دیابت

بیوتین دوست انسولین

بیوتین یکی از ویتامینهای گروه B است که در متابولیسم قند نقش دارد .این ویتامین در سیستم های بیوشیمیایی بدن،اثرات انسولین را در کنترل قند خون تشدید کرده و بر عملکرد آنزیمهایی که در متابولیسم قند دخیل هستند تاثیر می گذارد.در افراد مبتلا به دیابت نوع ۱ ،مصرف مکمل دارای این ویتامین می تواند تا ۵۰ درصد از میزان قند خون ناشتا بکاهد.

اعصاب پولادین با ویتامین ب ۱۲

این ویتامین نیز مانند ویتامین B6 در کاهش عوارض عصبی دیابت مثل نوروپاتی دیابتی نقش عمده ای دارد و مصرف آن به کسانی که مبتلا به عارضه های عصبی دیابت هستند توصیه می شود.

. ویتامین ب ۶ را دریابید

یکی از مشکلات شایع بیماران دیابتی ،اختلالات دستگاه عصبی است که به نوروپاتی دیابتی معروف است.نتایج تحقیقات نشان می دهد در بیماران دیابتی که به عارضه نوروپاتی دچار شده اند ،کمبود ویتامین B6 دیده می شودوآسیب اعصاب محیطی یکی از مشخصه های کمبود ویتامین B6 است که گاهی تشخیص آن از نوروپاتی دیابتی مشکل است.مکمل حاوی این ویتامین ،کنترل قند خون را در خانم های مبتلا به دیابت بارداری آسان تر می کند.از آنجا که قرص های ضد بارداری باعث بروز کمبود این ویتامین می شوند ،زنان بارداری که تا قبل از بارداری از این قرص ها استفاده می کردند ،بیشتر در معرض ابتلا به دیابت بارداری قرار دارند.علاوه بر این ،ویتامین B6 از ایجاد لخته های خونی نیز جلوگیری کرده و خطر بروز سکته های مغزی و قلبی را کاهش می دهد.

ویتامین سی برای دیابتی ها ضروری است

بیماران مبتلا به دیابت نوع ۱ معمولا” به درجاتی از کمبود ویتامین c هم مبتلا هستند.کمبود این ویتامبن در افراد دیابتی باعث افزایش سطح قند سوربیتول و تجمع آن در چشم ،سیستم عصبی و بافت کلیوی،به آنها آسیب هایی را وارد می کند.برخی شواهد نشان می دهد در بیماران مبتلا به دیابت نوع ۲ ویتامین c تحمل گلوکز را افزایش می دهد .یافته ها نشان می دهد ورود ویتامین c به داخل سلول تحت تاثیر هورمون انسولین است.از این رو در بیماران دیابتی به دلیل نقص در عملکرد انسولین و همچنین ضعف های تغذیه ای ،کمبود ویتامین c دیده می شود که باعث افزایش نفوذ پذیری رگ ها و سایر اختلالات عروقی در بیماران می شود.

دیابتی ها به ویتامین ای بیشتری نیاز دارند

ویتامین E در عملکرد انسولین نقش دارد .علاوه بر این با خاصیت آنتی اکسیدانی ،می تواند رادیکالهای آزاد افزایش یافته در اثر بیماری دیابت را خنثی کرده و از بروز بیماریهای قلبی و عروقی که در بیماران دیابتی بسیار شایع است،پیشگیری کند.نتایج مطالعات نشان می دهد معمولا”سطح این ویتامین در خون افراد دیابتی کاهش می یابد و پایین بودن سطح ویتامین E در خون علاوه براینکه زمینه ساز ابتلا به دیابت نوع ۲ است ،در این افراد می تواند سبب اختلال در کنترل قند خون شود.این ویتامین با افزایش سطح کلسترول خوب (HDL) و کاهش احتمال لخته شدن خون در عروق در کاهش ابتلا به پرفشاری خون،نارسایی کلیه و سکته های قلبی و مغزی نقش دارد.

مصرف مداوم مکمل های حاوی این ویتامین ،پس از ۳ ماه اثر آن را نشان می دهد .علاوه بر این مصرف این ویتامین به همراه سلنیوم مزایای بیشتری به همراه دارد ولی در صورتیکه از داروهای رقیق کننده خون مانند وارفارین استفاده می شود،قبل از استفاده از مکمل های حاوی ویتامین E باید با پزشک معالج یا متخصص تغذیه مشورت شود.

روی مرهمی بر زخم های شما

یکی از مشکلات شایع افراد دیابتی ،ابتلا به عفونتهای پوستی و تاخیر در ترمیم زخم هاست که گاه حتی به قطع عضو نیز منجر می شود.اعصاب محیطی افراد دیابتی به خوبی عمل نمی کند،بنابراین حتی یک زخم کوچک بدون اینکه سوزش یا دردی ایجاد کند می تواند به سرعت عفونی شده و به دلیل نقص در عملکرد سیستم عفونی به شدت گسترش یابد.روی،ضمن اینکه از بروز عفونت جلوگیری می کند در بهبود و ترمیم زخم ها و جلوگیری از گسترش عفونت بسیار موثر است.

 

.

روی یک مینرال چند مزیت

تامین روی در بیماران دیابتی بسیار اهمیت دارد. سالهاست اهمیت این عنصر در تنظیم قند خون مشخص شده و حتی در فرمولاسیون داروهای انسولینی نیز به کار می رود.این ماده معدنی در تولید و ترشح انسولین در سلولهای بتا در لوزالمعده نقش دارد و مصرف قند خون در ماهیچه ها و سلولهای چربی را تسهیل می کند.تامین این ماده معدنی در افراد دیابتی و میزان کلسترول خوب خون(HDL) را افزایش داده و از میزان هموگلوبین گلیکوزیله (HbA1C) می کاهد.

تحقیقات جدید نیز نشان داده تولید گیرنده های انسولینی وابسته به وجود روی است.توجه داشته باشید کاهش سطح گیرنده های انسولینی علاوه بر بروز دیابت نوع ۲ موجب انباشته شدن بیش از اندازه چربی(بویژه در ناحیه شکم)،اختلال در سوخت گلوکز در عضلات و حتی بروز سندرم X یا متابولیک می شود.نتایج تحقیقات نشان می دهد اکثر بیماران دیابتی به درجاتی از کمبود این عنصر ضروری دچار هستند و جذب روده ای این ماده در انها کاهش چشمگیری می یابد.

 

.

ایرانی ها از کمبود روی رنج می برند

بر اساس گزارش سازمان بهداشت جهانی ،کمبود روی در کشورهای ایران،عراق و مصر شایع است.شیوع کمبود این عنصر معدنی ارزشمند در این مناطق به علت فقیر بودن خاک زراعی از روی است.

 

.

کروم را فراموش نکنید

سالهاست که نقش کروم در بهبود عملکرد انسولین و کنترل قند خون مشخص شده است.در سال ۱۹۵۹ دو محقق آلمانی به نقش تنظیم کننده قند خون توسط کروم پی بردند و همین ،زمینه ساز انجام تحقیقات بیشتر در خصوص این ماده معدنی شد.این ماده معدنی علاوه بر این که در متابولیسم قندها نقش دارد ،در سوخت و ساز پروتئین ها و چربی ها نیز نقش مهمی دارد.ازآنجا که در افراد دیابتی متابولیسم هر سه درشت مغذی (کربوهیدرات،پروتئین و چربی) با اختلال همراه است،تامین این ماده معدنی می تواند در تنظیم قند خون و کاهش آسیب های عروقی بسیار موثر واقع شود.در شرایط یکسان ،جذب کروم غیر آلی در افراد دیابتی نسبت به افراد عادی بالاتر است ولی با توجه به اینکه دفع ادراری کروم در افراد دیابتی بالاتر است ،نیاز به کروم هم در این بیماران بیشتر است.این ماده حیاتی در عملکرد انسولین ،فاکتور تحمل گلوکز (GTF) و برخی آنزیم هایی که در متابولیسم کربوهیدرات ها تاثیر دارند ،نقش مهمی ایفا می کند و همچنین ،کمک شایانی به کنترل قند خون ،کاهش عوارض ناشی از دیابت و ارتقاء سطح سلامت افراد مبتلا می کند.

 

.

دیابتی ها از آهن مازاد دوری کنند

تغییر در متابولیسم درشت مغذی ها (کربوهیدرات ها،پروتئین ها و چربی ها)در افراد دیابتی زمینه ابتلا به آسیب های عروقی را افزایش می دهد.معمولا” دیابتی ها بیشتر به بیماری های قلبی عروقی و پرفشاری خون مبتلا می شوند.از سوی دیگر رادیکالهای آزاد موجود در بدن افراد دیابتی معمولا” فراتر از ظرفیت سیستمهای آنتی اکسیدانی بدن آنها است .نتایج مطالعات نشان می دهد آهن مازاد بر نیاز در افراد دیابتی با افزایش آسیب های عروقی و کمک به اکسیداسیون کلسترول بد (LDL)،زمینه بروز میکرو آنژیوپاتی را در افراد دیابتی افزایش می دهد.بنابراین استفاده از مکملهای تغذیه ای فاقد آهن که حاوی سایر ریز مغذی های مفید باشد،برای کاهش عوارض دیابت بسیار موثر است.باید توجه داشت که افراد مبتلا به دیابت نوع ۲ در سنین بالای ۵۰سال هستند و در صورتی که مشکل دریافت مواد غذایی نداشته باشند،معمولا”مقدارآهن دریافتی از طریق رژیم غذایی می تواند نیازهای روزانه آنها را پوشش دهد و بدین ترتیب نیازی به دریافت بیشتر آهن از طریق مکمل غذایی نخواهند داشت.

 

.

افسار دیابت در دست های تغذیه

نتیجه تحقیقات نشان می دهد کمبود برخی ریز مغذی ها در طولانی مدت زمینه بروز اختلال در فرایندهای کنترل قند در بدن را فراهم می کند.به عنوان مثال کمبود روی،منیزیوم،کروم و ویتامین D می تواند روند تنظیم قند خون را با مشکل مواجه کند.علاوه بر این مطالعات انجام شده نشان می دهد کمبود این ریز مغذی ها در افراد دیابتی شایع است که همین مساله می تواند باعث تشدید عوارض و تاثیر کم دارو درمانی باشد.علاوه بر این تغییر در سطح متابولیسم و مصرف برخی داروها نیز مزید بر علت شده و احتمال بروز کمبودهای تغذیه ای را افزایش می دهد.به عنوان مثال متفورمین که یکی از داروهای کاهنده قند خون است ،احتمال ابتلا به کمبود ویتامین B12 را افزایش می دهد .افراد دیابتی به علت محدودیت های غذایی که دارند بیشتر به کمبودهای تغذیه ای دچار می شوند .به عنوان مثال ۷۱% دیابتی ها کمبود ویتامین D دارند ،۴۶% به کمبود سلنیوم ،۲۹% به کمبود ید،۲۷% به کمبود ویتامین AوE و ۱۶% به کمبود منیزیوم مبتلا هستند .با آنکه تامین این ریز مغذی ها می تواند پیشرفت بیماری را کند و کنترل کند اما متاسفانه به این مساله توجه شایانی نمی شود.

 

.

دست های پنهان دیابت

آمارهای موجود نشان می دهد سن ابتلا به بیماری دیابت در ایران بسیار پایین آمده است.با آنکه در کشورهای توسعه یافته سن ابتلا به دیابت نوع ۲ حدود ۶۵ سال است،در ایران حدود ۴۵ تا ۵۵ سالگی است که بیشتر نتیجه تغییر در الگوهای غذایی است.بر اساس آمار اعلام شده ،مردم ایران ۴۰% بیش از استاندارد جهانی قند و ۳۰% بیش از مقدار متوسط روغن و چربی مصرف می کنند.

دیابت به تنهایی ناتوان نمی کند بلکه این عوارض آن است که به صورت بیماریهای قلبی عروقی ،کلیوی،عصبی و غیره بروز یافته ،علاوه بر تحمیل هزینه های درمانی سنگین ،روحیه بیماران را نیز به گونه ای تحت تاثیر قرار می دهد که حتی نیاز به روان درمانی نیزضروری می شود.

 

.

تلخ ترین قند جهان

گزارشهای رسمی در ایران حاکی از آن است که بیش از ۳ میلیون نفر بیمار دیابتی وجود دارد و بر اساس آمار غیر رسمی این میزان تا ۵ میلیون نفر تخمین زده می شود و پیش بینی می شود تا سال ۲۰۲۵ این میزان حتی به ۱۱ میلیون نفر هم افزایش یابد.این بیماری در جهان تعداد زیادی را درگیر کرده و هم اکنون حدود ۲۰۰ میلیون نفر در جهان به این بیماری مبتلا هستند.متاسفانه به همین تعدادنیز افراد مبتلا به دیابت وجود دارند که از بیماری خود مطلع نیستند.بنابراین به طور متوسط از هر ۶-۷ ایرانی یک نفر به این بیماری مبتلا است .بعضی دست اندرکاران معتقدند با آنکه در دنیا تقریبا” نیمی از افراد مبتلا به دیابت از ابتلای خود آگاهی ندارند،در ایران این رقم بین ۷۰تا ۸۰ درصد است و متاسفانه پس از پیشرفت بیماری و بروز عوارض پی به بیماری خود می برند.بر این اساس می توان پیش بینی کرد که آمار مبتلایان به این بیماری در ایران حتی بیش از این تعداد نیز باشد.دیابت اختلالات قلبی عروقی را ۲ تا ۴ برابر افزایش می دهد و یکی از علل ایجاد اختلالات بینایی و کلیوی است،تا آنجا که ۲۵ درصد بیماران دیالیزی به دیابت مبتلا هستند.دیابت پنجمین علت افزایش بار مالی و انسانی بیماری ها در کشور است و بر اساس مطالعات انجام شده ،این بیماری حدود ۳۰۰ هزار سال عمر مفید انسان ها را تحت تاثیر قرار می دهد.چنانچه این بیماری خوب کنترل نشود می تواند تمام ارگانهای بدن را درگیر کند.البته اگر بخواهیم بار عاطفی و روحی را که این بیماری بر دوش فرد و جامعه می گذارد در نظر بگیریم ،بزرگی فاجعه بار این بیماری را بیشتر احساس می کنیم.

 

.

عوارض بیماری دیابت

دستورات غذایی بیماران قندی باید حاوی نکاتی باشد که علاوه بر برطرف کردن علائم و آثار بیماری،ظهور و پیشرفت عوارض آن را نیز به حداقل ممکن کاهش دهد.هدف اصلی در روش جدید درمان بیماری دیابتی ،پیشگیری از عوارض دژنراتیو عروق است.شواهد موجود نشان می دهد که مهارکردن دیابت از ابتدای ظهور می تواند عوارضی نظیر رتینو پاتی(عوارض چشمی ) ،نوروپاتی(عوارض عصبی ) ،اترواسکلروز شدید و بیماریهای عروق کلیوی را تا حد زیادی به تاخیر انداخته و یا از شدت و ظهور آنها بکاهد.

عوارض دژنراتیو عروق:

زیاد شدن طول عمر بیماران دیابتی در نتیجه پیشرفتهای حاصل در درمان عاملی برای افزایش موارد عوارض عروقی شده است.آترو اسکلروز به طور معمول با دیابت همراه است،بخصوص اگر بیمار دیابتی مسن باشد.ارتباط بین این دو بیماری روشن نیست ولی مشاهده شده که آنها اغلب با هم وجود دارند و بیماران دیابتی معمولا” در سنین پایینتری در مقایسه با غیر دیابتی ها مبتلاا به اسکلروز می شوند.اگر آسیبی به پوست بیماران دیابتی مبتلا به آترواسکلروز برسد،زخم یا آسیب بوجود آمده دیر التیام می یابد و یا هرگز بهبود نخواهد یافت و اغلب در محل زخم قانقاریا (فساد عضو)پیشرفت می کند.بیمار دیابتی باید اطلاع کافی از کار و وضع عروق خونی داشته باشد.ممکن است اترو اسکلروز یا عوارض دیگرعروقی به چشم بیمار نیز آسیب برساند که نتیجه آن احتمالا” کوری نسبی یا کامل خواهد بود.قلب و شریانهای کرونر نیز از این آسیب در امان نخواهند بود که به فعالیتهای جسمانی بیمار لطمه وارد خواهد کرد.پاها محل دیگری است که اغلب عروق آن به درجات مختلف ،از خفیف تا شدید،معمولا”تخریب می شوند و حاصل آن پیدا شدن قانقاریا در یک یا هردوی آنها می باشد.

تغییرات لازم در دستور غذایی بیمار دیابتی مبتلا به آترواسکلروز به شرح زیر است:

۱-محدود کردن کلسترول دریافتی تا ۲۰۰ میلی گرم در روز.

۲-کاهش نسبی در سهم انرژی دریافتی از کل چربیها(اختصاص ۳۰% از کل انرژی به چربیها)

و جایگزین کدن مقداری از چربیهای اشباع با روغنهای غنی از اسیدهای چرب غیر اشباع چند باندی (حدود ۶۰ تا ۹۰ میلی لیتر)به طور روزانه.

بر اساس نظریه علمی موجود ،انسولین ام از آندوژن (تولید شده در بدن) و اگزوژن(تزریقی) در کار برخی از هورمونهای بدن مداخله می کند.حاصل این مداخله به فعال شدن لیپاز هیدرولیز کننده لیپو پروتئین می انجامد که به طور طبیعی در قشر آندوتلیال جدار شریانها جای دارد و موجب جمع شدن چربی در مراکز تجمع آتروماتوز می گردد.

عفونت:

بیمار دیابتی فوقالعاده نسبت به عفونت حساس است.یعنی اگر دیابت او مهار نشده باشد به دلیل کاهش مقاومت بدن در مقابل عوامل عفونی به سادگی مبتلا به عفونتهای غیر قابل مهار می شود.پرستار باید از این موضوع مطلع باشد و علاوه بر آموزش کافی به بیمار به محض مشاهده هر یک از علائم مربوطه پزشک را آگاه سازد.

طول عمر بیماران دیابتی به مقدار زیادی بستگی به ادامه درمان کافی به منظور رهایی از عوارض پیچیده آن دارد.

 

.

آموزش به بیماران دیابتی

بیمار دیابتی یا یکی از اعضاء خانواده اش لازم است در مورد محاسبه و طرح برنامه غذایی خود آموزش ببیند.اگر به دلایلی امکان این کار میسر نیست،حداقل باید در برنامه ریزی رژیم غذایی خود دخالت داشته باشد تا پیروی از آن برایش مشکل نباشد.

تغییر در عادات غذایی یک فرد کار ساده ای نیست و نیاز به برنامه ریزیهای مکرر دارد تا بتوان به الگوی مورد قبول او دست یافت.از طرف دیگر بیمار باید قبل از پذیرفتن یک برنامه جدید از مراحل مختلف یادگیری آن گذشته و دانش کافی را به دست آورده باشد.

اولین قدم در مرحله آموزش ،یادگیری یا گفتگو در زمینه عادات و الگوی غذایی روزانه بیمار می باشد.چنانچه بیمار همراه با سایر اعضای خانواده غذا می خورد باید سعی شود تا هرچه بیشتر عادت غذایی معمول او حفظ گردد.معمولا” هر چه به دانش و آگاهی بیمار در زمینه ارزش غذاها افزوده شود،آمادگی او برای ایجاد تغییرات لازم بیشتر می گردد.

زمان و فاصله غذا خوردن بایستی حتما” با مشورت بیمار انجام گیرد تا برنامه طرح شده با وضع زندگی اومطابقت داشته باشد.باید از فرد مبتلا به دیابت خواسته شود تا به طور مرتب برای کنترل وضع بیماری و تعدیل برنامه غذایییش به کلینیک،بیمارستان و سایر مراکز مربوطه مراجعه نماید.هر بار که مراجعه می کند باید الگویی که در حال حاضر از آن پیروی می کند پرسیده شود.آزمایشات لازم خون و ادرار انجام گیرد و علت تغییرات آن جستجو گردد.این مراجعات به بیمار کمک می کند که بتدریج بیماری خود و راههای مهار آن را بهتر بشناسد.در رابطه با رژیم غذایی بیمار دیابتی همانطور که گفته شد بهتر است با آشنا کردن او به ارزش غذاهای مختلف از او خواسته شود تا در طرح برنامه غذایی خود دخالت داشته باشد و بتدریج در این کار مستقل شود.در بعضی مواقع از اوراق مخصوص که برروی آن دستورات غذایی معیار برای بیمار دیابتی نوشته شده استفاده می کنند و با دادن یک رژیم به بیمار از او می خواهند تا طبق دستورات نوشته شده رژیم غذایی خود را دنبال کند.این روش عملی و مفید نیست.بسیاری از افراد در مقابل تغییرات ایجاد شده در برنامه غذایی خود مقاومت نشان می دهند ولی پرستار و کارشناس غذا درمانی می توانند با ایجاد برخورد دوستانه با بیمار و استفاده از وسایل مختلف برای نشان دادن اهمیت تغییرات رژیمی در سلامت او تا حد زیادی در کار خود موفق گردند.

 

. غذاهای مخصوص بیماران دیابتی

بر خلاف عقیده عموم ،خرید یا تهیه غذاهای مخصوص بیماران دیابتی لازم و ضروری نیست.بیمار دیابتی می تواند و می بایستی از انواع غذاهایی که سایر اعضاء خانواده استفاده می کنند مصرف نماید.البته قند و شکر و تمام مواد غذایی تهیه شده با آنها مستثنی است.معمولا”بیمار دیابتی بعد از مدتی نسبت به مصرف غذاهای شیرین بی میل می شود و با آموزش می تواند سایر غذاهای متنوع و در دسترس خود را جایگزین یکدیگر نماید.آموزش در زمینه استفاده از فهرست جایگزینی غذا به بیمار نه تنها او را با مقدار انرژی و مواد مغذی اصلی موجود در هر واحد جایگزینی آشنا می کند بلکه کمکی به او در انتخاب انواع غذا در خانه یا رستوران خواهد بود.

 

.

ارتباط ژن جهش یافته با چاقی و دیابت نوع ۲

محققان دانشکده پزشکی دانشگاه بوستون بطور تصادفی موفق شدند یک جهش ژنتیکی را کشف کنند که موجب چاق شدن موشها و در عین حال محافظت آنها در برابر دیابت می شود.کشف ژن جهش یافته Brd2 می تواند به شناخت ساز و کار سلولی اتباط چاقی با دیابت نوع ۲ شود.

به نقل از ساینس دیلی نتایج این تحقیقات که شناخت تازه ای از سازو کارهای سلولی که چاقی را با دیابت نوع دوم مرتبط می کند در نشریه زیست شیمی منتشر شده است.محققان در حال بررسی ژنی به نام Brd2  بودند که پیش از این با توازن انرژی بدن مرتبط شناخته نشده بود.

این پژوهشگران دریافتند در حالی که غیبت کامل این ژن ،کشنده و مهلک است اما در موشها یک تغییر ژنتیکی در ژن Brd2 بطور تصادفی موجب کاهش بیان این ژن و چاقی شدید موش ها می شود ،اما باعث بروز دیابت نمی شود.نتایج این تحقیقات از ان جهت برای پژوهشگران جالب توجه بود که چاقی مزمن در انسان و موش ،موجب ابتلا به دیابت نوع دوم می شود و عواقب خطرناکی مانند بیماریهای قلبی ،آسیب کلیوی و عصبی ،پوکی استخوان ،نابینایی و یا قطع پا را برای فرد در پی دارد.

چاقی با ابتلا به دیابت نوع ۲ ارتباط دارد .با بالا رفتن میزان ابتلا به چاقی پیش بینی شده است که تا سال ۲۰۳۰ حدود ۳۶۶ میلیون نفر در سراسر جهان به دیابت میتلا شوند.از این رو نیاز به شناخت عمیق تر از ارتباط بین چاقی و دیابت افزایش می یابد تا دارو و درمانهای جدیدی  برای این مشکلات ارائه شود .التهاب ناشی از سلول های ایمنی طبیعی موسوم به ماکروفاژها ،موجب مقاومت در برابر انسولین و بروز دیابت نوع ۲ می شود.این التهاب در ارتباط با چاقی مشاهده می شود،اما این التهاب است که موجب ابتلا به دیابت می شود و نه خود چاقی.

ساز و کاری که محافظت در برابر دیابت را ایجاد می کند ،هنوز به خوبی شناخته نشده است.محققان می گویند مانند افراد چاق حفاظت شده ،التهاب ناشی از چاقی در موشهایی که ژن معیوب Brd2 را دارند ،کاهش می یابد و سلولهای بتا در لوزالمعده آنها هیچوقت دچار مشکل نمی شود.از کار افتادن سلولهای بتا موجب ابتلا به دیابت نوع ۲ می شود.محققان چندین سازو کار را معرفی کرده اند که ژن جهش یافته Brd2  می تواند از طریق آنها مانع از بروز دیابت در فرد شود.

 

.

شوک انسولین

گاهی در بیمار شوک یا عکس العمل انسولین که ناشی از سقوط ناگهانی گلوکز در خون است به وجود می آید.علائم اولیه معمولا”به شکل زیر است:

عرق کردن بدن ،بی حوصلگی،دوبینی،گرسنگی ،لرز،پریدگی رنگ ،تند شدن ضربان قلب ،سردرد و حالت ضعف و سستی شدید و بالاخره به حالت مرگ افتادن.

گرچه این علائم سریع و تند اتفاق می افتد ولی اگر فورا”مقداری کربوهیدرات زود هضم مانند:آبمیوه ،آب قند و یا قند به بیمار داده شود عکس العمل به وجود آمده کنترل خواهد شد.اگر شوک انسولین ناشی از انسولین رگولار باشد نیاز به تشخیص و درمان فوری دارد .در حالیکه با انسولینهای کند اثر ظهور علائم به تدریج و آهسته تر است.اگر شوک ناشی از اسولین کند اثر باشد ممکن است تجویز کربوهیدراتهای زود جذب همراه با مواد غذایی که جذب کندتری دارند ،مانند شیر و بیسکوئیت ،برای چندین ساعت ضرورت پیدا کند.بعضی ها دادن مواد غذایی که جذب کندتری دارند مانند نان مخلوط با یک نوع کربوهیدرات زود جذب مثلا”مربا را برای شوک ناشی از انسولین کند اثر ترجیح می دهند.در موارد حاد که به بیهوشی منجر می شود،بیمار را با تزریق وریدی گلوکز یا از راه لوله به معده درمان می کنند.برای مثال اگر انسولبن قبل از صبحانه تزریق شود عکس العمل ناشی از آن در مورد انسولین رگولار اغلب قبل از ناهار (بین ۳ تا ۶ ساعت بعد از تزریق) وبرای انسولینهای با اثر حد واسط در بعد از ظهر نزدیک عصر و برای انسولینهای کند اثرقدری دیرتر ظاهر می شود.شوک انسولین ممکن است در نتیجه انجام فعالیت بدنی زیاد ،تاخیر در غذا خوردن ،حذف یک وعده غذا یا تزریق اضافی انسولین یا کاهش نیاز بدن به مقدار انسولین تزریق شده به وجود آید.اگر بیمار به طور مکرر به شوک انسولین مبتلا شود می باید میزان انسولین مورد نیاز او برای جلوگیری از آسیب دائم مغزی تعدیل و تنظبم گردد.لازم است به تمام بیمارانی که از انسولین استفاده می کنند توصیه شود که همیشه چند حبه قند همراه خود داشته باشند و به طور کلی ضروری است که هر بیمار مبتلا به بیماری قند همیشه کارتی که برروی آن خصوصیات او و بیمارش ذکر شده باشد به همراه داشته باشد.از گلوکاگون تولید شده توسط سلولهای آلفا جزایر لانگرهانس می توان برای درمان شوک ناشی از هیپوگلایسمی استفاده نمود.مقدار آن تقریبا”۱ تا ۲ میلیگرم به صورت تزریق زیرجلدی است.

 

.

توصیه هایی برای اطمینان از صحت تست قند خون

با توجه به سلامت افراد بویژه کسانی که با یک نوع بیماری زندگی می کنند اهمیت ویژه ای در پیشگیری از تشدید بیماری و در نتیجه جلوگیری از هزینه هایی دارد که متوجه فرد و جامعه می شود .از جمله این بیماریها می توان به دیابت اشاره کرد که در صورت عدم کنترل قند خون ،عوارضی همچون کوری ،بیماریهای قلبی عروقی ،نارسایی کلیه ،دیالیز،قطع عضو و سکته مغزی را می تواند به دنبال داشته باشد.

به گزارش ایسنا ،متخصصان رعایت موارد ذیل را برای انجام یک تست قند خون مطمئن ضروری می دانند:

*هرگز از یک نوار اندازه گیری بیش از یکبار استفاده نکنید.

*پیش از اندازه گیری ،دستان خود را با آب گرم و صابون بشویید.

*مراقب باشید در صورتی که انگشت بیمار مرطوب و یا آغشته به الکل باشد ،دستگاه قادر به نشان دادن دقیق میزان قند خون نمی باشد.

*ترجیحا” از دستگاههایی برای سنجش قند خون استفاده کنید که مورد تایید بیمه های مسوولیت کشور باشند ،این موضوع می تواند نشان از کیفیت دستگاه و دارا بودن تاییدات لازم جهت نشان دادن دقیق میزان قند خون باشد.

*از دستکاری و تعمیر خانگی دستگاه ها خودداری و در صورت بروز هر گونه مشکل ،از خدمات گارانتی و بیمه مسوولیت دستگاه استفاده کنید.

*هنگام تهیه دستگاه ،به هولوگرام وزارت بهداشت ،کد بیمه مسوولیت و شماره تلفن خدمات پس از فروش آن دقت نمایید.هولوگرام نشان دهنده آن است که این محصول تحت نظارت وزارت بهداشت به کشور وارد شده است.

*نوارهای آزمایش قند خون را در دمای اتاق قرار دهید و از مجاورت آنها با گرما،سرما و رطوبت خودداری کنید.

*نوارهای اندازه گیری را از درون قوطی هایی که شکستگی دارند ،استفاده نکنید.

*برخی دستگاهها قابلیت تشخیص نوارهای تاریخ مصرف گذشته را دارند ولی به هر حال توجه به تاریخ مصرف نوارها ضروری است.

*در صورتیکه نوار به طرز صحیحی در دستگاه قرار داده نشود یا تاریخ مصرف نوار گذشته باشد ،همچنین در مواقعی که لنز دستگاه کثیف باشد یا در مجاورت میدان مغناطیسی مانند تلفن همراه قرار داشته باشد،دستگاه در نشان دادن میزان قند خون دچار اختلال میشود.

هيچ وقت اين دو جمله رو نگو :

١)ازت متنفرم ٢)ديگه نميخوام ببينمت

هيچ وقت با اين دو نفر همصحبت نشو :

١)از خود متشکر ٢)وراج

هيچ وقت دل اين دو نفر رو نشکن :

١)پدر ٢)مادر

هيچ وقت اين دو تا کلمه رو نگو:

١)نميتونم ٢)بد شانسم

هيچ وقت اين دو تا کارو نکن :

١)دروغ ٢)غيبت

...هيچ وقت اين دو تا جمله رو باور نکن :

١)آرامش در اعتياد ٢)امنيت دور از خانه

هميشه اين دو تا جمله رو به خاطر بسپار:

١)آرامش با ياد خدا ٢)دعاي پدرو مادر

هميشه دوتا چيز و به ياد بيار:

١)دوستاي گذشته رو ٢)خاطرات خوبت رو

هميشه به اين دو نفر گوش کن:

١)فرد با تجربه ٢)معلم خوب

هميشه به دو تا چيز دل ببند :

١)صداقت ٢)صميميت

داود خوش باورراد

دوست به قلم سروش صحت:

دوست ، تقدیر گریزناپذیر ما نیست. برادر خواهر پسر خاله و دختر عمو نیست

که آش کشک خاله باشد.

دوستی انتخاب است. انتخابی دو طرفه که حد و مرز و نوع آن به وسیله همان

دو نفری که این انتخاب را کرده اند تعریف می شود.

با دوستانمان میتوانیم از همه چیز حرف بزنیم و مهم تر آنکه می توانیم از

هیچ چیز حرف نزنیم وسکوت کنیم.

با دوستانمان میتوانیم درد دل کنیم و مهم تر آنکه می شود درد دل هم نکرد

و بدانیم که می داند.

از دوستانمان می توانیم پول قرض بگیریم و اگر مدتی بعد او پول خواست و

نداشتیم با خیال راحت بگوییم نداریم. و اگر مدتی بعد تر دوباره پول

احتیاج داشتیم و او داشت دوباره قرض بگیریم.

با دوستانمان میتوانیم بگوییم: امشب بیا خونه ما دلم گرفته و اگر شبی

دیگر زنگ زد و خواست به خانه مان بیاید و حوصله نداشتیم بگوییم :  امشب

نیا حوصله ندارم.

 با دوستانمان می توانیم بخندیم  می توانیم گریه کنیم  می توانیم رستوران

برویم و غذا بخوریم می توانیم بی غذا بمانیم و گرسنگی بکشیم می توانیم

شادی کنیم می توانیم غمگین شویم میتوانیم دعوا کنیم. می توانیم در عروسی

خواهر و برادرش لباس های خوبمان را بپوشیم و فکر کنیم عروسی خواهر و

برادر خودمان است. و اگر عزیزی از عزیزان دوستانمان مرد لباس سیاه بپوشیم

و خودمان را صاحب عزا بدانیم. با دوستانمان میتوانیم قدم بزنیم می توانیم

نصف شب زنگ بزنیم  و بگوییم : پاشو بیا

 اینجا و اگر دوستمان پرسید چی شده؟ بگوییم :حرف نزن فقط بیا. و وقتی

دوستمان بی هیچ حرفی آمد خیالمان راحت باشد که در این دنیا تنها نیستیم

با دوستانمان می توانیم حرف نزنیم کاری نکنیم جایی نرویم و فقط از اینکه

هستند خوشحال و خوشبخت باشیم

و اگر شما یا او غیر ازا ین بودید شک کنید که هنوز به دوستی نرسیده اید.!!!

داود خوش باورراد

 . 

 

این متن بدون شک یکی از بهترین متون موفقیتی است که دریافت کرده ام. امیدوارم که برای شما و من مؤثر واقع شود!

 

6 دقیقه وقت دارید:

این متن توسط مؤسسه ی آنتونی رابینز برای موفقیت شما فرستاده شده است و تا بحال 10 بار در سرتاسر جهان فرستاده شده است .

 

این پیام را نگه ندارید . 

 

یک- به مردم بیش از آنچه انتظار دارند بدهید و این کار را با شادمانی انجام دهید .

 

دو- با مرد یا زنی ازدواج کنید که عاشق صحبت کردن با او هستید. برای اینکه وقتی پیرتر می شوید، مهارت های مکالمه ای مثل دیگر مهارت ها خیلی مهم می شوند .

 

سه- همه ی آنچه را که می شنوید باور نکنید، همه ی آنچه را که دارید خرج نکنید و یا همان قدر که می خواهید نخوابید .

 

چهار- وقتی می گویید: دوستت دارم. منظورتان همین باشد .

 

پنج- وقتی می گویید : متاسفم. به چشمان شخص مقابل نگاه کنید .

 

شش- قبل از اینکه ازدواج کنید حداقل شش ماه نامزد باشید .

 

هفت- به عشق در اولین نگاه باور داشته باشید .

 

هشت- هیچ وقت به رؤیاهای کسی نخندید. مردمی که رؤیا ندارند هیچ چیز ندارند.

 

نه- عمیقاً و با احساس عشق بورزید. ممکن است آسیب ببینید ولی این تنها راهی است که به طور کامل زندگی می کنید .

 

ده- در اختلافات منصفانه بجنگید و از کسی هم نام نبرید .

 

یازده- مردم را از طریق خویشاوندانشان داوری نکنید .

 

دوازده- آرام صحبت کنید ولی سریع فکر کنید .

 

سیزده- وقتی کسی از شما سوالی می پرسد که نمی خواهید پاسخ دهید، لبخندی بزنید و بگویید : چرا می خواهی این را بدانی؟

 

چهارده- به خاطر داشته باشید که عشق بزرگ و موفقیت های بزرگ مستلزم ریسک های بزرگ هستند .

 

پانزده- وقتی کسی عطسه می کند به او بگویید : عافیت باشد .

 

شانزده- وقتی چیزی را از دست می دهید، درس گرفتن از آن را از دست ندهید .

 

هفده- این سه نکته را به یاد داشته باشید: احترام به خود، احترام به دیگران و مسئولیت همه کارهایتان را پذیرفتن.

 

هجده- اجازه ندهید یک اختلاف کوچک به دوستی بزرگتان صدمه بزند.

 

نوزده- وقتی متوجه می شوید که اشتباهی مرتکب شده اید، فوراً برای اصلاح آن اقدام کنید .

 

بیست- وقتی تلفن را بر می دارید لبخند بزنید، کسی که تلفن کرده آن را در صدای شما می شنود .

 

بیست و یک- زمانی را برای تنها بودن اختصاص دهید .

 

یک دوست واقعی کسی است که دست شما را بگیرد و قلب شما را لمس کند .این پیام را پیش خود نگه ندارید.

یبوست در شيرخواران

شيرخواران ممكن است به طور طبيعي هر 2 تا 3 روز بدون هيچ مشكلي دفع مدفوع نرم داشته باشند كه در اين صورت يبوست تلقي نمي‌شود، اما به طور كلي هر گاه مدفوع سفت و خشك باشد و دفع آن براي كودك همراه با درد و زور زدن باشد و فواصل دفع بيش از يك 2 روز يا بيشتر باشد، مي‌توان گفت كه كودك يبوست دارد. بنابراين كاهش نوبت دفع به تنهايي بيانگر يبوست نيست. در هفته اول زندگي معمولا نوزاد تا 4 بار در روز ممكن است دفع داشته باشد اما با بزرگ‌تر شدن بتدريج كاهش مي‌يابد و در 2 سالگي به 2 بار در روز مي‌رسد.
بـيشتر كودكان كه دچار يبوست مي‌شوند، مشكل زمينه‌اي خاصي ندارند و به اصطلاح پزشكان يبوست آنها علت عملكردي دارد و به عـلـت بيماري بخصوص يا مشكلات اعضاي گـوارشـي نـيـسـت . اما در موارد كمي هم يبوست كودكان بخصوص اگر از زمان نوزادي شروع شده باشد، مي‌تواند به علت بيماري‌هاي خاص گوارشي و روده‌اي بـــاشــد كــه در ايــن صــورت نـيــاز بــه بررسي‌هاي بيشتر باليني و آزمايشگاهي توسط پزشك هست.
چـه عـلامـت‌هـايـي زنـگ خـطـر مـحسوب مي‌شوند؟
بزرگ شدن و اتساع شكم، عدم دفع گاز، ‌وجود خون در مدفوع،‌ تغيير قطر مدفوع، اختلال در وزن‌گيري و تاخير رشد و... علامت‌هايي هستند كه در صورت وجود آنها بايد كودك را حتما، نزد پزشك برد تا علت يبوست بررسي شود. در واقع يبوست اگر در بسياري موارد علت عضوي ندارد،‌ اما مي‌تواند نشانه يك بيماري باشد. بيماري‌هاي نخاع، بيماري‌‌هاي گوارش،‌ كم‌كاري تيروئيد و غيره مي‌توانند با علامت يبوست خود را نشان دهـنـد. يـكـي از نكات مهم براي رد برخي از بيماري‌هاي مهم گوارشي و عصبي در كودكان دانستن زمان دفع اولين مدفوع دوران نوزادي است.
بنابراين يكي از سوالات مهمي كه پزشك از والدين مي‌پرسد، زمان اولين دفع در دوران نوزادي است. در واقع در موارد اندكي به طور مادرزادي انتهاي روده فاقد عصب است و به همين سبب روده حركات كافي براي عبور مواد دفعي را ندارد. در چنين بيماراني همان دفع اوليه در دوران نوزادي دچار اختلال و تاخير مي‌شود. اين بيماري كه هيرشپرونگ نام دارد، نيازمند مداخله و درمان زودهنگام است. زيرا باقي ماندن مواد دفعي و افزايش مقدار مواد دفعي همراه با از دست دادن آب آنها بوده و منجر به بزرگ‌ شدن قطر روده‌ها و حتي سوراخ شدن روده‌ها مي‌شود.
اما به عنوان يك اصل كلي هرگاه يبوست همراه اتساع شكم و عدم دفع گاز يا نفخ شديد باشد يا با درد حاد شكمي همراه باشد به عنوان يك اورژانس پزشكي تلقي مي‌شود و حتما بسرعت بايد بررسي شود.
همان طور كه قبلا گفتيم، در بسياري موارد در كودكان يبوست علت‌هاي غيرعضوي دارد كه در اصطلاح به آن يبوست عملكردي گفته مي‌شود. واقعيت آن است كه اين نوع يبوست به علت مجموعه‌اي از عوامل رفتاري و رژيم غذايي و حتي رواني به وجود مي‌آيد. در اين نوع يبوست با وجود پيگيري‌ها و اقدامات پزشكي، دليل خاصي مبني بر نقص يا مشكلات جسماني براي يبوست كودك يافت نمي‌شود، اما نگه داشتن مدفوع سبب ايجاد يبوست در كودك مي‌شود. گاهي يك تغيير رژيم غذايي از شير مادر به شير گاو به علت تغيير در نسبت پروتئين به كربوهيدرات سبب سفت شدن مدفوع و دفع دردناك مي‌شود. در اين حالت اگرچه مشكل كودك به صورت حاد ايجاد شده است و مي‌تواند بسرعت برطرف شود، اما امتناع از دفع و نگه داشتن مدفوع سبب ايجاد يبوست به صورت مزمن مي‌شود. احتباس مدفوع سبب بازجذب آب آن از روده و خشك‌تر شدن آن مي‌شود و مشكل را شديدتر مي‌كند.در بسياري موارد، كودكان بخصوص در سنين بزرگ‌تر با تغيير محيط مثلا رفتن به مسافرت، تغيير مدرسه يا محل اجابت مزاج ناخوشايند، از دفع خودداري مي‌كنند. به تعويق انداختن دفع به علت بازيگوشي‌هاي كودكانه حتي مي‌تواند سبب ايجاد يبوست شود. در بسياري موارد استرس‌هايي كه پدران و مادران بر كودك وارد مي‌كنند نيز در اين مساله بي‌تاثير نيست. بخصوص در فرزندان مادران شاغل دوري از مادر در ساعات طولاني و عدم احساس آرامش و راحتي از سوي كودك مي‌تواند سبب اختلال دفع در كودك شود. حتي آموزش‌هاي غلط و نامناسب مادر و پدر براي از پوشك گرفتن كودك در بسياري از موارد نقطه آغـازگـر يبوست است كه كم‌كم دچار سيكل معيوب شده و به سمت مزمن شدن پيش مي‌رود.
همان طور كه گفته شد، يبوست در اغلب موارد علت‌هاي ساده‌اي دارد و با آن كه به راحتي مي‌تواند برطرف شود، رو به مزمن شدن مي‌رود و مـي‌تـوانـد سبب ايجاد عوارضي شود. يكي از مهم‌ترين عوارض ناشي از يبوست، بزرگ شدن قطر روده‌هاست كه سبب احتباس بيشتر مدفوع و كاهش حركات دفعي روده‌ها مي‌شود. حتي گاهي در موارد نادر سبب سوراخ شدن روده مي‌شود. يـكـي ديـگـر از عـوارض شـايـع يبوست مزمن، بي‌اختياري دفع مدفوع است كه با آلوده شدن لباس زير مي‌تواند سبب جلب توجه والدين شود. از عوارض ديگر يبوست بخصوص در دختر بچه‌ها، عفونت‌هاي مكرر دستگاه ادراري است كه با درمان يبوست بهبود مي‌يابد. افزايش فاصله دفع، اغلب منجر به بي‌اشتهايي، استفراغ و نفخ زياد نيز مي‌شود كه در كودكان با سنين كمتر بي‌قراري و تحريك‌پذيري و كم‌شدن اشتها را به دنبال دارد. 
درمان:محققان طب كودكان معتقدند يبوست در شيرمادرخواران نسبت به شير خشك‌خواران كمتر اتفاق مي‌‌افتد، اگر چه به علت جذب كامل شير مادر در دفعات دفع در شير مادر‌خواران كمتر است. ادامه تغذيه انحصاري شيرخوار با شـير مادر و مراجعه به پزشك در اين مورد ضروري است، زيرا يبوست مزمن در اين سنين نياز به بررسي‌هاو مداخله‌هاي پزشك دارد. با گذشتن سن كودك از مرز 6 ماهگي و آغاز تغذيه كمكي ميزان ابتلا به يبوست نيز بيشتر مي‌شود. در موارد زيادي عدم تحمل پروتئين شير گاو مي‌تواند سبب بروز يبوست شود كه در اين موارد نيز لازم است مادران به صورت حاد و در فاصله زماني كوتاهي شير گاو را به ميزان زياد وارد رژيم غذايي كودك خود نكنند و از روزانه حدود چند سي‌سي شروع كنند. مصرف كافي آب و مايعات و سبزيجات پرفيبر و ملين مانند انجير،آلو، زردآلو و ساير ميوه‌ها و سبزي‌هاي تازه سبب نرم شدن مدفوع مي‌شود. علاوه بر آن سبوس موجود در نان‌هاي سبوس‌دار و غلات نيز يك منبع خوب براي تامين فيبر غذايي است. 
ذرت بو داده (پاپ كورن) يكي از منابع خوب سبوس‌ است كه اغلب كودكان آن را دوست دارند اما فراموش نكنيد كه تمام اين مواد غذايي را به گونه‌اي متناسب با قدرت جويدن كودك فراهم كنيد زيرا عدم جويدن غذا خود مي‌تواند يكي از علت‌هاي يبوست باشد هيچ‌گاه براي كودك خود بدون نظر پزشك داروي ملين استفاده نكنيد و در صـورتـي‌كـه بـا رعـايـت رژيـم غـذايـي كودكتان همچنان يبوست دارد، با پزشك مشورت كنيد.
بيشتر موارد يبوست در كودكان با تغذيه صحيح كودك و توجه به مسائل روحي ــ رواني وي قابل درمان است. اين كودكان اغلب به دلايل مختلفي هنگام اجابت مزاج مدفوع خود را نگه مي‌دارند و دفع را به تعويق مي‌اندازند كه به اين ترتيب مدفوع آب بيشتري از دست مي‌دهد، سفت و خشك مي‌شود و ممكن است دفع آن با سختي و درد همراه شده و باعث نگه‌ داشتن بيشتر مدفوع و تسلط كودك بشود. اين سيكل معيوب مي‌تواند مثلا به دنبال يك شقاق مقعد كه سبب دفع دردناك مي‌شود، ايجاد گردد. بنابراين مهم‌ترين اصل در پيشگيري از يبوست مزمن، برطرف كردن علت حاد آن است. اضطراب و عجله براي دفع در كودك و ساير مسائل رواني يكي از مهم‌ترين علت‌هاي ايجاد يبوست است. اين مساله بخصوص در سنين آموزش رفتن به توالت و اجابت مزاج اهميت بيشتري دارد. ايجاد كردن يك الگوي منظم براي دفع در كودك مي‌تواند اين مساله را تا حد زيادي حل كند. پدرها و مادرها مي‌‌توانند با يك برنامه منظم پس از صرف صبحانه و شام براي تخليه روده كودك 5 تا 10 دقيقه كودك را مجاب به نشستن در توالت كنند. چنين برنامه منظمي بتدريج الگوي دفعي كودك را تنظيم مي‌كند. ماساژ ملايم شكم كودك ، مي تواند از تا حدي مشكل او را برطرف كند، همچنين خواباندن او به پشت وخميده نمودن پاهايش بسمت شكم ، بهمراه چرخش ملايم در جهت عقربه هاي ساعت نيز روش نسبتا مؤثري در برطرف كردن اين مشكل مي باشد.در كودكان بالاي 6 ماه كه از اين روش نتيجه نگرفته باشند ميتوان ( زير نظر پزشك ) از شياف هاي گليسرين براي نرم كردن مدفوع استفاده كرد .استفاده از اين شيافها تنها براي يك تا دو بار مجاز است . در صورتي كه پاسخ مناسبي از اين كار حاصل نشد ، حتما با پزشك خود مشورت نمائيد .استفاده از روش هاي تنقيه يا مصرف شل كننده هاي مدفوع بدون تجويز پزشك ، توصيه نمي شود.نكات بسيار مهم :در كودكان زير 3 ماه اگر يبوست بيشتر از 24 ساعت بطول انجاميد ، ودر كودكان 3 ماهه تا 11 ساله اگر يكهفته درمان در منزل مفيد واقع نشد ،
همچنين در موارد مزمن اگر ، به مرور بر شدت بيماري افزوده شود ، يا مشكلات جديدي در حال پيدايش است ، درد مقعدي يا دردهاي شكمي بوجود آيند ، يا نسبت به قبل افزايش يابند ، تب به تابلوي بيماري افزوده شود ، خون در مدفوع ديده شود ، مقدار آن نسبت به قبل بيشتر شود ، يا بيشتر از يكهفته ادامه يابد ، حتما با پزشك خود مشورت كنيد.

 

 

از ميان مشکلات پزشکی موجود ، آسيب طناب نخاعی يا Spinal Cord injury بعنوان يکی از وخيم ترين آسيب های بشری است که افراد مبتلا را با انواعی از بيماريها و اختلالات عملکردی ارگانهای مختلف بدن روبرو می کند و اين افراد طبق قطعنامه دسامبر 1993 مجمع عمومی سازمان ملل در گروه افرادdisable  قرار می گيرند. از ميان تمام ناتوانی های ايجاد شده در اين گروه اختلالات گوارشی و مخصوصا" اختلالات سيستم دفعی و اجابت مزاج يکی از روزمره ترين مشکلاتی است که هر روز فرد مبتلا با آن درگير است. يبوست بعنوان يکی از شايعترين مشکل سيستم گوارشی در اين افراد از اهميت بالائی برخوردار است و لذا آگاهی در خصوص نحوه برخورد و درمان اين مشکل می تواند در رفع بسياری از مشکلات مبتلايان مفيد و موثر باشد. با توجه به وسعت گروه مبتلايان به اين مشکل در جامعه ما و خصوصا" پس از جنگ عراق عليه ايران و جمعيت جانبازان مبتلا به آسيب طناب نخاعی و همچنين ساير مبتلايان غير جانباز به اين مشکل ،گروه پژوهشی توانبخشی پژوهشکده مهندسی و علوم پزشکی جانبازان تصميم به تهيه کتابچه راهنما جهت شناسايی و درمان اين مشکل عمده مبتلايان گرفت و با پيشنهاد اقای دکترمحمدرضا سروش رياست محترم پژوهشکده و بررسی های انجام شده توسط کارشناسان گروه پژوهشی توانبخشی پژوهشکده کتابچه مورد نظر انتخاب گرديد.

از ويژگيهای اين کتابچه، سادگی بيان در عين حال کامل بودن آن می باشد بطوري که اين کتابچه سادگی بيان در عين حال کامل بودن آن می باشد بطوريکه قابل فهم در سطوح مختلف علمی از بيمار مبتلا گرفته تا کارشناسان و متخصصين مربوطه می باشد. در بثمر رسيدن اين کتاب لازمست از سرکار خانم دکتر فرحناز فلاحتی که زحمت تهيه تصاوير در اين کتاب را بعهده داشتند و همچنين خانم مهندس هديه تاجيک که در امر مربوط به مبحث تغذيه و ويرايش از هيچ کوششی فرو گذار ننموده اند و آقای دکترحسين شبيريان که در زمينه فارماکولوژی راهنمائيهای ارزنده را ارائه نمودند و مديريت اطلاع رسانی ( آقای عبداله سعيدی ) و مديريت پشتيبانی پژوهشکده ( آقای يعقوب رضائی ) و همچنين اقای حبيب اله خدمتی که با تايپ و صفحه آرائی چند باره کتاب سعی در رعايت همه گونه مسائل فنی مربوط به چاپ نموده اند کمال تشکر و قدردانی را داريم . در آخر نيز بايد گفت اگر چه همه گونه تلاشی جهت کم عيب بودن ترجمه کتاب بعمل آمده است اما هنوز خالی از عيب و ايراد نمی باشد که از خوانندگان محترم در اين خصوص پيشاپيش پوزش می طلبيم. در آخر اين کتاب را به کليه جانبازان عزيزی که در راه دفاع از ميهن عزيزمان ايران همه گونه جانبازی و ايثار به عمل آورده اند تقديم می کنيم شايد که در ذره ای از ايثارگری ايشان سهيم گرديم.

 

                  دکترهادی شجاعی                                               دکترمحمدعلی عمو کرمی

        متخصص طب فيزيکی و توانبخشی                              عضو گروه پژوهشی توانبخشی

          عضو هيئت علمی (پژوهشگر)                       پژوهشکده مهندسی و علوم پزشکی جانبازان

  

پژوهشکده مهندسی و علوم پزشکی جانبازان

****

 خواننده عزيز :

يبوست از شايعترين اختلالات دستگاه گوارش می باشد و در 60 درصد افراد مبتلا به آسيب طناب نخاعی مشاهده می شود. اين کتابچه توسط گروهی از متخصصين طب طناب نخاعی و يبوست، برای استفاده شما که مبتلا به آسيب طناب نخاعی می باشيد و افرادی که در مراقبت از شما ياری و کمکتان می کنند طراحی شده است. ما اميدواريم که اين مجموعه بتواند به شما کمک کند تا یبوست را بهتر درک کنيد، بدانيد که يبوست چيست، چرا عامل خطر برای شما محسوب می گردد و نهايتا" اينکه چگونه آنرا بشناسيم، درمان کنيم و از بروز آن پيشگيری کنيم.

بجاست بگوييم که علايم آسيب طناب نخاعی در افراد مختلف متفاوت است همانگونه که يبوست نيز اين خصوصيت را دارا می باشد. بنابراين در مکانهايی که پزشک، پرستار و يا ساير افراد گروه مراقبتهای بهداشتی حضور فعال دارند استفاده از اين کتابچه لزوم چندانی ندارد. با اين وجود اين کتابچه می تواند در بحث و گفتگو با افراد گروه مراقبتهای بهداشتی، به شما کمک کند تا بتوانيد بهترين روش مراقبتی در خصوص يبوست را بيابيد.

مقدمه :

گروه زيادی از مبتلايان به آسيب طناب نخاعی يبوست را تجربه کرده اند. در اين مبحث ما سعی داريم که هم روشهای پيشگيرانه و هم روشهای درمانی موثر يبوست را آموزش دهيم.

علايم يبوست ممکن است در افراد مبتلا به آسيب طناب نخاعی مختلف باشد، اما احساس ناخوشی و نفخ شکم دو علامتی هستند که عمدتا" اتفاق می افتند. اگر يبوست درمان نشود، ممکنست عوارض شديدتری از قبيل، بی اختياری دفع مدفوع، اتساع روده، هموروئيدهای خونريزی دهنده، انسداد روده و اتونوميک ديس رفلکسی (1 ) ايجاد شوند. تحقيقات نشان داده است که يکی از بهترين روشهای پيشگيرانه، استفاده از يک برنامه از پيش آماده برای نحوه اداره کردن مراحل دفع مدفوع می باشد، که هدف اصلی آن، محافظت از عملکرد روده ها و سلامتی بدن می باشد. رسيدن به يک برنامه فهرست وار منظم جهت دفع مدفوع، مقصود نهايی است . برنامه دفع مدفوع شامل دوره های خاصی از صرف زمان است که بايد در طول هفته برای تخليه روده ها منظور گردد. شما بايد برنامه ای برای عمل دفعی خود، بصورت 3 تا 4 بار در هفته در زمانهای يکسان و مشابه در طول روز داشته باشيد. ثبات در برنامه شما خيلی مهم است.

برنامه های دفع مدفوع در افراد مختلف دقيقا" مشابه نمی باشند. بسياری از افراد جهت تخليه روده نياز به استفاده از شياف ها، لاگزاتيوها (2 ).... تحريک با انگشتان يا تنقيه دارند. بهر حال ممکنست شما به بخشهايی از يک برنامه دفع مدفوع نيازمند باشيد.

ساير مواردی که از يبوست پيشگيری کرده و برنامه دفع مدفوع را کامل می کند عبارتنداز: خوردن غذاهای مناسب، نوشيدن مايعات کافی و تمرينات منظم. در صفحات بعد پاسخ سوالاتی که برای شما و مراقب شما ممکنست پيش آيد، آورده شده است. برخی از سوالاتی که پاسخ آنها آورده شده است عبارتند از:

1. يبوست چيست ؟

2. عملکرد طبيعی روده ها و دفع مدفوع چگونه است؟

3. آسيب طناب نخاعی چگونه بر عملکرد روده ها و دفع مدفوع تاثير می گذارد؟

4. علايم يبوست چيست؟

5. چه عواملی شانس شما را در تشديد يبوست افزايش می دهند؟

6. يبوست چگونه تشخيص داده می شود؟

7. چه درمانهايی موثر هستند؟

8. چگونه می توانيد از يبوست اجتناب ورزيد؟

يبوست و آسيب طناب نخاعی :

1. يبوست چيست ؟

يبوست عبارت از کاهش فرکانس حرکات روده می باشد، که ممکن است با عبور مدفوع سفت يا زور زدن زياد، که بيشتر از يک اجابت مزاج طبيعی طول می کشد، همراه باشد.

   2 .   اجابت مزاج طبيعی چيست ؟

اجابت مزاج طبيعی، همان عملکرد روزمره و معمول روده ها در يک فرد طبيعی است. اگر چه اين موضوع در افراد مختلف متغيير است، اما عموما" در کمتر از 3 روز، فرد آن چيزی را که خورده است، بشکل مدفوع دفع ميکند. اين عمل بطور کلی سه بار در هفته صورت می گيرد.

   3 .  علايمی که متعاقب بروز يبوست ايجاد می شوند، کدامند؟

وقتی شما دچار يبوست می شويد تخليه کامل روده ( ساير اسامی روده، کولون يا روده بزرگ است ) ورکتوم (3) شما با هر حرکت روده، بسيار سخت و مشکل می شود . مدفوع می تواند در هر جايی از کولون يا پايين تر از رکتوم باقی بماند و روده را کاملا" پر کند ( به تصوير صفحه 6 نگاه کنيد ). وقتی مدفوع برای مدت طولانی در روده بماند، سفت شده و عمل دفع را با مشکل زيادی روبرو می کند.

    4 .   عملکرد دفعی روده ها در افراد بدون آسيب طناب نخاعی چگونه است؟

پيغامهای ارسالی اعصاب از سيستم اعصاب مستقر در کنار طناب نخاعی به روده ها دستور می دهد که مدفوع را فشرده کرده و به طرف رکتوم حرکت دهد. وقتی مدفوع به رکتوم می رسد، شخص احساس دفع می کند. فشردگی عضلات اطراف مقعد می تواند اين احساس را تا رسيدن شخص به توالت کنترل کند.

    5 . آسيب طناب نخاعی چگونه عملکرد روده ها را تحت تاثير قرار می دهد؟

پس از ضايعه، طناب نخاعی نمی تواند پيغامهای بلند، يعنی دارای مسير عصبی طولانی ( از مغز به روده ) را از طريق اعصاب به روده بفرستد، لذا روده نقش کمتری را در فشردگی مدفوع به پايين در آسيب طناب نخاعی، ايفا می کند. حرکت مدفوع در طول روده بسيار آهسته می شود، بدين معنی که زمان بيشتری صرف می شود تا غذای مصرف شده بشکل مدفوع دفع گردد. در نتيجه در بيشتر افراد مبتلا به آسيب طناب نخاعی، درصدی از يبوست ايجاد می گردد.

    6 .  آيا سطح ضايعه موضوع مهمی است؟

بله، اگر شما آسيبی در سطح نسبتا" پايين تر طناب نخاعی داشته باشيد، مدفوع شما تمايل بيشتری دارد تا در سطوح پايين تر ( انتهائی تر ) روده (کولون نزولی ورکتوم ) باقی بماند. قسمتهای پايين روده و رکتوم همراه اسفنکتر مقعدی شما شل می شوند، بطوريکه گاز مدفوع بدون اختيار دفع می گردند. اگر شما در سطح گردن يا بالاتر طناب نخاعی آسيب داشته باشيد، مدفوع ممکنست در مدخل ورودی روده باقی بماند. در اين حالت، کولون اسپاستيک شده و اسفنکتر مقعدی خيلی سفت می گردد، بطوريکه شما از حرکات روده ای که حين تلاش زياد جهت دفع مدفوع ايجاد ميشوند، احساس ناخوشايندی داريد.

    7 .   ساير تاثيرات آسيب طناب نخاعی چگونه است؟

اغلب مبتلايان به آسيب طناب نخاعی دچار تغييراتی در حس طبيعی شده، يا بطور کامل حس خود را از دست می دهند، بطوريکه يک رکتوم پر از مدفوع نمی تواند احساس فوريت در دفع مدفوع يا اجابت مزاج طبيعی را القاء کند. در حقيقت ممکن است فرد مبتلا به يبوست شديد باشد بدون اينکه از وجود آن با خبر باشد.

    8 . آيا بی اختياری دفع مدفوع ناشی از يبوست است؟

چون عضلات اطراف مقعد در افراديکه مبتلا به آسيب طناب نخاعی در سطح پايين شده اند، ضعيف هستند، ممکن است بی اختياری مدفوع ايجاد شود، در اين افراد نگهداری مدفوع پس از رسيدن به رکتوم مشکل تر است. بنابراين اگر روده در افراد مبتلا به يبوست پر از مدفوع باشد، احتمال   بی اختياری مدفوع بيشتر است.

علائم:

اگر يبوست داريد، اغلب همه يا يکی از حالات زير را داريد:

تورم و نفخ شکم. که نسبتا" يا کاملا" با يک حرکت دفعی يا روده ای کاهش  می يابد. اين حالت ممکن است شبيه احساس تجمع گاز باشد، اما در واقع ناشی از وجود مدفوع بسيار زياد در روده است.

درد يا ناخوشی شکمی که نسبتا" يا کاملا" با يک حرکت دفعی تخفيف می يابد.

نشت موکوس (4) از رکتوم .

علائم اتونوميک ديس رفلکسی، ( مانند تعريق و سردرد ) که سريعا" با يک حرکت دفعی تخفيف می يابد و يا از بين می رود.

مدت زمانی بيش از 30 دقيقه ، بين مصرف شياف و آغاز يک حرکت دفعی رضايتبخش.

حرکات دفعی سخت و مشکل .

درد يا خونريزی از هموروئيد - وجود خون روشن و قرمز در مدفوع، روی دستکش يا دستمال توالت ممکن است مورد توجه باشد.

بی اختياری دفع مدفوع - بعضی اوقات ناشی از خوردن غذاهای خاصی می باشد، اما ممکن است نشانه ای از يبوست نيز باشد.

يک برنامه دفعی طولانی تر از برنامه معمول که از ابتدای شروع تا کامل شدن آن بيشتر از 60 دقيقه طول کشد.

تحقيقات نشان داده است که بعضی از افراد مبتلا به آسيب طناب نخاعی بيشتر از سايرين به يبوست مبتلا می شوند. در جدول صفحه بعد فهرست عواملی که خطرات بزرگتر و بيشتری ايجاد می کنند آورده شده است. هر چه عوامل بيشتری علامت زده شوند، شانس ايجاد يبوست بيشتر می گردد.

توجه : مشکلات مربوط به يبوست اغلب با افزايش سن مبتلايان به آسيب طناب نخاعی افزايش می يابد.

 

عوامل خطر يبوست

در صورت وجود هرکدام از علائم ذکر شده در جدول ذيل، مقابل آنرا در ستون سمت راست علامتگذاری نمائيد.

+	عوامل خطر	چرا؟
	آسيب طناب نخاعی بيش از10 سال	چون زمان زيادی از ضايعه گذشته است، روده ممکنست اتساع يافته و قدرت کمتری برای فشردگی و انقباض موثر داشته باشد.
	ناتوانی در حرکت دادن بازوها و ساقها	حرکات بدن، حرکات روده ای و دفعی را تحريک می کنند. بنابراين عدم تحرک، عملکرد دفعی را آهسته می کند.
	فقدان ورزشهای منظم (درمحدوده حرکتی )	چون عدم تحرک، حرکات روده به طرف پايين را کاهش ميدهد، انجام تمرينات و ورزشهای منظم می تواند توانايی تخليه مدفوع را بهبود بخشد. در مبتلايان به آسيب طناب نخاعی تمرينات بايد شامل حرکات فعال در محدوده حرکتی بدن، تنفس عميق و سرفه باشد.

	مصرفی بيش از 5 دارو از انواع مختلف	اکثر تجويزها در درمانهای دارويی، باعث عوارض جانبی از قبيل کاهش حرکات روده به پايين و نهايتا" يبوست ميشوند. مهمترين اين داروها در صحفه 23 فهرست شده اند. اغلب درمانهای دارويی مورد استفاده ، شانس شما را در تحت تاثير قراردادن روده ها و عملکرد دفعی بيشتر می کنند.
	سن 75 سال يا بيشتر	سن به تنهايی نمی تواند شانس يبوست را افزايش دهد. افراد مسن ممکنست کم تحرک شوند، بيماريهای بيشتری داشته باشند و داروهای بيشتری مصرف کنند. مايعات کمتری بنوشند و نهايتا" کمتر غذا بخورند. همه اين عوامل مربوط به سن بالا است که اغلب احتمال ايجاد يبوست را افزايش می دهند.
	نوشيدن مايعات کمتر از 8 ليوان در روز	مايعات مدفوع را نرم تر کرده و باعث تسريع حرکت آن در طول روده می شوند. مدفوعهای نرم تر آسانتر از مدفوعهای سفت عبور می کنند. افرادی که کمتر از 8 ليوان مايعات در طول روز می نوشند، اغلب دچار يبوست می شوند.
	سکته مغزی، ديابت و پاراکينسون	اين بيماريها می توانند همچنين هدايت اعصاب روده را تحت تاثير قرار داده و احتمال يبوست را افزايش دهند.

• تشخيص :

يبوست چگونه تشخيص داده می شود؟

علايم:

 اگر هر يک از علايم مذکور در فهرست صفحه علايم را داريد، بايد توجه مراقبين سلامتی خود را به آن جلب نماييد. با اين وجود چون بعضی مبتلايان به آسيب طناب نخاعی ممکنست بدون هيچ علايمی يبوست داشته باشند، پرستار يا پزشک بايد روده و عملکرد دفعی شما را در طول يکسال مورد ارزيابی قرار دهند.

عوامل خطر :

مراقبين سلامتی شما ، بايد عواملی را که احتمال بروز يبوست را در شما افزايش مي دهند، مدنظر داشته باشند. اگر تعدادی از عوامل خطر مذکور در صفحه  قبل را دارا هستيد، پرستار يا پزشک بايد روده و عملکرد دفعی شما را هر 6 ماه مورد ارزيابی و بررسی قرار دهند.

ارزيابی می تواند شامل يکی يا اغلب آزمايشهای زير باشد:

مايعات شکمی :

ابتدا پرستار يا پزشک با گوشی به سمع صداهای روده ای ( ايجاد شده توسط حرکات خود بخودی و فشاری روده ) پرداخته و سپس با لمس، شکم را از نظر پری روده ها و تعيين هر گونه شواهدی از حساسيت موضعی شکم مورد ارزيابی قرار می دهند.

معاينات رکتوم:

در اين معاينه پرستار يا پزشک پس از به دست کردن دستکش، انگشت را داخل مقعد کرده تا اگر مدفوعی در رکتوم وجود دارد آنرا يافته واز نظر هموروئيد او را بررسی کند. همچنين ميزان کشيدگی و تون عضلات مقعد را نيز ارزيابی می کنند.

تصاوير راديوگرافی شکمی :

عکسبرداری با اشعه X از شکم يک آزمايش سريع برای نمايش ميزان، محل و شکل مدفوع موجود در روده است.اگر علايمی از يک عملکرد بد دفعی داريد، عکسبرداری با اشعه X از شکم ممکنست بخشی از آزمونهای کنترلی ساليانه شما باشد و اغلب انجام شود. اگر روده دچار انسداد يا پيچ خوردگی باشد ( اين حالت ممکن است در يبوست شديد ايجاد شود )، در عکسبرداری با اشعه X مشاهده می شود.

باريم انما يا تنقيه توسط باريم :

در اين آزمون، باريم را از طريق تنقيه بداخل روده وارد کرده و با اشعه X عکسبرداری انجام می شود. تصاوير گرفته شده با اشعه X قادر به نمايش هر گونه اتساع يا انسداد در مسير روده می باشند.

سيگموئيدوسکپی يا کولونوسکپی :

در اين آزمونها پزشک می تواند مشاهده و معاينه تصويری از خطوط روده (برای يافتن نشانه هايی از بيماريهايی که ممکن است بعلت خونريزی يا يبوست ايجاد شده باشند ) با يک لوله نوری ( مشابه يک تلسکوپ قابل انعطاف است که پس از بيهوشی مختصر بيمار از طريق مقعد وارد روده ميشود ) داشته باشد.

درمان ، پيشگيری و علاج :

اگر به يبوست مبتلا هستيد، درمان شما بايد شامل درمانهای پيشگيرانه غير دارويی ، يک برنامه منظم فهرست وار دفع مدفوع و دارو درمانی باشد.

برنامه پيشگيرانه   A       B      C

يادگيری : -----------------------------

Assess your bowel

روده و عملکرد دفعی آنرا ارزيابی کنيد.  از ويژگيهای روده و عملکرد دفعی خود آگاه شويد. اثرات غذاهای مختلفی را که مصرف می کنيد،  بر روده ها و عملکرد دفعی خود بدانيد. ياد بگيريد چه علائمی شما را از بروز يبوست آگاه می کنند، يا اينکه نياز به استفاده از يک برنامه دفعی داريد.

Be informed

آگاه باشيد. از عواملی که باعث بروز يبوست در مبتلايان به آسيب طناب نخاعی می شوند، آگاه شويد.

Communicate .

ارتباطات  : اگر چه اين کتابچه مفيد است. اما بايد موارد موجود را با هميار، پرستار، پزشک خود در ميان بگذاريد، زيرا آنها می توانند به شما کمک کنند تا بتوانيد مراحل دفع مدفوع خود را به بهترين نحو ممکن اداره کنيد.

تمرينات

As much as possible . تا حد ممکن .

ورزشها و تمرينات منظم يک ابزار خيلی مهم در پيشگيری از بروز يبوست است، لذا بايد اين تمرينات را روزانه انجام دهيد.

Before your bowel Program. قبل از برنامه دفعی .

ورزشها و تمرينات حرکتی، زمان بين مصرف شياف يا تحريک انگشتی و آغاز حرکات دفعی را کاهش می دهد.

Causes more complete results. فراهم شدن نتايج کاملتر.

ورزش و تمرينات قبل از آغاز برنامه دفعی، فعاليت روده ها را تحريک کرده و باعث مي گردد تا تخليه بسيار کاملی در قسمت تحتانی روده داشته باشيد.

مايعات

At least 8 glasses a day مصرف 8 ليوان مايعات در روز.

شما بايد روزانه هشت  ليوان مايعات بنوشيد. اگر کاتتريزاسيون متناوب مثانه انجام می دهيد و يا مشکلات قلبی، تورم ساقهای پا يا بيماريهای ديگری که مصرف مايعات را محدود مي کنند، داريد، پزشکتان می تواند به شما بياموزد که روزانه چقدر مايع مصرف کنيد. اگر مصرف مايعات برای شما محدود نشده است، مصرف بيشتر مايعات مفيد است.

Benitite bowel transport . عبور مفيد و عالی مدفوع .

مصرف زياد مايعات، مدفوع را نرمتر کرده و بر سرعت عبور مدفوع از روده می افزايد.

 Counteract Constipation. رفع يبوست .

حتی اگر احساس تشنگی نداريد، بايد عادت کنيد که روزانه بطور منظم مايعات بنوشيد. بايد توجه داشته باشيد که مصرف مايعات کافی امری ضروری بوده و واقعا" می تواند در پيشگيری از بروز يبوست سودمند باشد.

رژيم غذايی :

اگر غذا کم می خوريد، سعی کنيد مصرف غذا را در طول روز تنظيم کنيد، اينکار باعث ميشود تا از يک اجابت مزاج منظم برخوردار باشيد. بعلت اثرات متفاوت غذاهای مختلف بر عملکرد دفعی روده ، شما بايد از اثرات غذاهای مختلف بر روند عملکرد دفعی خود آگاهی يابيد. بعضی غذاها تمايل به ايجاد مدفوع سفت و بعضی تمايل به ايجاد مدفوع نرم دارند، برخی نيز هيچ تاثيری ندارند.

غذاهای ليست الف - ب - ج در زير توضيح داده شده اند.

ليست الف )- غذاهای اين فهرست تمايل به ايجاد مدفوع سفت داشته و می توانيد ايجاد کنند. چرا؟ چون اين غذاها با يکديگر پيوند پيدا می کنند و به روده می چسبند، بطوريکه مدفوع، سخت تر و سفت تر به طرف انتهايی روده حرکت می کند.

لیست ب )- غذاهای اين گروه، مدفوع نرمتری می سازند، تا حدی که ممکنست حتی باعث اسهال گردند. چرا؟ چون بعضی از اين غذاها مقادير بالايی از فيبر درخود داردند، و هنگام عبور از روده آب زيادی را بداخل مدفوع می کشند.

اين عمل باعث ايجاد حرکات دفعی نرمتر می گردد. از طرفی نيز باعث ايجاد تحريکات بسيار فعال روده ها شده، و ايجاد اسهال را موجب می گردند ( به صفحه 21 مراجعه کنيد ).

ليست ج )- غذاهای اين گروه معمولا" هيچ اثری بر روده ها و عملکرد دفعی ندارد.

برای پيشگيری از يبوست بايد رژيم متعادلی شامل غذاهايی از 3 گروه فوق داشته باشيد، اما توجه کنيد که بخش کوچکی از رژيم غذايی شما مربوط به غذاهای گروه الف باشد.

اگر مدفوع شما همچنان شل است و تمايل به ايجاد مدفوع سفت تری داريد، غذاهای بيشتری از گروه الف را در رژيم خود جايگزين کنيد. اما اگر مدفوع شما سفت است و زمان طولانی تری جهت عملکرد دفعی رضايتبخش صرف می کنيد، شما نياز به مصرف غذاهايی داريد که مدفوع را نرم تر کنند که با خوردن غذاهايی از ليست ب فراهم می شود.

فهرست " الف " غذاهايی که مدفوع را سفت می کنند	فهرست " ب " غذاهايی که مدفوع را شل می کنند	فهرست " ج " غذاهايی که هيچ تاثيری بر مدفوع ندارند
آب سيب، عصاره ميوه های سفت	ميوه تازه، پوست ميوه، آلو و ساير ميوه های خشک ( انجير، زردآلو و غيره ) آبميوه هایunstrained (مخصوصا" آب آلو )	گوشت
شير، پنير سفت، پنيرمحلی، ماست ، بستنی	ماست همراه ميوه	ماهی
نان سفيد، يا کلوچه، گندم خالص، شيرينی، نان شيرمال، ماکارونی، برنج سفيد	سبوس گندم، نان کامل جو/برخی حبوبات /کلوچه، برنج غيربرشته	پودر نشاسته، خرده نان، دسرها
سس و سوپ، سرشير، خامه	سبزيجات نارس/سالاد، سبزيجات پخته(باقلا و لوبيای سبز ) سيب زمينی (سرخ کرده يا آب پز) و پوست آنها	سبزيجات پخته
	لوبياو باقلا، عدسها، غذاهای ادويه دار تند، قهوه ، شکلاتهای تيره رنگ، نوشيدنی های کربنات دار ( اغلب نوشابه ها )	چربيها ( روغن، کره و غيره

• غذاهای با فيبر زياد :

توجه : غذاهای اعلام شده در فهرست ب- مانند خانواده آلوها (آب آلو)قهوه، نوشابه های کربنات دار و غذاهای ادويه دارتند، حرکات دفعی را از طريق افزايش فعاليت روده ها افزايش می دهند. اگر يک ساعت قبل از انجام برنامه دفعی، آنها را مصرف کنيد ميتوانند در تخليه روده، بطور موثر به شما کمک نمايند.

• دارو درمانی چگونه بر عملکرد روده و روند دفع مدفوع اثر می گذارد؟

يبوست می تواند يکی از عوارض جانبی بسياری از داروهای تجويزی باشد. در صورت مصرف دارو و با دوز بالا، يبوست ايجاد شده شديرتر می شود. بخش اعظمی از داروهای مورد مصرف ، شانس ايجاد عوارض جانبی شايع دارو را بالا می برند.

اگر احتياج به ادامه درمان دارويی داريد و می دانيد که آن داروها يبوست ايجاد می کنند، می توانيد با بکار بستن اقدامات پيشگيرانه، شانس ايجاد يبوست شديد را کاهش دهيد، بايد بدانيد چه انواعی از داروها باعث يبوست می شوند، زيرا به شما کمک می کند تا برنامه دفعی خود را بطور مفيد و موثر اداره بماييد.

بخاطر بسپاريد:

در صورت تجويز داروهای جديد، در خصوص وجود عارضه يبوست ناشی از آن دارو، از پزشک و داروساز خود سئوال نماييد.

• داروهايی که باعث بروز يبوست می شوند.

گروه دارويی	اسامی داروها
داروهايی که در درمان فشار خون بالا مصرف می شوند.	آدالات Adalat، آلداکتازيد Aldactazide، کارديزم Cardizem، ديازيد Dyazide لازيکس lasixنورواسک Norvasc پروکاردياProcardia
مسکن ها، ديلائوديد Dilaudid، ايندوسين Indocin>ناپروسينNaprosyn، پرکوست Percocet	ادويل Advil ،کدئين codeine، داروست Darvocet، دمرول Demerol
داروهايی که افسردگی را درمان ميکنند.	الاويل Elavil ،نورپرامينNorpramin پاملورPamelor ،ترفرانيلToframil    (کلمی پرامين )
Antacids	آمفوژن (11)TUMST,Amphojel
داروهای نگهدارنده آهن Iron Supplements	فئوسلFeosol ،فرو-گرادFero-Grad ، مولتی ويتامين دارای آهن
داروهايی که اسپاسمهای مثانه را کاهش می دهند.	سيستوسپازCystospaz، ديتروپان Ditropan، لوسين Levsin، يوری اسپاسUrispas
سداتيوها	بنادريل Benadryl، کومپازينCompazine هالدول Haldol، هالوپريدول ، ملاريل Mellaril، پروليکسين Prolixin، سرنتيلSerentil، استلازينStelazine تورازينThorazine، تريلافونTrilafon

• اسامی داروها مطابق اصل کتاب آورده شده است و بعضا" جزو فارماکوپه ايران نيست، به صفحه بعد مراجعه شود. ( مترجم )

شما می توانيد در خصوص داروهايی که با نام تجاری در جدول صفحه قبل آورده شده اطلاعات لازم در خصوص نام ژنريک و بعضا" ترکيبات اصلی دارويی و موجود بودن فعلی آنها را در ايران مطابق ليست زير ملاحظه فرمائيد: ( مترجم )

 

1. Aldactazid: مخلوط Hydrochlorothiaide+Sprinolacton بوده که در ايران اين دو دارو به تنهايی و مجزا وجود دارد.
2. Cardizem: همان Diltiazem HCL است که در ايران وجود دارد.
3. Triamten-H:Diazide يا مخلوط ترياترن+ هيدروکلرتيازيد است که در ايران وجود دارد.
4. Amlodipine: Norvasc است که درطرح ژنريک وجود دارد. هم خانواده نيفيديپين است اما عوارض جانبی آن همچون سردرد کمتر از تيفيديپين است وقابل  تحمل تر است. ضمنا" به جای مصرف روزانه چند عدد، تنها يکبار در روز استفاده ميشود. خود Norvasc آمريکايی نيز وجود دارد.Amlopress هندی نيز وجود دارد.
5. Procardia: همان Nifedipine است، هم خانواده با Amlodipine است کانال کلسيمی را بلوک می کند. ( Calcium Channel blocker )
6. Darvocet- N: مخلوط + Paracetamol( استامينوفن ) Dextropropoxyphen است که در ايران وجود ندارد.
7. Pethidin HCL: Demerol است که فقط از طريق اداره ادويه مخدر وزارت بهداشت و بر اساس شرايط خاص تحويل می شود.
8. Amitriptyllin HCL: Elavil است که در ايران وجود دارد.
9. Desipramine HCL:Norpramin است که از طريق مراکز تک نسخه ای قابل تهيه است.
10. Nortriptylin HCL: Pamelar است که در ايران وجود دارد.
11. Amphojel: که همان Al(OH)3 می باشد . در ايران وجود دارد.
12. Ca Co3 : TUMS  يا کلسيم کربنات است که در ايران وجود دارد (بصورت قرصهای 500 ميلی گرم )
13. Ferrous sulfate: Feosol است که در ايران وجود دارد.
14. Sodium Ascorbate+Ferrous sulfate: Fero-Grad ( اين ماده باعث افزايش جذب آهن از دستگاه گوارش می شود ) در ايران وجود ندارد.
15. Hyoscyamine: Cystopaz است ( مشابه هيوسين است ).
16. oxybutymin HCL: Ditropan است که در ايران وجود دارد.
17. Hyoscyamine : Levsin است.
18. Flavoxate HCL:Urispas است اما در ايران وجود ندارد. آتروپين و هيوسين از مشابهات آن می باشند.
19. Diphenhydramin HCL: Benadryl است که بصورت شربت در طرح ژنريک وجود دارد.
20. Compazine: مخلوط prochloroperazine با املاح مختلف است اما در ايران وجود ندارد. تا حدودی کلر پرومازين شبيه آن عمل می کند.
21. Melleril=)Mellaril  نام معروفتر از يک کمپانی سازنده ديگر ) همان Thioridazine HCI است که در ايران وجود دارد.
22. Prolixin: مخلوط دو ملح Fluphenazine است اما در ايران محصول تک ملحی دکانوات آن بصورت تزريقی و خوراکی وجود دارد.
23. Mesoridazine :Serentil است اما در ايران وجود ندارد کلروپرومازين از خانواده آن می باشد.
24. Trifluoprazine HCL: Stelazine است که در ايران وجود دارد.
25. Chlorpromazine: Thorazine است که در ايران وجود دارد.
26. Trilafon : مخلوط املاح مختلف Perphenazine است که پرفنازين دکانوات آن در ايران وجود دارد.

• بيماريها چگونه بر عملکرد روده و روند دفع مدفوع اثر می گذارند؟

بيماريها می توانند بطور مستقيم يا غير مستقيم بر عملکرد روده ها تاثير بگذارند.

1. کدام بيماريها بطور مستقيم بر عملکرد روده ها تاثير می گذارند؟

بيماريهايی که مستقيما" بر عملکرد روده ها اثر دارند عبارتنداز: سکته مغزی، ديابت و پارکيسنون چرا؟ چون اعصابی که پيامها را از طناب نخاعی به روده انتقال می دهند، ممکنست در اين بيماريها آسيب ببينند و لذا موجب بروز يبوست شوند.

   2 .  کدام بيماريها بطور غير مستقيم بر عملکرد روده ها اثر می گذارند؟

بيماريهای قلبی، پنومونی و زخمهای فشار بطور غير مستقيم بر عملکرد روده ها تاثير می گذارند. چرا؟ چون اين بيماريها می توانند اولا" باعث کاهش تحرک فرد شده و ثانيا" احتياج فرد را به دريافت انواع داروها بالا ببرند. همين دو عامل خطر ( که در صفحات قبل نيز به آنها اشاره شده است ) می توانند بر شانس بروز يبوست بيافزايند.

• چگونه می توان از وخيم تر شدن يبوست اجتناب ورزيد؟

درصورتيکه عملکرد روده شما مستقيما" و يا غير مستقيم تحت تاثير بيماری قرار گرفته باشد، اتکاء شديد به رژيمهای درمانی، برای درمان بيماری يک اصل اساسی است. لذا بايد به درمان پيشگيرانه غير دارويی توجه اکيد داشته باشيد، يعنی بايد غذاهای سالم مصرف کنيد، مايعات کافی بنوشيد، روزانه ورزش کنيد و يک برنامه منظم فعال و موثر برای اداره صحيح عملکرد روده و روند دفع مدفوع خود داشته باشيد.

• برنامه دفعی

انجام برنامه دفعی در درمان پيشگيرانه از يبوست ، نقش حياتی ايفا می کند. يک برنامه دفعی موثر، بايد قادر باشد که روده را طبق يک اصول پيش بينی شده و منظم تخليه نمايد. اين برنامه بايد بتواند بطور بالايی احتمال ايجاد يبوست يا بی اختياری دفع مدفوع را کاهش دهد. هدف اينستکه برنامه دفعی موثر، بصورت بخشی از برنامه روتين و روزمره در آيد.

اگر علائمی داريد که مويد يبوست شديد می باشد، نيازمند يک برنامه دفعی می باشيد. بنابراين بايد از علايمی که شما را متوجه بروز يبوست می کنند، آگاه باشيد و بدانيد با چه تغييرات موقتی می توانيد باقيمانده مدفوع خود را از روده دفع کنيد. با اين وجود يک برنامه صحيح و خوب جهت دفع، بايد بتواند از بروز يبوست شديد پيشگيری نمايد، اغلب افراد مبتلا به آسيب طناب نخاعی متعاقب آسيب،خيلي زودبه يك برنامه دفعي دست مي يابند. آنها اين برنامه و روشهای مشابه را برای سالها ادامه ميدهند، اين موضوع در همه افراد اين گروه ديده می شود و با آن راحت هستند. با اين وجود ممکن است آن برنامه، در حال حاضر بهترين روش مورد استفاده نباشد، وقتی افراد مسن تر ميشوند، ممکن است عوامل خطر بيشتری برای ايجاد يبوست داشته باشند. بنابراين افراد مبتلا به آسيب طناب نخاعی با افزايش سن بايد در برنامه دفعی خود تغييراتی ايجاد کنند.

اکثر افراد کوادری پلژی اين برنامه را 3 تا 4 بار در هفته انجام می دهند. افراد با سطح پايين آسيب در طناب نخاعی بايد هر روز برنامه دفعی را انجام دهند. اين کار بدين خاطر است که عضلات اسفنکتر مقعدی آنها ممکنست ضعيف تر بوده و ممکنست خطر زيادتری برای بروز عوارض بد عملکرد دفعی داشته باشند، حتی اگر مدفوع در سرتاسر رکتوم موجود نباشد. در همه افراد مبتلا به آسيب طناب نخاعی، يک برنامه دفعی منظم می تواند به کاهش دفع بی اختياری گاز و مدفوع کمک کند.

اين موضوع مهم است که برای انجام برنامه دفعی، زمانی از روز را انتخاب کنيد که در آن موقع راحت تر و آزادتر هستيد، يعنی زمانی که عجله ای برای انجام يا اجرای برنامه دفعی خود نداريد. بهترين زمان برای انجام برنامه دفعی، بعد از خوردن غذا ( ترجیحا" صبحانه)    می باشد. زيرا خوردن غذا می تواند عملکرد روده و روند دفع مدفوع را تحريک کند. در پايان هر برنامه دفعی، يک انگشت ملبس به دستکش را که آغشته به ژل لوبريکانت می باشد در رکتوم برده و مطمئن شويد که رکتوم بطور کامل تخليه شده است.

روشهای آماده سازی و انجام برنامه دفعی

1-صندلی دفعی يا توالت

بهتر است  برنامه دفعی را در حالت نشسته انجام دهيد (و نه در حالت درازکش) زيرا کشش جاذبه کمک می کند که مدفوع به طرف پايين روده حرکت کند. وقتی برای انجام برنامه دفعی به زمانی بيشتر از 30 دقيقه جهت نشستن روی صندلی احتياج داريد، جهت جلوگيری از زخمهای پوستی می توانيد از پوششی برای صندلی توالت خود استفاده کنيد. اگر آسيب طناب نخاعی در سطوح پايين داريد، استفاده از پوشش فوق نيز کمک ميکند تا بتوانيد تعادل خود را روی صندلی حفظ نماييد. در کل اين روش شما را قادر ميسازد تا مدفوع بطور موثر بطرف پايين حمل شود.

اگر بعلت نشستن مبتلا به هموروئيدهای دردناک شده ايد، بايد روزانه يک شياف يا داروی درمان هموروئيد مصرف کنيد و بعد از هر برنامه دفعی به درمان مشکل بپردازيد.

   2 . تحريک انگشتی:

از تحريک انگشتی ميتوان بتنهايی يا پس از مصرف شياف استفاده کرد. راه مناسب برای استفاده از تحريک انگشتی اينست که يکی از انگشتان ملبس به دستکش را به ژل لوبريکانت آغشته کرده و حدود 5-7/5 سانتی متر درون مقعد فرو بريد تا اسفنکتر داخلی (حلقه عضلانی داخل مقعد ) را حس کنيد. سپس 3-4 بار حلقه فوق را ماساژ داده تا حلقه شل شود. شل شدن حلقه امکان عبور مدفوع را برای دفع ايجاد می کند. ممکنست بطور متعدد نياز به انجام اين عمل داشته باشيد تا اسفنکتر شل شود. بين هر تحريک انگشتی 5 تا 10 دقيقه منتظر بمانيد. اگر از شياف استفاده می کنيد  تحريک انگشتی را 10 الی 30 دقيقه پس از مصرف شياف آغاز کنيد. بعد از هر برنامه دفعی بايد تحريکات انگشتی را اضافه کنيد. البته بايد بين هر تحريک 5 الی 10 دقيقه صبر کنيد. اينکار خطر حوادث بعدی برنامه دفعی را کاهش می دهد. اگر بهيچوجه طی 15 دقيقه چيزی خارج نشد، می توانيد برنامه دفعی خود را خاتمه دهيد.

   3 . ماساژ شکمی :

ماساژ شکمی را معمولا" بعد از مصرف شياف يا پس از اولين تحريک انگشتی انجام ميدهند. با کف دست قسمت پايين طرف راست شکم را فشار داده و آنرا با ماساژ به طرف دنده ها و امتداد طرف چپ شکم ادامه دهيد. با توجه به شکل صفحه 5 ماساژ را در طول کولون آغاز کرده و بسوی رکتوم ادامه دهيد. عمل ماساژ را هر سی ثانيه يکبار بتعداد 10 بار تکرار کنيد تا بهترين نتيجه را بگيريد.

   4 . شياف ها ( Magic Bullet,bisacodyl,glycerin 5 )

اگر مدفوع سفت شده در رکتوم تجمع کرده است، گليسرين يک شياف نرم کننده ای است که می تواند محل انسداد را ليز کرده و عبور مدفوع را تسهيل کند. شياف بيزاکوديل نه تنها مدفوع را نرم می کند بلکه روده را نيز تحريک می کند. اين دارو بسيار موثر بوده و بطور شايع مصرف می گردد. اگر به اين نتيجه رسيديد که شياف بيزاکوديل در طولانی مدت تاثير زيادی ندارد ( بدين معنی که نتايج مورد انتظار دير حاصل می شود يا تخليه روده بطور کامل انجام نمی گيرد)، بايد درمورد شروع مصرف Magic Bullet  از پزشک خود سئوال کنيد. Magic Bullet  نوعی ديگر از شياف بيزاکوديل می باشد که پس از مصرف سريعتر شکسته می شود، لذا سرعت بالاتری را برای شروع فعاليت خود دارد.

 

• کاربرد مناسب و صحيح از شياف، يک اصل اساسی است، لذا شما بايد:

1. مدفوعی را که پشت شياف قرار گرفته است تخليه کنيد.

2. شياف را قبل از استفاده به ژل لوبريکانت آغشته کنيد.

3. شياف را در بالاترين محل ممکن در رکتوم قرار دهيد، برای اينکار از يک انگشت ملبس به دستکش يا يک دستگاه شياف گذار استفاده کنيد.

4. شياف را بصورتی کار گذاريد که مقابل ديواره رکتوم قرار گيرد.

5. برای جلوگيری از لغزش يا جابجائی شياف از جای خود، هنگام در آوردن انگشت از مقعد، اينکار را آهسته و با احتياط انجام دهيد.

توجه : اگر قبل از استفاده شياف، مثانه خالی باشد کمک کننده است.

   5 . تنقيه ( با آب لوله کشی، روغن معدنی ، Fleet  6) :

اگر طی سه روز يا بيشتر حرکت دفعی نداشته ايد و يا احساس می کنيد که هميشه قسمت اعظم مدفوع در رکتوم باقی می ماند، بعد از انجام برنامه دفعی، شما می توانيد از نتقيه استفاده کنيد. اغلب مردم برای نگهداری مايع نتقيه درون روده، دچار مشکل ميباشند، اما تمهيدات کمکی در دسترس هستند. تنقيه را قاعدتا" نبايد بدلايل زير بطور روتين استفاده کرد:

1. تنقيه ممکنست روده تنبل ايجاد کند، زيرا روده ممکنست جهت دفع به تنقيه وابسته گردد.

2. مقدار مايع تنقيه مورد نياز جهت دست يافتن به نتيجه مطلوب، با هر بار استفاده افزايش می يابد.

3. بنظر می رسد استفاده از مقادير زياد مايع تنقيه، موجب بيرون کشيدن مواد مغذی و دفع آن از روده می گردد.

 

    6 . لاگزاتيوها:

1) لاگزاتيوهای محرک ( شامل Exlax 9, Senna 10 , Cascara 11 , Peri-Colace7, Dulcolax 8) :

اين داروها روده را شديدتر و منظم تر به طرف پايين منقبض کرده و عبور مدفوع را تسهيل می کنند. اين نتايج طی 12-6 ساعت رخ می دهند، بطوريکه اگر صبحگاه ، اين برنامه دفعی را اجراء کنيد، مراحل فوق الذکر در خواب اتفاق می افتند.

2)لاگزاتيوهای Bulk يا بسته ای بصورت پودر که توليد حجم در روده می کنند    (شامل: Citrucel 14, Metamucil 13, Fibercon 12, Calcium Ploycarbophil 15, Psyllium ) :

 

عملکرد اين داروها مشابه زمانی است که فرد، رژيم غذايی با فيبر زياد مصرف کرده باشد، يعنی آب را بداخل مدفوع کشيده و يک حرکت دفعی راحت و نرم ايجاد می کنند، که عبور مدفوع از روده را تسهيل می بخشند. اين داروها از فيبرهايی که از گياهان و ميوه ها استخراج شده، ساخته می شوند و در سه شکل ، قابل دسترس هستند:

پودرها که با آب مخلوط می شوند، ويفر ( Wafer 16) قرص، هنگام استفاده هر سه نوع داروی فوق ، بايد هميشه حدود 8 ليوان مايع در طول روز بنوشيد. اين داروها معمولا" 3 يا 4 بار در روز همراه مايعات مصرف می شوند و در طولانی مدت نيز خطر ندارند. برخی در آغاز مصرف دارو دچار نفخ شکم می شوند، اما اين عارضه جانبی عموما" بعد از 3 الی 4 هفته پس از مصرف از بين می ر ود.

3) لاگزاتيوهای منيزيومی ( شامل : منيزیوم ستيرات، شير منيزی )

اين داروها طی 1 تا 2 ساعت نتايج خود را بروز ميدهند، اما اغلب باعث از دست دادن حجم زيادی مدفوع می شوند و خطر بی اختياری مدفوع را نيز افزايش می دهند. اين داروها برای استفاده دائمی پيشنهاد نمی شوند.

4) سوربيتول، لاکتولوز، Golytely 17:

اين مايعات شيرين مزه، آب را بداخل مدفوع کشيده و حرکات روده را نرمتر و روانتر ميکنند. نتايج اين فرآيندها طی مدت 6 الی 12 ساعت اتفاق می افتد، بنابراين ممکنست شب با مايعات مصرف شوند. اگر دوز زيادی مورد نياز است، ممکن است 2 بار در روز استفاده شوند: صبح و شب. اين داروها بندرت موجب ايجاد عوارض جانبی می گردند و برای ايجاد يک عادت اجابت مزاج منظم در طولانی مدت ، مفيد هستند.

5) نرم کننده های مدفوع ، Colace 18:

اگر چه اين داروها اغلب بعنوان لاکزاتيو مصرف می شوند. اما بايد توجه داشت که نرم کننده های مدفوع هيچ عملکرد لاگزاتيوی ندارند. اين داروها مدفوع را نرم می کنند اما روده را تحريک نمی کنند، بنابراين در درمان يبوست موثر نمی باشند. نرم کننده های مدفوع بايد فقط در افراديکه در معرض خطر بروز يبوست نيستند مصرف شوند و در افراديکه حرکات دفعی خيلی سخت دارند بايد همراه يکی از لاگزاتيوها مصرف گردند.

راهنمای برنامه دفعی :

در زير، راهنمای کل برنامه دفعی تيپيک بر پايه سطح ضايعه بصورت يک ليست کنترلی آورده شده است. همه افراد مبتلا به آسيب طناب نخاعی بايد يک تقويم و تابلو برنامه دفعی منظم را درست کنند و واقعا" به آن عمل کنند. برنامه ريزی خود را بطور روزانه در زمانهای مشابه و ترجيحا" پس از صرف غذا طراحی کنيد.

 

اگر آسيب طناب نخاعی در سطوح بالای ستون فقرات يا گردن رخ داده است (روده اسپاستيک ) :

1. اگر يکی از علايم يا عوامل خطر مذکور در صفحه های قبل را داريد، برنامه دفعی خود را بايد روزانه يا يکروز در ميان انجام دهيد. اگر هيچيک از علايم يا عوامل خطر فوق الذکر را نداريد، برای جلوگيری از يبوست بايد برنامه دفعی خود را نهايتا" هر سه روز يکبار انجام دهيد.

2. شياف را داخل رکتوم کار گذاري و مطمئن شويد که با روش صحيحی اينکار را انجام داده ايد.

3. ماساژ شکمی را بمدت 5 تا 10 دقيقه انجام دهيد.

4. منتظر شويد دفع گاز و مدفوع آغاز شوند. اگر هيچ مدفوعی بعد از 10 دقيقه دفع نشد به مرحله 5 رويد.

5. جهت شل شدن اسفنکتر معقدی، تحريک انگشتی را انجام دهيد.

6. متعاقب حرکات دفعی، دو تحريک انگشتی انجام داده و ما بين هر تحريک حدود 5 تا 10 دقيقه منتظر بمانيد. اگر مدفوع بيشتری طی 15 دقيقه دفع نگرديد. برنامه دفعی شما کامل شده است.

اگر آسيب طناب نخاعی در سطح پايين ستون فقرات رخ داده است:

برنامه دفعی خود را برای يک يا دو با در روز تنظيم کنيد. رکتوم را طبق يک روند متوالی از مدفوع پاک کنيد، زيرا اينکار به پيشگيری از حوادث بعدی کمک می کند.

1. برای ايجاد شکل مطلوبی از مدفوع ، از يک لاگزاتيو bulk ، يک يا دوبار در روز استفاده کنيد.

2. جهت شل شدن اسفنکتر مقعدی ، تحريک انگشتی را انجام دهيد. اگر رکتوم پر از مدفوع است، ابتدا بايد استفاده از يک ژل لوبريکانت اعمال فوق را سهل تر کرده و احساس ناخوشی را کاهش می دهد. بعد از تخليه دستی، تحريک انگشتی را تکرار کنيد.

3. تنفس های عميق انجام داده و با افزايش فشار به طرف پايين ، به تخليه روده ها کمک کنيد.

4. اگر طی 15 دقيقه پس از انجام کامل تحريک انگشتی، حرکات دفعی آغاز نگرديد، يا از شياف بيزاکوديل استفاده کنيد، يا يک تنقيه کوچک انجام دهيد. سپس 15 دقيقه منتظر بمانيد تا جريان مدفوع آغاز شود.

5. متعاقب حرکات دفعی، دو تحريک انگشتی انجام دهيد و بين هر تحريک 5 الی 10 دقيقه منتظر بمانيد. اگر طی 15 دقيقه هيچ مدفوعی تخليه نشد، برنامه دفعی شمال کامل شده است.

توجه : شما بايد برنامه دفعی خود را در دفترچه خاطرات روزانه ثبت کنيد. موارديکه بايد ثبت شوند عبارتند از:

a)تاريخ ، مدت زمان و نتايج هر برنامه دفعی .

b)هر گونه روش درمانی ( لاگزاتيوها، شيافها، تنقيه ها) مورد استفاده که تخليه مدفوع و برنامه شما را موثر تر کرده است.

c) تاريخ و شدت هر گونه علائم گوارشی و دفعی وابسته، که تجربه کرده ايد.

سئوالات شايعی که اغلب مبتلايان به يبوست می پرسند؟

1. اگر بعد از انجام برنامه دفعی هيچ حرکت دفعی مدفوع نداشتم چه کاری بايد انجام دهم ؟

به منظور جلوگيری از تجمع مدفوع در روده و بدتر شدن يبوست، بايد هنگام خواب، سوربيتول يا لاکتوز (15 الی 30 ميلی ليتر ) يا 2 قرص senna مصرف کنيد. سپس برنامه دفعی خود را در موعد مقرر در روز بعد تکرار کنيد.

   2 .  اگر طی 4 روز يا بيشتر هيچ حرکت دفعی نداشته باشم چه کاری بايد انجام دهم؟

در اين حالت بايد 2 تا 3 ساعت قبل از انجام برنامه دفعی خود، يک لاکزاتيو با قدرت بالا از قبيل Golytely ( نيم تا يک ليتر ) مصرف کنيد.

   3 .  وقتی مدفوع خيلی سفت است چه کاری بايد انجام دهم ؟

اگر مدفوع خيلی سفت داريد، بايد رژيم غذايی خود را بر اساس جدول مربوط به رژيم غذايی تنظيم کنيد. يعنی بيشتر از غذاهای فيبردار و کمتر از غذاهايی که موجب بروز مدفوع سفت می شوند استفاده کنيد و همچنين مايعات بيشتر بنوشيد. اگر مشکل هنوز ادامه داشت بايد يک لاگزاتيو Bulk تا حداکثر 3 بار در روز مصرف کنيد و يا از سوربيتول يا لاکتولوز يک يا دو بار در روز همراه تغيير در نوع رژيم غذايی، بهره جوييد.

    4 . فيبرهای موجود در رژيم غذايی و لاگزاتيوهای Bulk باعث نفخ و تورم شکم شده و عمدتا" گاز دفع می گردد، چه کاری بايد انجام دهم ؟

همراهی فيبر و لاگزاتيوهای Bulk اغلب دليل ناخوشی های موقتی می گردند. نفخ شکم، درد شکمی، اتساع شکم و تب باشد، يعنی اگر حرکات دفعی آبکی بيش از 3 بار در روز داريد، يا اگر بمدت 2 روز يا بيشتر اسهال ادامه داشت بايد سريعا" به پزشک معالج خود، مراجعه کنيد.

    5 . چگونه می توان از بروز هموروئيد جلوگيری کرد؟

شما بايد از اقدامات پيشگيرانه جهت اجتناب از يبوست استفاده کنيد. اينکار باعث ميشود که مدت زمان صرف شده جهت انجام برنامه دفعی بواقع کاهش يابد. درمان زودرس هموروئيد ممکنست از بزرگ شدن هموروئيد جلوگيری کند. بايد برای توصيه های مفيدتر با پزشک خود مشورت کنيد.

    6 . با افزايش سن آيا نياز است برنامه دفعی را تغيير داد؟

عوامل خطر موثر در بروز يبوست با افزايش سن بيشتر می شوند، چرا که ممکن است طولانی شدن برنامه دفعی بعلت افزايش سن باشد. با اين وجود اگر اقدامات پيشگيرانه و توالی برنامه دفعی را بيشتر نماييد و فرآورده های لاگزاتيو را نيز بطور صحيح مصرف کنيد، می توانيد از بروز يبوست پيشگيری نماييد.

   7 . بعضی افراد مبتلا به آسيب طناب نخاعی جهت رفع مشکلات دفعی، کلستومی کرده اند- اين روش دقيقا" چيست و آيا هيچوقت برای من نياز ميشود؟

کلستومی يک روش جراحی است که کولون را به سطح شکم باز می کند. بنابراين مدفوع می تواند در يک کيسه قابل تعويض جمع آوری شود. بخش کوچکی از مبتلايان به آسيب طناب نخاعی از اين روش استفاده می کنند، در واقع اين افراد بعلت يبوست شديد و دائمی و علايم همراه ( از قبيل برنامه دفعی طولانی که گاهی 4 ساعت يا بيشتر در روز طول می کشد، هموروئيدهای دردناک، اتساع و درد شديد شکم و بی اختياری مدفوع ) از اين روش استفاده می کنند. يبوست شديد می تواند با توجه به قدرت افراد، موقعيت کاری و اجتماعی آنها را تحت تاثير قرار دهد. کلستومی اغلب باعث کاهش علايم شده و فرد را قادر می سازد تا زمان کمتری برای انجام برنامه دفعی صرف کند.

    8 . گاهی اوقات خارج کردن شياف از داخل بسته و پوشش مشکل است، چه کار بايد انجام داد؟

دلايل بسياری برای اين مشکل وجود دارد، مواد ترکيبی مورد استفاده در اغلب بسته بندی های شياف ها، از نوعی است که خارج کردن شياف را با مشکل روبرو ميکند. اگر به سادگی قادر به بازکردن پوشش شياف نيستيد، ممکنست به ايجاد يک شکاف روی سرتاسر بسته شياف با يک چاقوی تيز کوچک نياز داشته باشيد. در صورت نياز ترجيح داده می شود از يک داروساز بخواهيد که اين عمل را برای شما انجام دهد. اگر مشکل، نم و رطوبتی است که باعث لغزش شياف در داخل بسته می شود، بهتر اينست که اول آنرا داخل يک ليوان آب يخ بمدت 20 دقيقه قرار دهيد. اينکار باعث می شود که هم راحتتر از داخل بسته بيرون آيد و هم راحتتر کار گذاشته شود.

   9 . بطور پيشرونده، انجام تحريک انگشتی و کارگزاری شياف توسط خودم دائما" مشکل تر می شود. آيا اين بدين معنی است که بزودی مجبورم جهت انجام اين اعمال به ديگران وابسته شوم؟

برای افرادی که انگشتان ماهری ندارند، روشها و ابزارهای کمکی وجود دارد. از پزشک خود سئوال کنيد آيا اين وسايل می توانند برای شما مفيد باشند؟

   10 . در چه شرايطی واقعا" بايد با پزشک تماس حاصل کرد؟

در صورت داشتن شرایط ذيل، جهت ارزيابی وضعيت خود بايد با پزشک خود تماس حاصل کنيد:

الف ) اتساع يا درد شکمی وخيم تر از حد معمول که با انجام برنامه دفعی تخفيف نمی يابد.

ب ) علايم اتونوميک ديس رفلکسی که با برنامه دفعی يا تخليه مثانه تخفيف نمی يابد.

ج ) استفراغ يا اسهال مداوم ( 2 روز يا بيشتر )

بخاطر بسپاريد :

يبوست يک وضعيت جدی است اگر سئوال ديگری غير از سئوالات مذکور راجع به دفع يا برنامه دفعی داريد پاسخ آنرا از پزشک معالج خود جويا شويد.

(( به اميد سلامتی هر چه بيشتر شما ))

AUTHORs:

Danielle Harari, M.D.

Clinical Director, Massachusetts General Hospital Beacon Hill Geriatric Associates

Medical  Instructor, Harvard Medical School

Medical Associate, GRECC, Brockton/West Roxbury VAMC

Jerrilyn Quinlan

Research Assistant, Massachusetts General Hospital and GRECC,

Brockton/West Roxbury VAMC

Steven A. Stiens, M.D.

Assistant professor Rehabilitation, University of Washington

Staff Physician, SCI Service, Seattle VAMC

***

 

The publication of this booklet was made possible by a grant from the

paralyzed Veterans of America (PVA) Spinal Cord Injury Education and

Training Foundation (ETF) to Danielle Harari, M.D.

The authors thank the patients and staff of the Spinal Cord Injury Service of

the Brockton/West Roxbury VAMC for their cooperation in the evalu .

 

داود خوش باورراد

گفت مردی به همسرش روزی
من بميرم چگونه خواهی زيست؟
گفت: از چند و چون آن بگذر
تو بميری برای من کافيست!

سیاستمدار کسی است که: می تواند به شما بگوید به جهنم بروید، منتها به
نحوی که شما برای این سفر لحظه شماری کنید!
روانشناس کسی است که: از شما پول می گیرد تا سوالاتی را بپرسد که همسرتان
مجانی از شما می پرسد!

مهمان: آقا تشريف دارند؟
مستخدم: نخير، رفته‌اند مسافرت.
مهمان: براي تفريح؟
مستخدم: نخير، با خانم رفته‌اند!



يه آقا با زنش میرند پیش دندانپزشک و شروع میکنه به رجز خوانی که:
آقای دکتر بیخود وقتت رو با داروی بیحسی و مسکن تلف نکن، یکضرب دندان را
بکش و کار را تمام کن.
دکتر میگه: ایول الله به شجاعت شما، کاش همه مریضا اینطوری بودن! خوب
حالا کدام دندانه که درد میکنه؟
طرف به زنش میگه: عزیزم دندان خرابت را به آقای دکتر نشان بده!


بچه: بابا من کی آنقدر بزرگ میشم که هر کاری دلم خواست بکنم؟
بابا: پسرم، تا حالا کسی اینقدر بزرگ نشده!


یارو داشته دعا میکرده میگه: خدا را شکر از صبح تا حالا نه عصبانی شدم،
نه حرص داشتم، نه حرف بد زدم، نه مال مردم خوردم، ... ولی خدایا از یکی
دو دقیقه آینده که از تخت میآیم بیرون تو کمکم کن!

مامان ساعت 7 صبح میآد بالای سرپسرش میگه: رضاجون بلند شو باید بری مدرسه دیرمیشه.
رضا از زیر پتو میگه: نه من نمی خوام برم مدرسه اونجا هیچکس منو دوست
نداره، بچه ها باهام بدن، معلما ازم متنفرن، حتی فراش مدرسه هم سایه ام
با تیر میزنه.
مامانه میگه: آخه رضا جون نمیشه که نری مدرسه آخه ناسلامتی تو مدیر مدرسه ای!



غضنفر عینک آفتابی میزنه میره بیرون خواهرشو میبینه میزنه زیره گوشش..
میگه: اینوقت شب بیرون چیکار میکنی؟! خواهره میگه عینکتو بردر!! عینکو بر
میداره دوباره میزنه زیره گوشش میگه از دیشب تا حالا اینجا چه غلطی
میکنی؟؟

غضنفر لکنت زبون داشته بهش میگن همیشه زبونت میگیره؟ میگه نه فقط وقتی حرف میزنم

به غضنفر میگن عروسی پسرت کیه ؟ میگه: این چهارشنبه نه.. دوشنبه ی بعد!

بعضی عشق ها مثله قصه نوحه
طرف از ترس طوفان مياد سراغت
:
بعضی عشق ها مثله قصه ی ابراهيمه
بايد همه چيزتو براش قربانی کنی
بعضی عشق ها مثله قصه مسيحه
آخرش به صليب کشیده میشی
اما بيشتر عشق ها مثله قضيه موسي استيه کم  که دور ميشی يه گوساله جاتو ميگيره

داود خوش باورراد

من قبلنا همش به بدنم شامپو بدن خارجی میزدم

ولی از وقتی فهمیدم تو روز قیامت قراره بر علیه من شهادت بدن، بهشون گریس هم نمیزنم،

آدم فروشای پس فطرت

کصافطا:D!!!

 

 

زنگ زدم پشتیبانی میگم: چرا سرعت اینترنتم کم شده ؟!

میگه: چون کندی سرعت داریم !!!!!

گفتم اجرت با سید الشهدا خیالم راحت شد، یه خانواده از نگرانی در اوردی ! پس دلیلش اینه !!! البته خودمم شک کرده بودماااا ! :|

 

 

 

ﻫﺮﮐﺠﺎ ﻫﺴﺘﯽ ﺑﺎﺵ ......ﺑﻪ ﺩﺭﮎ .....ﭘﻨﺠﺮﻩ .... ﻓﮑﺮ .....ﻫﻮﺍ ....... ﻋﺸﻖ ..... ﺯﻣﯿﻦ ﻣﺎﻝﺧﻮﺩﺕ ...... ﺍﺻﻼ ﺧﺎﮎ ﺗﻮ ﺳﺮﺕ..

 

( ﺳﻬﺮﺍﺏ ﺳﭙﻬﺮﯼ ﺍﻋﺼﺎﺑﺶ ﺧﻮﺭﺩﻩ ﻫﯿﭽﯽ ﻧﮕﯿﺪ)

 

 

 

از کلید محترم “پ” در کیبورد میخواهیم یه جا رو مشخص کنه واسه

خودش و همیشه همونجا بتمرگه که تو هر کامپیوتری جاش عوض نشه !!

 

 

کمپوت باز کردیم بخوریم ، به مامانم میگم : مامان فکر کنم مزش عوض شده …میگه : آره

میگم : بریزمش دور ؟

میگه : نه بزار تو یخچال بابات میاد میخوره!!

 

پیر شدم آخرشم نفهمیدم کاربرد مداد سفید تو جعبه مداد رنگی چی بوده

 

 

شب اول قبر به یارو میگن امام اولت کیه؟میگه : امام خمینی میگن احمق امام علی(ع)..! یارو میگه: به قرآن فکر کردم از کمیته امداد اومدین

 

 

 

روایت داریم توالت های جهنم :

فقط شیر آب جوش داره ...

دم پایی همیشه خیس هستش ...

شلنگشم همیشه رو زمین افتاده ...

تازه فرشته عذاب پشت در واستاده هی در میزنی میگی زود بیا بیرون و نمیذاره کارتو بکنی

 

 

از این به بعد برای تست وصل بودن اینترنت، قیمت دلارُ تو سایت های آنلاین چک کنید، اگه دیدید نمیره بالا که قطعن اینترنت قطعه

 

 

 

رفتم از عابربانک پول بگیریم میگه : وجه نقد موجود نیست. بعد مینویسه درخواست دیگری دارید؟!... آره 4 تا جوک بگو بخندیم!!!!!!!!

 

 

 

یه چند وقتیه کودک درونم ناآرومه .. مدام بهانه می گیره ..

به نظرتون اگه بزنم لهش کنم، کودک آزاری محسوب میشه!؟؟؟

 

 

 

 

همیشه تو بحث های ایرانی آخرش که میرسه همه برا خودشون تاسف می خورن بعد یهو یکی میگه: آقا اصن هرچی سرمون بیاد حقمونه.... بعد میرن شام میخورن

 

 

 

 

با این قیمت دلار . . .

.

.

.

.

.

.

.

دیگه عاشق شدن،ناز کشیدن فایده نداره../

 

 

 

 

بدترین شکست عشقی عمرمو کلاس سوم خوردم

که فهمیدم جایزه ها رو مامانم می خریده می داده به معلما :|

 

 

 

 

 

گوارش

آناتومي و فيزيولوژي دستگاه گوارش

دستگاه گوارش شامل اندامهايي جهت جويدن، بلع، هضم، جذب و دفع است. لوله گوارش حدود نه متر طول دارد. از دهان شروع و به مقعد ختم ميگردد و شامل دهان، حلق، مري، معده، روده کوچک، روده بزرگ و مخرج است. اندامهاي ضميمه مربوط به اين دستگاه دندانها، غدد بزاقي، کبد و مجاري صفراوي و پانکراس هستند. دستگاه گوارش از ابتدا تا انتها در سه حفره مدياستن، پريتوئن و لگن قرار گرفته‌اند. آناتومي دهان: لبها، زبان، دندانها، غدد بزاقي، کام سخت و کام نرم. امتداد کام نرم در ته حفره دهان، در قسمت فوقاني، زبان کوچک را ميسازد. زبان به وسيله چيني که از غشاي مخاطي است به کف فک تحتاني متصل است(فرنولوم). غدد بزاقي سه جفت‌اند: پاروتيد(بناگوشيParotid)، تحت‌فکي(Submandibular) و زيرزباني(Subligual). مجراي غدد پاروتيد(بناگوشي) در مقابل دندان آسياي بالايي باز مي‌شود و 5 سانتيمتر طول دارد. مجراي غدد زيرزباني و تحت‌فکي کف دهان باز مي‌شود. مهمترين آنزيم موجود در بزاق نوعي آميلاز به نام پتيالين است که نشاسته را به مالتوز تبديل ميکند. اين آنزيم در فوندوس معده نيز يافت مي‌شود. عمل اصلي دهان تبديل مواد غذايي به لقمه غذايي و رساندن آن به حلق است. روزانه 1تا2 ليتر بزاق ترشح مي‌شود. مرکز ترشح بزاق در بصل‌النخاع است. PH بزاق کمي اسيدي(8/6-3/6) است. آناتومي حلق: چهارراهي است که از يک طرف به حفره دهان و بيني و از طرف ديگر به مجاري ناي و مري مرتبط است. عمل اصلي آن هدايت لقمه غذايي از دهان به مري ميباشد. با حرکت لقمه، حفره بيني توسط زبان کوچک و ورودي ناي توسط اپيگلوت بسته مي‌شود. آناتومي مري: لوله عضلاني توخالي که پشت ناي قرار گرفته و از مهره 6 گردني شروع و به مهره 11 سينه‌اي ختم مي‌شود. عمل اصلي مري عبور لقمه غذايي از دهان به معده است. مري در انتها دريچه‌اي دارد(کاردياCardia) که به معده وصل مي‌شود و جهت اتصال به معده 5 سانتيمتر به طرف چپ منحرف مگردد. ابتداي مري نيز اسفنگتري وجود دارد که از ورود هوا جلوگيري ميکند. آناتومي معده: متسع‌ترين قسمت دستگاه گوارش است. بين 2 دريچه کارديا و پيلور(Pyloric Sphincter) قرار گرفته است. به شکل j يا G است. انحناي محدبش به سمت چپ بدن است. با توجه به فيزيولوژي به سه منطقه فوندوس، جسم و آنتر تقسيم مشود. 4 لايه دارد ولي عضلاتش سه قسمت طولي، حلقوي و مورب دارند. سه نوع سلول در معده در حال ترشح ميباشند: سلولهاي گردني يا موکوسي(ترشح موکوس)، سلولهاي اصلي يا زيموژن(ترشح آنزيم پپسينوژن) و سلولهاي جانبي، پاريتال يا اکسي‌تونيک(ترشح اسيد کلريدريک و فاكتور داخلي). براي ساخت اسيد ابتدا يونهاي هيدروژن به لومن معده مي‌ريزد، سپس يونهاي كلر كه از خون جذب مي‌شوند با هيدروژن واكنش داده و اسيد معده(HCL) ساخته مي‌شود. غدد معده نيز آنزيم گاسترين را به خون ميريزند(تحريک اشتها و ترشح اسيد). پپسينوژن توسط HCL فعال شده(پپسين) و باعث تبديل پروتئين‌ها به پپتين ميگردد. کارکرد اسيد معده: اسيديته مورد نياز آنزيمهاي معده – مرگ باکتريها – کنترل روي دريچه پيلور – توقف اثر پتيالين – تبديل پپسينوژن به پپسين. مخاط معده توسط موكوس و يونهاي بي‌كربنات از آسيب اسيد محافظت مي‌شود. آناتومي روده باريک: سه قسمت دئودنوم(دوازدهه)، ژژنوم و ايلئوم دارد. طول آن 6 متر است. دئودنوم به شکل C است که تحدبش به طرف راست شکم است و 25 سانتيمتر طول دارد. کبد، کيسه صفرا و پانکراس به اين قسمت باز مي‌شوند. به جزء دئودنوم، ژژنوم، دوپنجم و ايلئوم، سه‌پنجم بقيه روده باريک را شامل مي‌شود. عمل اصلي دئودنوم تبديل مولکولهاي درشت و غيرقابل جذب مواد غذايي به مولکولهاي قابل جذب است. آنزيم‌هايي مثل تيريپسين(تبديل پروتئين‌ها به پلي پپتيدها)، آميلاز(تبديل نشاسته به مالتوز و دکسترين)، ليپاز(تبديل چربي به اسيدهاي چرب و گليسرول) از پانکراس و آنزيمهايي مثل آنتروکيناز(تبديل تريپسينوژن به تريپسين-نوع فعال آن)، پپتيداز(تبديل پلي‌پپتيدها به اسيدهاي آمينه)، مالتاز(تبديل مالتوز به گلوکز)، سوکراز(تبديل ساکارز به فروکتوز و گلوکز) و لاکتاز(تبديل لاکتوز به گالاکتوز و گلوکز) از خود روده در اين امر دخيل هستند. بيشتر هضم و تقريبا تمام جذب در طول مسير روده باريک به وسيله پرزهاي روده انجام مي‌شود. پرزها(Villus) يك رگ لنفاتيك به نام لاكتيل و عروق خوني دارند. آناتومي روده بزرگ: شامل سکوم، کولون و رکتوم است. کولون خود به کولون راست صعودي(15 سانتيمتر)، کولون عرضي(50 سانتيمتر)، کولون چپ نزولي(25 سانتيمتر) و کولون سيگموئيد(40 سانتيمتر) تقسيم مي‌شود. در امتداد کولون سيگموئيد، رکتوم(12 سانتيمتر) قرار دارد که از ديافراگم لگني عبور کرده و به مجراي آنال(آنال کانال) تبديل ميگردد و در انتها به مقعد(آنوس) ميرسد. زائده کرمي‌شکل و کور آپانديس در قسمت تحتاني سکوم به طول تقريبي 9 سانتيمتر(2-20 سانتيمتر) قرار دارد. عمل اصلي روده بزرگ جذب آب و املاح معدني و دفع است. روده بزرگ آنزيم گوارشي و پرز ندارد. مدفوع دو قسمت مايع و جامد دارد. 50% قسمت جامد سلولز و 50% باکتريها و سلولهاي مرده دستگاه گوارش است. معده و قسمت اعظم روده‌ها در حفره صفاق(پريتوئن) قرار دارند. کليه‌ها، پانکراس و دئودنوم در پشت صفاق قرار دارند. چيني از صفاق به نام مزانتر(Mesenter) روده ها را به ديواره خلفي بدن متصل کرده است. عضلات طولي روده بزرگ کوتاهتر از طول روده‌اند و باعث ايجاد نوارهايي به نام تنياکولي(Taeniae coli) مي‌شوند و در طول روده کيسه‌هايي به نام هاسترا(Haustra) ايجاد مي‌کنند.

فيزيولوژي دستگاه گوارش: ديواره(از حلق تا مخرج) 4 لايه دارد: مخاط(Mucosa)، زيرمخاط(Submucosa)(شامل عروق خوني، لنفي، اعصاب و غدد موکوسي)، عضلات(Muscularis)(طولي و حلقوي) و آبشامه که در حلق و مخرج به ادوانتيتين(Advantitin) و بقيه لوله گوارش سروز(Serous) معروف است. بين عضلات حلقوي در داخل و طولي در خارج شبکه عصبي ميانتريک يا اورباخ قرار دارد(جهت حركات). اعصاب مايسنر نيز در لايه زيرمخاط قرار دارند(جهت انقباض غدد مترشحه). عروق، لنف و اعصاب اتونوم لوله گوارش(سمپاتيک و پاراسمپاتيک) در لايه سروزي قرار دارند. پاراسمپاتيک افزاينده و سمپاتيک کاهنده حرکات و ترشحات دستگاه گوارش است. سمپاتيک استثنائاً انقباض بعضي از اسفنگترها را تشديد ميکند. خوندهي احشاي شکمي دستگاه گوارش توسط آئورت شکمي و انتهاي آئورت سينه‌اي صورت ميگيرد و خون خروجي توسط سياهرگ باب(پورتPortal) به کبد ميرسد تا قبل از توزيع در بدن، مواد غذايي متحمل يک سري فرايندهاي متابوليکي گردند. عضلات دستگاه گوارش از نوع صاف و غيرارادي هستند که با انقباضات خود حرکات موجي‌شکلي(پريستالتيکPeristaltic) را به طرف انتهاي مسير به وجود مي‌آورند و باعث حرکت مواد غذايي در طول مسير ميگردند. هورمونهاي گوارشي تماماً پپتيدي هستند که مهمترين آنها عبارتند از: گاسترين(از غدد معده)، کوله‌سيستوکينين(از مخاط ژژنوم جهت انقباض کيسه صفرا)، سکرتين(از مخاط دئودنوم جهت ترشح بيکربنات)، سوماتوستاتين، استيل‌کولين، هيستامين(محرک فعال شدن گاسترين و استيل‌کولين و ترشح اسيد معده) و نوراپينفرين. موكوس نقش نرم و لزج كردن غذا و حفاظتي(در معده جلوگيري از آسيب جدار توسط اسيد) دارد. اعمال لوله گوارشي: گوارش با جويدن(Chewing) غذا در دهان شروع مي‌شود. بعد از آماده شدن گلوله غذايي نوبت بلع(Swallowing or Deglutition) است که توسط حلق انجام مي‌شود؛ البته بلع دهاني و مروي نيز داريم. از مري به بعد حرکات دستگاه گوارش آغاز ميگردد که دو نوع مخلوط‌کننده و پيش‌برنده هستند. علت اصلي اين حرکات انقباضات دودي شکل(پريستالتيک) عضلات است. حرکات دودي در معده در ابتدا ضعيف بوده و باعث مخلوط کردن غذا مي‌شوند و توليد کيموس معدي را ميکنند. وقتي سوپ معدي(کيموس) آماده شد(PH به حد مناسب رسيد) اسفنگتر پيلور باز مي‌شود. حرکات در روده کوچک قطعه‌قطعه‌اي(Segmentation) بوده و در روده بزرگ کيسه‌اي(Haustration) ميباشد. با ورود غذا به هر قسمت از لوله گوارش اعصاب ميانتريک باعث انقباض در بالا و شلي در پايين(شلي پذيرندهReceptive Relaxation) آن مي‌شوند. رفلکس ميانتريک و حرکات دودي به سوي مخرج را «قانون روده» گويند. ورود مقداري كيموس(Chyme) به روده باعث تحريك رفلكس روده‌اي-معده‌اي و هورمون‌هاي روده‌اي-معده‌اي ميگردد. هورمون‌هاي آنتروگاسترين، سكرتين و كوله‌سيستوكينين با اتساع و تغيير در اسيدته دئودنوم از روده به خون ريخته، به معده رسيده و باعث مهار آن ميشوند. فاكتور داخلي يك گليكوپروتئين است كه در معده ساخته شده و در ايلئوم جهت جذب ويتامين ب12 ضروري است. كمبود اين ويتامين باعث كم‌خوني شديد(آنمي پرنيشيوزPernicious) مي‌شود. تقسيم‌بندي شكم: با دو روش ميتوان شكم را يا به 4 قسمت و يا به 9 قسمت تقسيم كرد. اين عمل جهت آدرس‌دهي احشاء داخلي و تشخيص بهتر محل استقرارشان مي‌باشد. براي تقسيم شكم به 4 ناحيه دو خط يكي از زائده گزيفوئيد تا سمفيز پوبيس به طور عمود و يك خط افقي از ناف كشيده ميشود. اين 4 ناحيه ربع فوقاني راست، ربع فوقاني چپ، ربع تحتاني چپ و ربع تحتاني راست نام دارند. در استفاده از روش دوم دو خط عمودي از نقطه وسط رباطهاي اينگوئينال (خط ميدكلاويكولار) و دو خط افقي كه يكي در سطح لبه دنده هاي پاييني و ديگري همسطح خار ايلياك كشيده شده است را در نظر ميگيريم.

 

تقسيمبندي به روش چهارتايي		تقسيمبندي به روش نه تايي
ربع فوقاني چپ	ربع فوقاني راست	هيپوكندرياك چپ	اپي گاستريك	هيپوكندرياك راست
		لومبار چپ	امبليكال(نافي)	لومبار راست
ربع تحتاني چپ	ربع تحتاني راست
		اينگوئينال چپ ايلياك چپ	هيپوگاستريك پوبيس	اينگوئينال راست ايلياك راست

تاريخچه سلامت، معاينات فيزيكي، تست‌هاي تشخيصي و علايم شايع

در ارزيابي دستگاه گوارش، مرور مشخصات كلي فرد نظير سن، جنس و مذهب كمك‌كننده مي‌باشد. جهت گرفتن يك تاريخچه درست از بيمار بررسي و يادداشت اين موارد بايد مد نظر قرار گيرد: شكايت اصلي(Chief Complaint)، شروع مشكل(Onset)، طول مدت، كيفيت و مشخصات، شدت، موضع درگير، عوامل مساعدكننده، فاكتورهاي برطرف‌كننده، علائم همراه، سوابق پزشكي قبلي، بيماريها و بستري، سوابق دارودرماني، سوابق آلرژي، شرح حال فاميلي(سوابق خانوادگي)، وضعيت زندگي و رواني-اجتماعي، عادات(Habits) و در آخر بررسي ارگانها(R.O.S). پرستار بايد در مورد سوابقي نظير تغيير عادت روده‌اي(Bowel habits)، خونريزي دستگاه گوارش، زردي، كوليت، كاهش وزن قابل‌توجه و غيرقابل توجيه، مصرف داروهايي مثل آسپرين، مسهل‌ها، آنتي‌اسيدها و تنقيه نيز سؤالاتي مطرح كند. بعضي علائم همراه با مشكل كه بيمار اظهار مي‌دارد عبارتند از: تهوع، استفراغ، يبوست(Constipation)، درد معده(گاستريت)، درد شكم، اسهال، اتساع شكم، نفخ(Flatulence)، سوزش سر دل(Heartburn)، بلع سخت(Dysphagia)، سوءهضم(Dyspepsia)، خشكي دهان، بوي بد دهان(Halitosis)، زخم دهان، بلع دردناك(Odynophagia)،‌ عدم تحمل غذا، استفراغ خوني(Hematemesis)، آروغ زدن(Belching)،‌مدفوع سياه(Melena)، درد كرامپي شكم، خارش يا سوزش مقعد و خونريزي از ركتوم.

جهت معاينه فيزيكي شكم از چهار تكنيك هر 4 تكنيك به كار مي‌رود ولي بر خلاف نقاط ديگر بدن در اينجا نميتوان ابتدا از لمس و دق استفاده كرد چونكه باعث افزايش حركات دستگاه گوارش مي‌شود و بقيه تكنيكها را مخصوصاً سمع را تحت تأثير قرار مي‌دهد. ابتدا مشاهده صورت ميگيرد. پوست شكم بايد صاف، يكنواخت و همراه با مقداري مو باشد. محيط شكم بسته به فرم بدني، به صورت صاف يا مقعر و گرد ديده مي‌شود. ناف طبيعي مقعر و در خط وسط شكم است.

مواردي كه در معاينه و مشاهده شكم بررسي ميگردد:

1- تقارن: عدم تقارن در شكم ميتواند ناشي از بزرگي يك عضو يا توده، كيست يا انسداد روده باشد. برآمدگي پهلوها معمولا در آسيت ديده ميشود. تحدب شكم(برآمدگي متقارن و افزايش يافته شكم) غيرطبيعي است. تحدب بيش از حد به علتهاي مختلف حادث ميشود(7F): چاقي(Fat)، مايع(Fluid)، نفخ(Flatus)، جنين(Fetus)، مدفوع(Fecese)، بدخيمي(Fatal Growth) و تومورهاي فيبروزه(Fibroid Tumor).

2- عضله مستقيم شكم(Rectus Abdominis Muscles): بيمار سر و شانه هاي خود را از تخت معاينه بالا مي آورد، تقارن شكم بدون هيچگونه تغيير شكلي باقي ميماند. هيچ برآمدگي به طور موازي در طول ناف يا بين عضلات مستقيم شكمي مشاهده نميگردد.

3- پيگمانتاسيون و رنگ پوست شكم: از نظر رنگ و پيگمانتاسيون يايد يكنواخت باشد. پوست زردرنگ همراه با آبي رنگ شدن اطراف ناف نشانه خونريزي در حفره پريتوان است(علامت كالنCullen's Sign). برجسته بودن وريدهاي شكمي نيز در سيروز كبدي ديده ميشود.

4- اسكار(Scars): در حالت طبيعي هيچگونه اسكاري روي شكم وجود ندارد.

5- استريا: همان كشش هاي پوستي و خطوط آتروفيك هستند و زماني بوجود مي آيند كه يا پوست به طور ناگهاني كشيده شود مثل ادم و يا اينكه به مدت طولاني تحت كشيده شدن قرار گرفته باشد، مثل تومورهاي شكمي، چاقي، آسيت و حاملگي.

6- ضربانات: به طور كلي ضرباني در روي شكم ديده نميشود ولي در افراد لاغر ممكن است در ناحيه اپي گاستر ضربان آئورت شكمي ديده شود كه طبيعي است.

7- ناف(Umbilicus): در حالت طبيعي فرورفته و زير سطح شكم قرار گرفته است.

براي سمع شكم از ديافراگم گوشي پزشكي استفاده مي‌شود. صداي روده‌ها و عروق شكمي بررسي ميگردد. صداهاي طبيعي روده‌ها 15-5 بار در دقيقه شنيده مي‌شود. بيش از 15 بار افزايش حركات و كمتر از 2 بار كاهش حركات را گزارش مي‌كند. صداهاي روده اي(Bowel Sound) هميشه از ناحيه دريچه ايلئوسكال در ربع تحتاني راست قابل سمع هستند. عدم سمع صدا مشخص‌كننده توقف حركات روده‌اي است. صداهاي ضعيف بيانگر كاهش حركات است و معمولا با دستكاري شكم در طي جراحي، التهاب، ايلئوس فلجي و يا انسداد طول‌كشيده ديده ميشود. صداهاي قوي بيانگر افزايش حركات روده‌اي است و معمولا با اسهال، مراحل اوليه انسداد و استفاده از مسهل‌ها ديده ميشود. براي سمع صداهاي عروقي و ضربانات از قسمت بِل گوشي استفاده ميشود. در دق قسمتهاي توپر صداي دال(مات) و توخالي صداي تمپانيك و رزونانس(بسته به مقدار گاز و مايع) دارد. غالب‌ترين صدا، صداي تمپان است؛ چون در معده و روده مقدار زيادي هوا وجود دارد. لمس به دو صورت سطحي و عمقي انجام ميگيرد. جهت لمس به نرمي 1 تا 2 سانتيمتر بر روي شكم و قسمتهاي مختلف به صورت قرينه فشار آورده، به دنبال توده‌ها، نواحي حساس و دردناك مي‌گرديم. با لمس عمقي اندازه و شكل ارگان‌ها نيز سنجيده مي‌شود. نواحي دردناك در آخر لمس مي‌شوند. چند معاينه اختصاصي جهت تشخيص آپانديسيت عبارتند از نشانه روزينگ(Rovsing Sign)، نشانه پسواس(Psoas Sign) و نشانه ابتراتور(Abturator Sign). دو نشانه ديگر داريم كه عبارتند از: نشانه حساسيت برگشتي(Rebound Tenderness) و نشانه مورفي(Murphy Sign).

برآمدگي‌هاي موضعي در جدار شكم و معاينات:

فتق نافي: برآمدگي از ميان يك حلقه نافي معيوب.

فتق محل برش جراحي: بيرون زدگي احشاء شكمي از ميان جوشگاه جراحي است.

دياستاز ركتوس: بعد از زايمانهاي زياد، چاقي و بيماريهاي مزمن ريه احتمال جدا شدن دو عضله ركتوس از يكديگر وجود دارد و زمانيكه بيمار سر و شانه‌هاي خود را بلند ميكند محتويات شكمي بالا آمده و شكم متورم ميشود كه البته مشكل باليني ايجاد نميكند.

ليپوم: توده‌هاي چربي(تومورهاي خوش‌خيم چربي) هستند.

چربي: شايعترين علت برآمدگي شكم است؛ در افراد چاق اين مشكل وجود دارد و ناف ممكن است توررفته به نظر برسد.

تومور: توده‌اي توپر و ماتيته است. مثانه متسع و برجسته با تومور در لمس شبيه هم ميباشند.

گاز: اتساع گازي به صورت موضعي و منتشر ديده ميشود.در دق تمپان است. ممكن است شكم حالت موج‌دار شود.

حاملگي: با سمع صداي قلب جنين ميتوان به حاملگي پي برد.

مايع: تجمع مايع در شكم را آسيت گويند. هميشه آسيت در پايينترين قسمت شكم جمع ميشود و در دق ماتيته است. ناف ممكن است بيرون‌زده باشد. با پهلو به پهلو شدن بيمار مايع حركت كرده و ماتيته متحرك داريم.

مهمترين تست‌هاي تشخيصي دستگاه گوارش عبارتند از: تستهاي مدفوعي(خون مخفي، تخم انگل، كشت مدفوع، وجود چربي در مدفوع)، تستهاي آزمايشگاهي(RBC, Hb, Hct, K, Na, Ca, CEA, D-G)، آزمايشات راديوگرافيكي(گرافي ساده، بلع باريوم، تنقيه باريوم، توموگرافي كامپيوتري، آندوسكوپي، كولونوسكوپي، بيوپسي،آناليز معدي، تست برن‌اشتاين، سونوگرافي، ام‌آرآي).

خون مخفي در مدفوع: در سرطان‌هاي دستگاه گوارش معمولاً قبل از هر علامتي، آزمايش مدفوع از نظر حضور خون در آن مثبت مي‌شود. به آن تست گاياك و Occult Blood نيز مي‌گويند.

تخم انگل در مدفوع: جهت شناسايي عفونتهاي روده‌اي ناشي از انگل‌ها مدفوع از نظر تخم آنها مورد ارزيابي قرار مي‌گيرد. معمولاً سه نمونه از مدفوع ارسال ميگردد. به آن تست Occult Parazit نيز مي‌گويند.

كشت مدفوع: جهت شناسايي ارگانيسم‌هاي پاتوژن كشت انجام مي‌شود و اگر جواب منفي بود با استفاده از ميكروسكوپ الكتروني به دنبال ويروسها ميگرديم.

چربي در مدفوع: به صورت طبيعي چربيها قبل از رسيدن به روده بزرگ كاملاً جذب مي‌شوند. مدفوع چرب(Steatorrhea) به علت بيماريهاي هضم و جذب است.

گرافي ساده شكم: جهت رويت ارگان‌هاي شكمي به خصوص كولون‌ها گرفته مي‌شود.

بلع باريوم: جهت بررسي قسمت‌هاي فوقاني دستگاه گوارش(مري، معده، دوازدهه و ژژنوم) و شناسايي تنگي‌ها، زخم‌ها، تومورها، پوليپ‌ها و فتق‌ها بيمار ماده حاجب راديواوپاك(باريوم) را ميل كرده و گرافي گرفته مي‌شود. در يك نوع بلع باريوم به نام ترانزيت روده باريك گرافي‌هاي سري از بيمار طي زمانهاي مختلف بعد از بلع ماده حاجب از بيمار گرفته مي‌شود. براي اين آزمايش بيمار به مدت 6 ساعت NPO ميگردد.

تنقيه باريوم: جهت بررسي قسمت‌هاي تحتاني دستگاه گوارش(كولون‌ها و ركتوم) و شناسايي تومورها، ديورتيكول، انسداد، التهاب، كوليت‌اولسروز و پوليپ‌ها ماده حاجب راديواوپاك(باريوم) از راه ركتوم وارد شده(انما) و گرافي‌ها گرفته مي‌شود. براي اين آزمايش بيمار از 2 روز قبل رژيم كم‌باقيمانده(Low residue) مي‌خورد و از شب قبل NPO مي‌شود. توجه شود كه هوا خود نوعي ماده حاجب است.

توموگرافي كامپيوتري(C-T Scan): معمولاً جهت ميزان انتشار موضعي تومورها به كار مي‌رود وليكن جهت شناسايي توده‌ها، كيست‌ها و آبسه‌ها كاربرد دارد. از همان اشعه X استفاده مي‌شود ولي گرافي‌ها به صورت مقاطع عرضي چاپ مي‌شود.

ام‌آرآي(Magnetic Resonance Imagig): مثل سي‌تي‌اسكن گرافي‌ها به صورت مقاطع عرضي است ولي با جاي استفاده از اشعه،‌ از مغناطيس استفاده ميگردد. بافتهاي نرم و عروق در M.R.I بهتر مشخص مي‌شوند.

اولتراسونوگرافي: امواج صوتي به بدن فرستاده و برگشتشان روي صفحه نوسان‌نگار(Oscilloscope) نشان داده مي‌شود. جهت تشخيص مايعات، توده‌ها، بافت چربي و هماتوم كاربرد دارد. گازهاي روده با اين تكنيك تداخل مي‌كنند؛ بنابراين در بيمار NPO تشخيص بهتر داده مي‌شود.

بيوپسي: نمونه‌برداري(برداشتن نمونه سلولي) از محل ضايعه، به افتراق ضايعات خوش‌خيم از بدخيم كمك مي‌كند. نمونه‌ها براي بررسي به آزمايشگاه پاتولوژي ارسال مي‌شوند.

آناليز معدي: جهت سنجش مقدار ترشحات اسيدكلريدريك و پپسين معده از اين آزمون استفاده مي‌شود. با گذاشتن لوله نازوگاستريك براي بيماري كه حدود 12 ساعت چيزي نخورده است و ساكشن ترشحات معده آناليز ترشحات انجام ميگيرد. بيماريهايي مثل زخم دوازدهه،‌ سندرم زولينجر-اليسون، كارسينوم معده و كم‌خوني مهلك با اين روش تشخيص داده مي‌شوند. افزايش بارز اسيد نشانه سندرم زولينجر-اليسون، افزايش متوسط آن نشانه زخم دوازدهه و كاهش اسيد دليلي بر زخم يا كارسينوم معده است.

تست برن‌اشتاين: جهت بررسي علت درد سينه كه مشكوك به آسيب مخاط مري باشيم استفاده مي‌شود. با لوله نازوگاستريك محتويات معده تخليه مي‌شود و بعد به طور متناوب، نرمال‌سالين و اسيدكلريدريك 1/0 درصد وارد قسمت تحتاني مري مي‌شود. عدم درد سينه نشانه منفي بودن تست است و بايد به دنبال علتهاي ديگري گشت.

تستهاي خوني: آنتي‌ژن كارسينوامبريونيك(CEA) يك گليكوپروتئين است كه افزايش آن در خون نشانه سرطان كولوركتال است. دي-گزيلوز يك مونوساكاريد است كه در روده باريك جذب مي‌شود و تست جذبي D-G در تشخيص سوءجذب به كار مي‌رود.

آندوسكوپي: معني تحت‌الفظي آن ديدن داخل دستگاه گوارش مي‌باشد؛ يا از راه دهان يا مقعد.

آندوسگوپي دستگاه گوارش فوقاني بسته به اينكه لوله آندوسكوپ تا چه قسمتي پيشروي كند به نامهاي ازوفاگوسكوپي(ديدن مري)، ازوفاگوگاستروسكوپي(ديدن مري و معده) و ازوفاگوگاسترودئودنوسكوپي(ديدن مري، معده و دوازدهه) مي‌باشد. جهت مبتلايان به خونريزي گوارشي، آسيب مري، ديسفاژي، درد سينه و درد اپي‌گاستر كاربرد دارد. بيمار بايد NPO باشد. قبل از انجام كار مسكن، آرامبخش يا مواد مخدر به بيمار داده مي شود. دندان مصنوعي بيرون آورده و ته حلق با اسپري بي‌حسي موضعي داده مي‌شود تا رفلكس Gagging تحريك نشود. با بي‌حسي حلق بيمار قادر به بلع بزاق دهان نيز نيست. لوله آندسكوپ وارد شده و ضمن رويت جداره‌ها در صورت ضايعه نمونه مخاط جهت آزمايش برداشته مي‌شود.

آنتروسكوپي: ديدن قسمتهاي ديگر دستگاه گوارش فوقاني(بعد از دئودنوم تا ايلئوم) با آندوسكوپ امكان‌پذير نيست. در اينجا از سه روش استفاده ميگردد. 1-لوله بلند تك بالني: لوله‌اي است كه از راه دهان به دئودنوم رسانده و بالن سر آن باد شده و گذاشته مي‌شود تا خودش با حركات دودي پيش برود. اين روش زمانبر است و نياز به بستري دارد. دوربين سر لوله با پيشروي قسمتهاي مختلف ژژنوم و ايلئوم را نشان مي‌دهد. 2-لوله بلند دو بالني: مثل لوله قبل است ولي داراي دو بالن است كه توسط پزشك به صورت متناوب خالي از باد و پر ميگردد؛ كه با سرعتي بيشتري به پيش برده مي‌شود. 3-استفاده از كپسول الكترونيكي: به بيمار خورانده شده و تصاوير را به صورت بيسيم به بيرون از بدن ارسال مي‌كند.

آندوسكوپي دستگاه گوارش تحتاني به نامهاي آنوسكوپي(ديدن مقعد و آنال‌كانال)، سيگموئيدوسكوپي يا پروكتوسيگموئيدوسكوپي(ديدن ركتوم و كولون سيگموئيد) و كولونوسكوپي(ديدن ركتوم و تمام قسمتهاي كولون) مي‌باشد. در بيماراني كه سابقه يبوست مزمن، اسهال مزمن يا خونريزي دارند انجام مي‌گيرد. جهت تشخيص سرطان، هموروئيد، فيشر(Fissures)، فيستول، آبسه، تنگي، پوليپ و ضايعات زخمي يا التهابي كاربرد دارد. بيمار بايد حداقل 24 ساعت قبل از تست، رژيم مايعات صاف بخورد و شب قبل از معاينه مسهل مصرف نموده و NPO مي‌شود. حتي مي‌توان روز معاينه براي بيمار تنقيه انجام داد. حين معاينه بهترين پوزيشن خوباندن بيمار به پهلوي چپ(Sim's Position) است چون سبب مستقيم شدن سيگموئيد شده و لوله از خم طحالي(Splenic flexure) كولون نيز راحتتر عبور مي‌كند.

ERCP: جهت تسخيص مشكلات لوزالمعده، كيسه صفرا و مجاري مربوطه انجام مي‌شود. مخفف Endoscopic Retrogride Colangio Pancrato graphi ميباشد. همانطور كه از نامش پيداست، لوله آندوسكوپ به دئودنوم رسيده و از آمپول واتر وارد شده، با تزريق ماده حاجب، عكسبرداري انجام مي‌شود.

علائم شايع در بيماريهاي گوارشي: درد، خونريزي، تهوع، استفراغ، نفخ، اسهال، يبوست، سوءهاضمه، بي‌اشتهايي و چاقي.

درد: در دستگاه گوارش دردها به دو دسته كلي سوماتيك و احشايي تقسيم ميگردند. دردهاي سوماتيك از ديواره‌هاي دستگاه گوارش توسط اعصاب تند، ارسال ميگردند؛ بنابراين اين دردها تيز(Sharp)، كرامپي و شديد هستند. دردهاي احشايي از احشاء داخل شكم و توسط اعصاب كند، ارسال مي‌شوند؛ بنابراين مبهم و منتشر هستند. در بررسي درد، محل، شدت، انتشار، تناوب، عوامل تشديدكننده و تسكين‌دهنده بايد مشخص گردند. چند مثال: در صورت پرفوراسيون، درد از اپي‌گاستر شروع شده و به تمام شكم انتشار مي‌يابد. درد آپانديسيت از ناف شروع شده، به پشت و اپي‌گاستر انتشار يافته و در RLQ لوكاليزه ميگردد. درد كله‌سيستيت از ربع فوقاني چپ و راست شروع و به اسكاپولاي راست مي‌كشد.

خونريزي: بسته به محل خونريزي، علائم متفاوت است. هماتومز، استفراغ خون قرمز يا قهوه‌اي(Coffe Grand) را گويند و مربوط به خونريزي قسمت فوقاني دستگاه گوارش است. ملنا(Melena)، مدفوع سياه، قيري و بدبو را گويند كه مربوط به خونريزي قسمتهاي ابتدايي دستگاه گوارش تحتاني مي‌باشد. هماتوشزي، دفع خون روشن يا خرمايي از ركتوم به همراه مدفوع است كه مربوط به خونريزي قسمتهاي انتهايي دستگاه گوارش تحتاني مي‌باشد. تست گاياك كه قبلاً توضيح داده شد نيز جهت مشخص كردن خون مخفي به كار مي‌رود.

تهوع و استفراغ(Nausia & Vomiting): تهوع حالتي است كه باعث كشش معده، دوازدهه و قسمتهاي تحتاني مري مي‌شود و القاكننده استفراغ است. استفراغ، خروج مواد غذايي از مي‌باشد كه ميتواند همراه با تهوع باشد يا نباشد. علل استفراغ: 1-تحريك مركز استفراغ 2-تحريك مركز ماشه‌اي رسپتور شيميايي در بطن چپ 3-تحريك مكانيكي با افزايش فشار داخل مغز 4-تحريك شيميايي با تغيير در متابوليتهاي خون 5-تحريك ته حلق(رفلكس گگ) 6-اتساع بيش از حد معده و دوازدهه(دوازدهه حساستر بوده و رسپتورهاي بيشتري دارد) 7-بوي نامطبوع 8-كاهش حركات معده 9-دردهايي از بدن كه به نزديكي مركز استفراغ منتقل مي‌شوند.

نفخ: گازهاي روده به صورت آروغ زدن و نفخ شكم بروز مي‌كنند. علت اصلي آروغ زدن بلع هوا به همراه صرف نوشيدني و مواد غذايي مي‌باشد. علت نفخ نيز در حالت طبيعي، توليد گازهاي مختلف در جريان هضم مواد غذايي در روده است.

اسهال: دفع مدفوع بيش از 200 گرم در روز را اسهال گويند. سه تقسيم‌بندي حاد، مزمن و كاذب دارد. اسهالي كه كمتر از دو هفته طول بكشد، حاد است. بيشتر از چهار هفته مزمن است. اسهال كاذب بيشترين درصد اسهالها را شامل مي‌شود و بيماري تلقي نمي‌شود. احتمالاً به علت مصرف غذاهاي مسهل، مايعات فراوان و يا هر ماده غذايي و دارويي كه اختلال گذرايي در هضم و جذب ايجاد كند به وجود مي‌آيند. 1 تا 2 مرتبه بيشتر ديده نمي‌شوند. اسهال بين 2 تا 4 هفته، اسهال پايدار ناميده مي‌شود. توجه شود كه بي‌اختياري مدفوع(Fecal Incontinency) با اسهال تفاوت دارد. ممكن است اسهال باعث بي‌اختياري شود ولي علت اصلي بي‌اختياري مدفوع را بايد در آنال‌كانال و اسفنگترهاي مقعد جستجو كرد. بيشترين علت اسهال بيماريهاي عفوني دستگاه گوارش است. به اسهال چرب نيز استئاتوره گفته مي‌شود.

يبوست: حداقل اجابت مزاج در هفته سه بار است. اجابت مزاج دشوار با تعدا دفعات كم و ناكامل را يبوست گويند.

سوءهاضمه: هر نوع سوءهضم(Maldigestion) و سوءجذب(Malabsertion)، به سوءهاضمه تعبير مي‌شود. هر كدام از اين موارد باعث ناراحتي و فشار در قسمتهاي فوقاني دستگاه گوارش مي‌شوند.

كاهش وزن: كاهش 5% از وزن ايده‌آل و طبيعي بدن در عرض 6 تا 12 ماه را كاهش وزن گويند. علل: اختلال در مركز سيري، كاهش دريافت مواد غذايي، سوءجذب، از دست دادن كالري(اسهال، استفراغ، ديابت، عفونت و ...)، افزايش نياز به كالري(ورزش و افزايش سن تا ميانسالي).

بي‌اشتهايي(Anorexia): كاهش حداقل 15-20% وزن ايده‌آل بدن را گويند.

چاقي: افزايش وزن 20% بيشتر از حد طبيعي را گويند.

تغذيه

در زمينه تغذيه درست، استفاده از تمام گروههاي غذايي در اولويت است و مقدار مصرف در اولويت دوم مي‌باشد. ماده غذايي هر چيزي است كه بتواند انرژي توليد كند و باعث رشد و ترميم بافتها گردد. 6 دسته ماده غذايي داريم: پروتئين‌ها، چربي‌ها، كربوهيدرات‌ها، ويتامين‌ها، املاح معدني و آب. سلولز در ترميم، در رشد و در توليد انرژي دخالت ندارد ولي مصرف آن ضروري مي‌باشد. پروتئين‌ها، آب و املاح معدني بيشتر در امور ساختماني و رشد و ترميم سلولي دخالت دارند. قند و چربي‌ها انرژي‌زا مي‌باشند. ويتامين‌ها جهت كاركرد 5 گروه ديگر در توليد انرژي و ترميم بافتي مورد نيازند. آب واملاح معدني مستقيم و بدون هضم قابل جذب هستند ولي چربي، قند و پروتئين‌ها بايد تجزيه و هضم شوند تا بتوانند جذب گردند.

پروتئين‌ها: با تجزيه پروتئين‌ها، اسيدهاي آمينه آزاد مي‌شوند كه ميتوانند در ساختمان تمامي آنزيمهاي بدن به كار بروند. از متابوليسم پروتئين‌ها، نيترات توليد مي‌شود كه به آمونياك تبديل و به صورت اوره از كليه‌ها دفع مي‌گردد. كربن موجود در پروتئين مي‌تواند با اكسيژن و هيدروژن واكنش داده و به قند تبديل شود.

كربوهيدرات‌ها: براي سوخت و ساز به اكسيژن نياز دارند و در صورت هيپوكسي بافتي، متابوليتي به نام اسيد لاكتيك توليد ميگردد كه براي بدن مضر بوده و ايجاد درد در عضلات مي‌كند. كنترل مصرف قندها عمدتاً توسط انسولين صورت مي‌گيرد. مغز عمده انرژي خود را از سوخت قندها به دست مي‌آورد.

چربيها: از سوخت يك گرم چربي 2 تا 3 برابر يك گرم قند انرژي توليد مي‌شود. قلب عمده انرژي خود را از سوخت چربيها به دست مي‌آورد. چربيها به گليسرول و بعد اسيدهاي چرب تبديل مي‌شوند تا قابل جذب باشند.

آب: دوسوم وزن بدن آب است. 70% داخل سلولي و 30% خارج سلولي(15-20% ميان‌بافتي و 10-15% خون و لنف) است. آب براي تمام سوخت و سازهاي بدن مورد نياز مي‌باشد.

املاح معدني: دو دسته با بار منفي(آنيون) و بار مثبت(كاتيون) دارند. براي مثال فسفر، كلر و يد، آنيون و سديم، كلسيم و پتاسيم كاتيون هستند. الكتروليتها در تمام بافتها يافت مي‌شوند؛ ولي بعضي در قسمتهاي خاصي از بدن بيشترند؛ مثل كلسيم در استخوان،‌ فسفر در مغز و آهن در خون(هموگلوبين).

 

سوء‌تغذيه: كم‌خوري، پرخوري، بدخوري

كلسيم، آهن و يد در بدن ساخته نمي‌شوند.

بي‌اشتهايي عصبي(Anorexia Nervosa)

نخوردن عمدي غذا و كاهش وزن 15 تا 25 درصد. در صورت عدم درمان به علت اختلال آب و الكتروليتها مي‌تواند كشنده باشد.

اتيولوژي: رواني. درمان: روان‌درماني و بهبود تغذيه.

علائم: لاغري مفرط(Cachexia)، صورت پف‌آلود(هيپرتروفي پاروتيد)، يبوست، موهاي نرم، پوست خشك و سمباده‌اي، براديكاري، هيپوترمي و هيپوتانسيون(تا 60 روي 40).

جوع عصبي(Bulimia Nervosa)

پرخوري همراه با استفراغ عمدي و كاهش وزن(معمولاً وزن در حد نرمال). تغذيه اجباري نيز نام دارد.

اتيولوژي: رواني يا اختلال در مركز سيري در هيپوتالاموس. درمان: روان‌درماني و تشويق به افزايش وزن.

علائم: صرف زياد مواد غذايي در هنگام ناراحتي و استرس، درد شكم، استفراغ عمدي، خواب زياد، مبادرت به كاهش وزن، تغييرات وزن به مقدار 4 تا 5 كيلو نسبت به وزن ايده‌آل و علائم رواني(ترس از چاقي، اعتماد به نفس پايين).

انواع روشهاي تغذيه

لوله معدي(NGT or OG)، لوله رودي(NE)، تغذيه كامل وريدي.

اهداف لوله‌گذاري دستگاه گوارش

دكمپرس كردن(Decompression)، لاواژ، گاواژ و تجزيه شيره معده.

لوله معده

1 تا 5/1 متر طول دارد. انواع يك مجرا و دو مجرا دارد به نامهاي لوين(Levin)، سالم‌سامپ(Salem Sump) و ويوونكس(Vivonex).

توجهات تغذيه با لوله معده: بررسي خالي بودن معده، تغذيه با توجه به جنس، سن و وزن، تعيين نوع تغذيه(بلوس، مداوم توسط پمپ، با قيف توسط نيروي ثقل).

عوارض تغذيه با لوله معده: انسداد، آسپيراسيون، اسهال، اتساع شكم، يبوست، هايپرگليسمي، هيپوگليسمي، هيدراته شدن و دهيدراته شدن.

نشانه‌هاي عدم تحمل گاواژ: كرامپ شكم، اسهال، تهوع، استفراغ، آسپيراسيون، هيپرگليسمي، گليكوزوري و تعريق.

گاستروستومي: دسترسي به معده از روي شكم طي يك عمل جراحي.

محاسن تغذيه با لوله گاسترستومي: عدم دستكاري اسفنگترهاي مري و معده.

معايب تغذيه با لوله گاسترستومي: عفونت، آبسه، سلوليت و خونريزي.

لوله روده‌اي

8/1 تا 3 متر طول دارد. انواع يك مجرا و دو مجرا دارد به نامهاي ميلرآبوت(Miller-Abbott)، كانتور(Cantor) و هريس(Harris).

ژژنوستومي: دسترسي به ژژنوم از روي شكم طي يك عمل جراحي.

روشهاي تغذيه با لوله: مداوم(Continuous Feeding Method) و قطره قطره با پمپ كه روش انتخابي است. متناوب(Intermittent Feeding Method) 400 سي سي مواد غذايي در عرض 30دقيقه و روزي 4 تا 6 بار كه در درجه دوم است. تزريق بولوز(Bolus Feeding Method) با سرنگ گاواژ(Asepto) يا قيف مخصوص كه تقريباً مطرود است.

روش لوله‌گذاري دستگاه گوارش: وضعيت بيمار نشسته يا نيمه‌نشسته، استفاده از معيار NEX(بيني-گوش-زائده خنجري) جهت تعيين اندازه ورود لوله، استفاده از ژل ليدوكائين، تشويق بيمار به بلع هنگام ورود لوله و رسيدن آن به حلق دهاني(باز شدن اسفنگتر بالايي مري و قورت لوله).

روشهاي تعيين و اطمينان از محل لوله: آسپيره كردن لوله، تزريق هوا و سمع معده، سنجش اسيديته ترشحات برگشتي يا آسپيره شده، گرافي ساده قفسه سينه، استفاده از آينه و ظرف آب.

اقدامات پرستاري در خصوص لوله: تيمز نگه داشتن پره‌هاي بيني جهت جلوگيري از خشكي و زخم، ثابت كردن دقيق لوله جهت كاهش تحريكات بيني، بهداشت دهان و دندان(به علت كاهش بزاق و تنفس دهاني، حفره دهان خشك مي‌شود)، كاهش گلودرد تروماتيزه با دهان‌شويه‌هاي بي‌حس‌كننده، توجه به نوع، زمان، مقدار و تعداد دفعات تغذيه.

عوارض لوله‌گذاري: التهاب غضروف كريكوئيد(Cricoid Chondritis) و به دنبال آن اودينوفاژي، درد انتشاري به گوش، گلودرد، خرخر(Stridor)، گرفتگي صدا.

تغذيه كامل وريدي(TPN:Total Parentral Nutrition)

به آن هيپراليمانتاسيون هم گويند. تزريق محلولهايي مثل دكستروز، آمينواسيدها  و چربيها  و محلولها و الكتروليتهايي مثل سديم، پتاسيم، كلسيم، كلر، منيزيم، فسفات، مس، روي و كروم به صورت IV از راه وريدهاي بزرگ بدن مثل وريد اجوف فوقاني(دسترسي از راه وريد ساب‌كلاوين).

موارد مصرف هيپراليمانسيون: فيستول روده، بيماريهاي التهابي روده و انسداد روده و هر بيماريي كه دستگاه گوارش نياز به استراحت داشته باشد. در اختلالات دستگاه گوارش، هضم و جذب مواد غذايي كافي نبوده و آنابوليسم مناسب برقرار نمي‌شود. بعضي از اين بيماران عبارتند از: سوءجذب روده‌اي، كانسر معده، تحت درمان راديوتراپي و شيمي‌درماني، بي‌اشتهايي عصبي و نيازهاي بيش از حد متابوليك نظير سوختيگي‌هاي وسيع و زخم‌هاي ترشح‌كننده.

عوارض TPN: هيپرگليسمي، هيپوگليسمي، عفونتهاي خوني(سپتي‌سمي) و اختلالات الكتروليتي.

عوارض كاتتر داخل رگ: پنوموتوراكس، هموتوراكس، آسيب به شبكه بازويي يا شريان، آمبولي هوا و ترومبوز وريد ساب‌كلاوين.

تكنيك‌هاي مناسب TPN: استفاده از پمپ، تزريق آهسته(يك ليتر در 24 ساعت)، عدم قطع ناگهاني تزريق.

بيماريهاي دهان و دندان

دندان از خارج به داخل شامل مينا(سخت‌ترين قسمت)، عاج و پالپ(مغز دندان) مي‌باشد.

پوسيدگي دندان: به هر علتي عمل فرسايشي و برداشت مواد معدني(دمينراليزاسيون) دندان اتفاق بيافتد باع تخريب ميناي دندان تا مغز(پالپPulp) خواهد شد كه به آن پوسيدگي دندان گويند. علل دخيل در پوسيدگي: كاهش ميزان مقاومت ميناي دندان(اكتسابي يا ارثي)، نوع رژيم غذايي، پلاك دندان(عمده‌ترين عامل) و باكتريهاي دخيل در آن، مشكلات ساختاري(مال‌اكلوژن). پاتوفيزيولوژي پوسيدگي: حضور كربوهيدراتها(مخصوصاً ساكارز) و باكتريها باعث تجزيه قند و توليد اسيد شده كه اين اسيدي بودن منطقه باعث آسيب مي‌گردد. راه‌هاي پيشگيري: بهداشت دهان(مسواك بعد از هر وعده غذايي و نخ دندان روزانه)، رژيم غذايي با قند و نشاسته كم، فلوريده نمودن آب و يا استفاده از خميردندان، قرص، قطره و دهان‌شويه حاوي فلورايد، پر كردن شيارهاي سطح دندان. درمان: پركردن، كاشتن و كشيدن دندان.

پلاك دنداني چيست؟ توده‌اي نرم، شفاف، بي‌رنگ و چسبنده از باكتريهاي تكثيريافته همراه با سلولهاي اپي‌تليالي، ماكروفاژها و لكوسيت‌ها هستند يك ماده زمينه‌اي پروتئيني-پلي‌ساكاريدي(دكستران) چسبنده دارد. جزء اصلي همان دكستران(پليمري از گلوكز با وزن مولكولي زياد) است. پلاك سفت شده و تشكيل سنگ دندان مي‌دهد.

بدآرايي دندان‌ها(مال‌اكلوژنMalocclusion): نامرتب بودن دندان‌ها در قوس‌هاي فوقاني و تحتاني در هنگام روي هم قرار گرفتن. علل: ارثي يا اكتسابي(مكيدن انگشت، صدمه و بيماريهاي دهان و دندان). درمان: ارتودنتيست توسط بريس(Brace)، تدريجاً به دندان‌هاي نيرو وارد كرده تا دندان‌هاي نامرتب در موضع جديد خود قرار گيرند.

اختلالات فك(Mandible): بدشكلي‌ها، شكستگي‌ها، دررفتگي(جابجايي صفحه مفصلي)، سرطان، درد عضلاني، استئوآرتريت.

اختلالات غدد بزاقي

پاروتيت(Parotitis): شايعترين بيماري التهابي غدد بزاقي است. علائم: تب، سفتي، تورم، حساسيت، درد گوش و اشكال در بلع.  انواع: ويروسي(اوريون)، عفوني(استافيلوكوك طلايي)، خشكي مجاري(دهيدريشن، مصرف دارو، سن بالا). درمان: آنتي‌بوتيك، مسكن، جراحي(پاروتيدكتومي)، مايعات فراوان، قطع دارو(ديورتيكها) و بهداشت دهان.

سنگ بزاقي(Salivary Calculus): در غده تحت فكي از جنس فسفات كلسيم بين 1-30 ميلي‌متر ديده مي‌شود. مي‌تواند سنگ داخل مجرا يا داخل غده باشد. علائم: درد كوليكي، تورم و حساسيت. روش تشخيصي: گرافي ساده، سيالوگرام(گرافي با ماده حاجب)، سونوگرافي غده. درمان: ليتوتريپسي(Lithotripsy)، جراحي، مسكن.

لبها بايد مرطوب، صورتي‌رنگ، صاف و قرينه باشند. زبان و مخاط داخل دهان نيز با آبسلانگ از نظر رنگ و ضايعه بررسي مي‌شوند. با آه كشيدن يا «آ» كردن ته دهان و لوزه‌ها نيز از نظر اندازه، رنگ، تقارن و اگزودا ديده مي‌شوند.

التهاب لثه: به فرم زودرس و ابتداي التهاب لثه، ژن‌ژيويت(Gengivitis) و فرم ديررس آن پري‌اودونتيت يا پيوره(Periodontitis or Pyorrhea) گويند. پيشگيري و درمان: در آوردن پلاك دنداني با سائيدن و سنگ دندان توسط دندانپزشك. مسواك زدن، خلال كردن، پاك‌كننده‌هاي بين‌دنداني و شستشو با آب.

استوماتيت يا التهاب حفره دهان: استوماتيت آفتي، هرپس‌سيمپلكس و آنژين ونسان.

استوماتيت آفتي، آفت يا زخم دهان(Aphthous Stomatitis or Canker Sore): ضايعات غيرعفوني، كوچك، زخمي‌شونده و عودكننده بافت نرم دهان كه قرمز هستند و در مركز دچار نكروز و زخم مي‌گردند. علل: رواني، ضربه، كمبود ويتامين، آلرژي غذايي و دارويي، اختلالات غددي و عفونتهاي ويروسي. علائم: ضايعه نكروزه، زخم و درد. درمان: مسري و عفوني نيست و خودبخود بهبود مي‌يابد. مصرف استروئيدهاي موضعي و سيستميك و عدم مصرف گوجه،‌ شكلات، تخم‌مرغ، ماهي، صدف، فرآورده‌هاي لبني، گردو و فندق كمك‌كننده بوده و بهبودي را تسريع مي‌كند.

هرپس‌سيمپلكس: بيماري عفوني و ويروسي بافت پوششي دهان مي‌باشد. بيشترين محل درگير قرمزي لب بوده و به تبخال(تاول ناشي از تب يا زخم سرد) معروف است. نوع ثانويه با عفونتهاي تنفسي، نور خورشيد، مهار سيستم ايمني، تب و استرس بروز مي‌كند. علائم: ضايعات روشن و وزيكولر كه بعد از بهبودي اسكار به جا نمي‌گذارند، درد، زبان باردار و بوي بد دهان در انتهاي سير بيماري. درمان: مسكن، بي‌حس‌كننده موضعي، استفاده از درمان ضدويروسي(آسكلوويرAcyclovir).

آنژين ونسان(ژنژويت زخمي‌كننده نكروزان يا دهان خندقيNecrotizing Ulcerative G or Trench Mouth): يك نوع عفونت باكتريايي حاد لثه. علائم: قرمزي و زخمي شدن لثه و حلق دهاني، افزايش گلبولهاي سفيد خون،‌ احساس بد چشايي، درد، حالت خفگي، تب، ترشحات، لنفادنوپاتي و بي‌اشتهايي. درمان: برداشتن بافتهاي مرده، استراحت كافي، بهداشت دهان، رژيم مناسب، مصرف ويتامين‌ها، مسكن، دهان‌شويه‌هاي پراكسيدي.

كانديدياز(برفكThrush): يك بيماري عفوني(ثانويه) بوده و ميكرواورگانيسم كانديداآلبيكنس مسبب آن است و در مواردي كه ضعف سيستم ايمني به وجود مي‌آيد، بروز مي‌كند. علت اصلي، استفاده زياد از آنتي بيوتيك‌ها و تغيير فلور طبيعي دهان مي‌باشد. يكي از بيماريهاي شايع دهان در افرادي است كه طولاني‌مدت از طريق لوله‌ تغذيه مي‌شوند(Tube Feeding). علائم: پلاكهاي سفيدرنگ روي زبان و كام شبيه دلمه شير(Milk Curds).

بيماريهاي مري

اختلالات شايع: آشالازي(Achalasia)، اسپاسم منتشر مري(Diffuse Esophageal Spasm)، فتق هياتال(Hiatal Hernia)، ديورتيكول(Diverticulum)، پارگي(Perforation)، جسم خارجي، سوختگي(Burn)(شيميايي و حرارتي)، رفلاكس(Reflux). علائم شايع: بلع سخت(Dysphagia)، بلع دردناك(Odynophagia)، رگورژيتاسيون و سوزش سر دل(Heartburn or Pyrpsis).

ديسفاژي: شايعترين علامت بيماريهاي مري است. علل: اختلال عملكرد سيستم عصبي-حركتي(Neuromotor Malfunction)،‌ انسداد مكانيكي(مثل تومورها، نقص مادرزادي و فتق هياتال)، بيماريهاي قلبي-عروقي(مثل آنوريسم آئورت و كارديومگالي)، بيماريهاي عصبي(مثل ام‌اس و پوليوميليت) و شايعترين علت كه حوادث عروق مغزي(CVA) مي‌باشد.

ريگورژيتاسيون: جهش مقاديري از شيره غذايي(شيره معدي) از دهان، بدون حالت تهوع. علل: بي‌كفايتي LES، افزايش فشار شكم، فعاليت حركتي غيرطبيعي، اسپاسم پيلور، آشالازي، رفلكس مري، بدخيمي و زخم مري.

اودينوفاژي: دردي كه به دنبال بلع ايجاد مي‌شود. درد شبيه درد آنژين قلبي است. علل: آسيب مخاط مري و برگشت محتويات معده به مري كه شايعترين علت آن است.

سوزش سر دل: گر گرفتن دردناك و سوزش در قسمت تحتاني خلف جناق،‌ در خط وسط بدن است. اين سوزش با تغيير وضعيت(خم شدن، دراز كشيدن)، بلع مواد غذايي و مصرف الكل بدتر و با ايستادن بهتر مي‌شود.

آشالازي: نداشتن حركات دودي مؤثر در قسمت انتهايي مري كه با ديسفاژي و بلع سخت مشخص مي‌شود، به طوري كه بيمار احساس مي‌كند چيزي در گلويش گير كرده است. اتيولوژي: ايديوپاتيك(نامشخص). اسفنگتر تحتاني مري(LES)، به دنبال بلع شل نمي‌شود؛ كه علت آن عبارتند از: عدم عبور ايمپالس‌هاي عصبي از مري، فقدان رسپتورهاي سمپاتيك در مري، تخريب سلولهاي گانگليوني و كاهش شبكه اورباخ. علائم: ديسفاژي(اولين علامت)، سوزش سر دل، درد رترواسترنال، ناتواني در آروغ زدن، استفراغ، رگورژيتاسيون، آسپيراسيون و عوارض تنفسي. راه تشخيصي: بلع باريوم و مشاهده علامت نوك منقار پرنده، آندوسكوپي و مانومتري(Manometry). مانومتري يا سنجش فشار مري، تشخيص را قطعي مي‌كند. درمان: مسكن جهت درد، آنتي‌كولينرژيك، هورمون‌هاي دستگاه گوارش و بلوك‌كننده‌هاي كانال كلسيم جهت شل شدن LES و كاهش فشار تحتاني مري. تزريق سم بوتولينوم(Botox)، در داخل مري، انقباض عضلات صاف را مهار مي‌كند. گشاد كردن به روش پنوماتيك(بوژيناژBougienage يا بالن زدن). جراحي ازوفاگوميوتومي(Esophagomyotomy).

اسپاسم منتشر مري: يك اختلال منتشر عصبي در حركات مري است. علائم: درد سينه، ديسفاژي و اودينوفاژي. درمان: مصرف كم و مكرر رژيم غذايي نرم جهت كاهش تحريك و فشار مري. مسكن، نيترات‌ها و آنتي‌كولينرژيك‌ها جهت كاهش درد.

فتق هياتال: اختلالي كه به سبب بزرگ شدن كارديا، معده وارد مدياستن مي‌شود. به آن فتق ديافراگماتيك نيز گويند. دو نوع است: سرخورنده(Sliding) و پيچشي(Rolling). در نوع چرخشي، محل اتصال گاستروازوفاژئال در زير ديافراگم باقي مي‌ماند ولي همه يا قسمتي از معده وارد قفسه سينه رانده مي‌شود. 90% سرخورنده است. علل: ضعف عضله سوراخ مري به علت گذشت سن، ضعف مادرزادي، تروما و جراحي، عوامل بالابرنده فشار داخل شكمي نظير چاقي، حاملگي و آسيت(Ascite). عمده‌ترين مشكل فتق سرخورده رفلاكس است. عمده‌ترين عوارض فتق پيچشي، انسداد و ولولوس(Volvulus) است. روشهاي تشخيصي: بلع باريوم، فلوروسكوپي.

ديورتيكول: بيرون‌زدگي كيسه‌اي(Saclike) يك يا چند لايه مري. علل: نقص مادرزادي، تروما، اسكار بافتي و التهاب. علائم: ديسفاژي، آروغ، استفراغ غذاي هضم نشده، بوي بد دهان(Halitosis)، ترش‌مزگي دهان و سرفه(به علت تحريك تراشه با غذاي برگشتي). در طي روند هضم غذا در ديورتيكول گير افتاده و سپس بالا آورده مي‌شود. روشهاي تشخيصي: بلع باريوم. توجه شود كه آندسكوپي به علت ايجاد سوراخ احتمالي در ديورتيكول ممنوع است. درمان: پوزيشن مناسب بعد از صرف غذا(Positioniny)، مصرف كم و مكرر غذاهاي نيمه‌جامد، اجتناب از انجام ورزشهاي شديد بعد از صرف غذا. جراحي جهت درآوردن ديورتيكول و آناستوموز بقيه مخاط مري. اقدامات پرستاري: گرفتن شرح حالي از علائم و سؤال در خصوص مدت و زمان شروع آنها. مهمترين اقدام پرستاري، بررسي وضعيت تنفسي مي‌باشد.

پرفوراسيون(Perforation): سوراخ شدن مري علل مختلفي دارد مثل چاقوخوردگي و گلوله، تصادف، بلع مواد شيميايي، بلع اجسام نوك‌تيز، در طي معاينات(آندوسكوپي). علائم: ديسفاژي، تب، هيپوتنشن. روشهاي تشخيصي: گرافي ساده، بلع باريوم. درمان: در صورت وسيع بودن عمل جراحي، در غير اين صورت NPO كردن و شروع آنتي‌بيوتيك(بعضي مواقع تا يك ماه) جهت ترميم محل پارگي به طور طبيعي.

بلع جسم خارجي: بيشتر اجسام از دستگاه گوارش عبور كرده و دفع مي‌شوند ولي در صورت گير افتادن نياز به مداخله درماني دارند. علائم: ديسفاژي و اودينوفاژي، تنگي نفس. تشخيص با گرافي. درمان: هدف خروج جسم خارجي بدون آسيب بافتي مي‌باشد. گلوكاگون تزريقي باعث شلي عضلات صاف مري و عبور جسم خارجي ميگردد. بيكربنات سديم و اسيد تارتاريك باعث توليد گاز و فشار پشت جسم خارجي مي‌شوند. مداخله جراحي و آندسكوپيك نيز جهت خروج جسم به كار مي‌رود.

سوختگي‌ها(Burns): بيشتر سوختگي‌هايي كه باعث آسيب حاد مري شده و نياز به مداخله درماني دارند از نوع شيميايي(Chemical) مي‌باشند. مواد شيميايي موردنظر اسيد و بازها هستند. مصرف عمدي يا غيرعمد اين مواد باعث آسيب به لب، دهان، حلق و گلو نيز مي‌شود. علائم: اودينوفاژي، ترشح زياد موكوس، ادم گلو، تنگي نفس، تب، شوك. تشخيص: ازوفاگوسكوپي. درمان: گذاشتن NGT، NPO كردن، عدم لاواژ و شستشو، جلوگيري از استفراغ، كورتيكواستروئيدها، آنتي‌بيوتيك‌ها، ديلاتاسيون تنگي با بوژيناژ(Bougienage)، جراحي.

رفلاكس معدي-مري(GERD:Gastroesophageal Reflux Disease): عبارت از برگشت محتويات معده و دئودنوم به داخل مري و تخريب بافت آن توسط اسيد معده. علائم: سوزش سر دل(بعد از غذا بروز و با مصرف مايعات و آنتي‌اسيدها كاهش مي‌يابد و به دنبال دراز كشيدن و اتساع معده بدتر مي‌شود)، سوءهاضمه(Dyspepsia)، رگورژيتاسيون اسيد و ترش كردن، ديسفاژي، اودينوفاژي، آروغ زدن، ترشح بيش از حد بزاق، التهاب مري(ازوفاژيت). علل: علت اصلي شل شدن اسفنگتر تحتاني مري است. تغيير در تغذيه عصبي اسفنگتر تحتاني مري، جابجايي زاويه اتصال معده به مري، تنگي پيلور، زخم معده و دوازدهه، جراحي مري و معده، استفراغ‌هاي طولاني، انتوباسيون طولاني. تشخيص: بلع باريم، مانومتري مري، ازوفاگوسكوپي، بيوپسي مري، آزمايشات سيتولوژي، آناليز ترشحات. درمان: شروع درمان با آنتي‌اسيد است(يك ساعت قبل و دو ساعت بعد از غذا). داروهاي مورد استفاده: آنتاگونيست‌هاي گيرنده هيستامين(رانتدين، فاموتيدين)، كولينرژيك‌ها(بتانكول) كه فشار LES را زياد مي‌كنند. متوكلوپراميد با تحريك عضله صاف و تسريع تخليه معده، فشار LES را زياد مي‌كند. عدم مصرف آنتي‌كلينيرژيك‌ها، بلوك‌كننده‌هاي كانال كلسيم و تئوفيلين كه سبب كاهش فشار LES و تأخير در تخليه معده مي‌شوند. درمان غيردارويي: مصرف كم و مكرر غذا، مصرف مايعات كافي همراه غذا، جويدن زياد و آهسته غذا، استفاده از بالش جهت خواب، كاهش وزن، عدم مصرف غذاهاي خيلي سرد يا داغ، ادويه‌جات، چربي‌ها، الكل، قهوه، شكلات و مركبات، عدم مصرف تنباكو و ساليسيلاتها. درمان جراحي: در تمام اعمال جراحي يا اسفنگتر تحتاني مري تقويت شده يا تنگ مي‌شود. در عمل نيسن، فوندوس معده 360 درجه حول قسمت تحتاني مري مي‌چرخد. در عمل هيل مدخل قدرت اسفنگتر زياد مي‌شود. در عمل بلسي، قسمت قدامي و جانبي معده، تا زده، به قسمت ديستال مري وصل مي‌شود. استفاده از پروتز مصنوعي از جنس سليكون نيز كاربرد دارد.

بيماريهاي معده

كار معده هضم بوده و جذب بسيار اندك است(الكل، آب، گلوكز، استيل‌ساليسيليك‌اسيد). علل اصلي بيماريهاي معده عبارتند از: ترشح بيش از حد، حركت بيش از حد و احتباس محتويات. بارزترين علائم اختلالات معده عبارتند از: درد، ترش‌كردن، بي‌اشتهايي، آروغ زدن، تهوع، استفراغ، اسهال و خونريزي. علت درد، تحريك شيميايي انتهاي اعصاب در نتيجه تماس مخاط زخمي معده با اسيد است. كشش، انقباض، افزايش حركات نيز باعث درد مي‌شوند. بي‌اشتهايي(Anorexia)، به علت استاز و يا خالي شدن آهسته معده ديده مي‌شود. تهوع(Nausea)، حالتي است كه سبب افزايش كشش معده، دوازدهه يا قسمت تحتاني مري مي‌گردد. استفراغ به علت تحريك مركز آن است. خونريزي به علت تروماي موضعي يا تحريكاتي است كه سبب سايش يا زخمي شدن مخاط دستگاه گوارش مي‌شود. علت اسهال افزايش حركات دودي دستگاه گوارش است. آروغ و نفخ(Belching & Flatulence)، اساساً از بلع هوا ناشي مي‌شوند.

گاستريت(Gastritis): التهاب مخاط معده را گويند. حاد و مزمن دارد. علل: مصرف داروهاي ضدالتهابي غيراستروئيدي(آسپرين)، ديژيتال، شيمي‌درماني، الكل زياد، استروئيدها، مسموميت غذايي، چاي، قهوه، گاز خردل، فلفل، سير، پياز، مواد غذايي سفت و زبر و داغ، قلياها، اورمي، شوك، ضايعات سيستم عصب مركزي، سيروز كبدي، هيپرتانسيون پورت، استرسهاي طولاني، رفلاكس صفرا، اشعه‌درماني، عفونت شديد، سوختگي، جراحيهاي بزرگ، عفونت به هليكوباكترپيلوري. پاتوفيزيولوژي: احتقان، پرخوني، سائيدگي و از بين رفتن لايه مخاطي معده، باعث تماس اسيد معده با عروق كوچك و در نتيجه آن ادم، خونريزي و زخم مي‌گردد. در اين حالت مقدار قابل توجهي شيره معده ترشح مي‌شود كه بيشتر موكوس و كمتر اسيد است. علائم: ناراحتي اپي‌گاستر(شكمي)، سردرد، رخوت، حساسيت شكمي، كرامپ، آروغ، سكسكه، تهوع، استفراغ شديد و گاهي خوني، خونريزي و در صورت مسموميت غذايي، اسهال. روشهاي تشخيصي: گاستروسكوپي، بيوپسي. درمان: نوع حاد آن در عرض 1 تا 3 روز با ترميم مخاط درمان مي‌شود. غيردارويي: مصرف مواد غذايي ساده و نرم، چاي بدون كافئين، ژلاتين، نان برشته(Toast). دارويي: آنتي‌اسيدها و آنتاگونيست‌هاي گيرنده اچ2، مثل مشتقات منيزيم-آلومينيوم و رانيتدين، گذاشتن ان‌جي‌تيوپ، مسكن‌ها، آرامبخش‌ها، مايعات وريدي و در نوع مزمن، گاستركتومي نسبي، پيلوروپلاستي، واگوتومي. عوارض: تبديل نوع حاد به مزمن در موارديكه رفلاكس صفراوي وجود دارد. آكلروهيدري(Achlorhydria) ريسك عمده كانسر معده است.

زخم‌هاي گوارشي(Peptic Ulcer Diseases): از بين رفتن يكنواختي مخاط مري، معده يا دوازدهه است. نقص مخاطي با قطر 5 سانتيمتر تا عمق لايه زيرمخاط «زخم گوارشي» مي‌باشد. در دئودنوم بيشتر از معده است. در معده، خم كوچك نزديك پيلور، در مري، نزديك انتها و محل ارتباطش به معده و در دئودنوم، ابتداي آن زخمي مي‌گردد. زخم استرسي نوعي زخم پپتيك بوده، ولي از نظر باليني با آن متفاوت است. اين زخم‌ها بعد از وقايع تنش‌زاي فيزيولوژيك(پس از تروما و جراحي) شايعند. زخم‌هاي كوشنيگ و كرلينگ نيز بايد با زخم پپتيك افتراق داده شوند. زخم‌هاي كوشنيگ با ضربه و صدمه به مغز در مري، معده و دوازدهه به وجود مي‌آيند. زخم‌هاي كرلينگ نيز 72 ساعت پس از سوختگي وسيع در معده يا دوازدهه بروز مي‌كنند.  علل: وقتي كه عوامل مخرب بر قدرت دفاعي مخاط غلبه كنند، زخم بروز مي‌كند. در گذشته نظريه «اگر اسيد نباشد زخم نخواهد بود» به طور گسترده‌اي پذيرفته شده بود ولي چندين سال است كه مهمترين عامل زخم پپتيك، «هليكوباكترپيلوري» است. علت اصلي، عفونت با باكتري هليكوباكترپيلوري(گرم منفي) و علت بعدي، مصرف داروهاي ضدالتهاب غيراستروئيدي است. HP از طريق غذا، آب و تماس فرد به فرد منتقل مي‌گردد. پاتوفيزيولوژي: به هم خوردن تعادل بين عوامل آسيب‌رسان و عوامل دفاعي محافظت‌كننده، باعث اين زخم‌ها مي‌شوند، البته وجود اسيد لازم است. با از بين رفتن يكنواختي مخاط، HP از موكوس معده عبور كرده به سلولهاي اپي‌تليال سطحي مي‌رسد. در آنجا به فسفوليپيدها و گليكوپروتئين‌ها متصل و توليد فسفوليپاز و پروتئاز مي‌كند و اين دو آنزيم، به سلولهاي لايه‌هاي مخاطي و زيرمخاطي آسيب مي‌رسانند. اين نكته بايد مد نظر قرار بگيرد كه 60 درصد مبتلايان، مصرف مزمن داروهاي ضدالتهاب غيراستروئيدي را گزارش مي‌كنند. علائم: بسياري از موارد بدون علامت است. درد گنگ و مبهم، سوزش سر دل، استفراغ، اسهال يا يبوست، خونريزي، كم‌خوني فقر آهن. معده خالي باعث درد و خوردن غذا باعث تسكين آن مي‌شود زيرا غذا اسيد را خنثي مي‌سازد. روشهاي تشخيصي: بلع باريوم، آندوسكوپي(بهترين روش)، تست گاياك، مطالعات ترشحي معده، بيوپسي، تست آنتي‌ژن HP در خون و مدفوع. درمان: هدف حذف HP و كاهش درمان اسيد معده و استراحت معده است. دارويي: هدف از دارودرماني كاهش ترشحات، خنثي‌سازي اسيد و تقويت سد دفاعي است. رانيتدين، فاموتدين و سايمتدين(آنتاگونيست گيرنده اچ2) باعث مهار ترشح پپسين و كاهش ترشحات معدي مي‌شوند. پروستاگلاندين‌ها، ترشح اسيد را مهار مي‌كنند. با كاهش تحريكات واگ نيز مي‌توان ترشح بيش از حد اسيد را مهار كرد كه آنتي‌كولينرژيكها با مهار عمل استيل‌كولين در عضلات صاف اين عمل را انجام مي‌دهند. دي‌سيكلومين از اين دسته دارويي است. كربنات‌كلسيم، كربنات‌منيزيم، اكسيدمنيزيم و كربنات‌سديم آنتي‌اسيدهاي قوي هستند. هيدروكسيدآلومينيوم، فسفات‌آلومينيوم، كربنات‌آلومينيوم و هيدروكسايدمنيزيم نيز آنتي‌اسيد ضعيف بوده و بيشتر مورد استفاده دارند. تقويت‌كننده‌هاي سد مخاطي سبب جلوگيري از پس زدن يون هيدروژن به داخل مخاط شده و با تحريك توليد موكوس باعث بهبود زخم مي‌شوند؛ مثل سوكرال‌فيت كه اثر مهاري بر ترشح اسيد ندارد. غيردارويي: عدم مصرف غذاهاي تحريك‌كننده ترشح اسيد مثل قهوه، الكل و شير. جراحي: واگوتومي، پيلوروپلاستي، گاستروآنتروستومي، آنتركتومي، گاستركتومي ساب‌توتال و توتال.

پرفوراسيون(Perforation): به دنبال نفوذ زخم، ممكن است ديواره سوراخ شده و محتويات معده و دوازدهه به داخل فضاي صفاق ريخته، ايجاد پريتونيت، سپتي‌سمي و شوك هيپوولميك كند. كاهش پريستالتيك باعث ايلئوس پاراليتيك مي‌شود. علائم: درد ناگهاني تيز و شديد وسط اپي‌گاستر. درمان: آنتي‌بيوتيك‌تراپي، تعبيه لوله معده، جراحي.

انسداد پيلور(Pyloric Obstruction): زخم گوارشي مزمن و طولاني به علت ايجاد روندهاي مكرر بهبودي دچار اسكار شده و اين اسكارها مي‌تواند سبب انسداد دريچه شود. علائم: استفراغ. درمان: جراحي(پيلوروپلاستي).

سندرم دامپينگ: عبور سريع غذا از معده به ژژنوم و وجود محتويات هيپرتونيك در محل، باعث حركت مايع خارج سلولي(داخل عروقي) به طرف روده شده تا غلظت بالاي الكتروليت‌ها و قند رقيق شوند. اين مشكل علائمي دارد: احساس پري، ضعف، غش، گيجي، طپش قلب، تعريق، درد كرامپي، اسهال.

بيماريهاي روده و ركتوم

سندرم روده تحريك‌پذير(Irritable Bowel Syndrme): اختلال عملكردي در تحريك روده است يعني امواج دودي در روده، كاركرد درستي جهت به جلو راندن مدفوع ندارند. اتيولوژي: اختلال در سيستم عصبي_آندوكريني، عفونت، تحريك، اختلال عروقي، اختلال متابوليك. علائم: اسهال، يبوست، درد، نفخ، اتساع شكم. روش تشخيصي: تنقيه باريوم، كولونوسكوپي، مانومتري، الكتروميوگرافي. درمان: غيردارويي: محدوديت در مصرف غذاهاي تحريك‌كننده(حبوبات، محصولات كافئين‌دار، غذاهاي سرخ‌كرده، الكل، غذاهاي تند)، مصرف غذاهاي با فيبر زياد جهت كنترل اسهال و يبوست. دارويي: عوامل ضداسهال(لوپراميد)، ضدافسردگي‌ها، آنتي‌كولينرژيك‌ها(پروپانتلين) جهت كاهش اسپاسم عضله صاف و تسكين كرامپ و يبوست.

اختلالات حاد التهابي روده‌ها: هر قسمت از روده ممكن است توسط باكتري، ويروس و يا قارچ مورد حمله قرار گرفته و التهاب و عفونت ايجاد شود. آپانديسيت و ديورتيكوليت دو بيماري اصلي اين گروهند كه مي‌توانند باعث پروتوئنيت شوند.

آپانديسيت(Appendicitis): زائده‌اي كرمي‌شكل يا انگشت‌مانند دقيقاً زير دريچه ايلئوسكال قرار دارد و به سكوم وصل است كه آپانديس نام دارد. طول آن بين 4 تا 20 سانتيمتر گزارش شده است، ولي حدود تقريبي آن 10 سانتيمتر است. در بالغين بيشتر و در سالمندان كمتر دچار التهاب مي‌گردد، ولي خطر پاره شدن آن در سالمندان بيشتر است. اتيولوژي: وجود توده سفت مدفوعي(Fecalith)، تومور يا جسم خارجي و پيچ‌خوردگي آن باعث انسداد شده، التهاب و عفونت بوجود آمده و آپانديس متورم مي‌گردد كه آپانديسيت نام دارد. علائم: درد مبهم(از اپي‌گاستر شروع به طرف ناف و ربع تحتاني راست شكم حركت مي‌كند)، تب خفيف(تا 7/37)، تهوع، گاهي استفراغ، تندرنس نقطه مك‌بورني(MC Burney)، كاهش اشتها، درد در نواحي ديگر با توجه به سر زائده. روشهاي تشخيصي: حساسيت برگشتي، علامت روزينگ، نشانه پسواس، نشانه ابتراتور، نشانه مورفي، شمارش كامل سلولهاي خوني(لكوسيتوز 10 تا 15 هزار و افزايش نوتروفيل‌ها)، گرافي شكم، سونوگرافي، سي‌تي‌اسكن، لاپاراسكوپي تشخيصي. عوارض: آبسه، پرفوراسيون و پريتوئنيت. درمان: از حركات اضافي دستگاه گوارش بايد جلوگيري شود، از طرفي از لحاظ الكتروليت و مايعات نيز بيمار ساپورت شود. درمان انتخابي جراحي و برداشتن زائده(آپاندكتومي) است. در صورت آبسه، ابتدا با درناژ آن و آنتي‌بيوتيك‌تراپي آبسه تخليه شده و بعد آپاندكتومي صورت مي‌گيرد. قبل از جراحي تا قطعي شدن تشخيص بيمار NPO شده، از راه وريدي مايع‌درماني مي‌گردد. دادن هرگونه ملين ممنوع. بعد از جراحي نيز تا شروع مجدد حركات گوارشي بيمار NPO مي‌ماند.

ديورتيكوليت(Diverticulitis): نقص در لايه عضلاني روده و بيرون‌زدگي فتق‌مانند(كيسه‌مانند) مخاط و زيرمخاط از آن را ديورتيكول گويند. بدون التهاب و عفونت، ديورتيكولوز و در صورت التهاب، ديورتيكوليت نام دارد. بيشترين محل درگير كولون سيگموئيد است. اتيولوژي: نامشخص ولي رژيم غذايي كم‌فيبر از عوامل مساعدكننده بيماري است. فشار بالاي داخل لومن كولون، حجم كم محتويات(كم‌فيبر) و كاهش قدرت عضلاني ديواره كولون از علل درگيري است. علائم: بي‌نظمي حركات روده(بيشتر اسهال)، تهوع، بي‌اشتهايي، نفخ، اتساع شكمي، ضعف، خستگي. در موارد حاد استفراغ، تب، لرز و لكوسيتوز داريم. تشخيص: كولونوسكوپي، باريوم انما، گرافي ساده(در پرفوراسيون) و سي‌تي‌اسكن(بهترين و كم‌خطرترين راه تشخيص). درمان: استراحت، مسكن، داروهاي ضداسپاسم، رژيم غذايي مايعات صاف(در ابتدا)، پرفيبر و كم‌چربي، آنتي‌بيوتيك‌تراپي، جراحي در صورت خونريزي، انسداد، عفونت صفاق و پرفوراسيون.

پريتوئنيت: التهاب غشاي صفاق. صفاق از دو لايه احشايي و جداري نيمه‌تراوا تشكيل شده و حاوي 1500 سي‌سي مايع است. صفاق جداري به علت تغذيه زياد اعصاب سوماتيك، حساسيت زياد دارد ولي صفاق احشايي نسبتاً به درد غيرحساس است. اتيولوژي: به اوليه و ثانويه يا حاد و مزمن تقسيم مي‌شود. واكنش موضعي صفاق مي‌تواند جلوي پيشرفت التهاب و عفونت موقتي خود را بگيرد. علل اختصاصي: كوله‌سيستيت، پارگي كيسه صفرا، معده، آبسه خلف‌صفاق، مثانه و يا طحال، پرفوراسيون معده و روده، آپانديسيت حاد، زخمهاي گوارشي(سوراخ شدنشان)، كوليت اولسروز، پرفوراسيون ديورتيكول، ترمبوز مزانتر، انسداد، چسبندگي، كارسينوم، ولولوس و انواژيناسيون روده‌ها، فتق گيرافتاده(مختقن)، عفونت دوره نفاس(6هفته اول بعد از زايمان)، سقط عفوني، سالپنژيت، سوراخ شدن صفاق با اجسام خارجي. عوامل بيمايزا كلاً به سه دسته تقسيم ميگردند: خود دستگاه گوارش(E.Coli)، خون و بيرون از بدن. پاتوفيزيولوژي: التهاب سبب شيفت خون به ناحيه ملتهب جهت مقابله با عفونت ميگردد، فعاليت پريستالتيسمي روده از بين مي‌رود، احتباس هوا و مايعات در لومن روده باعث افزايش ترشح مايع به داخل روده ميگردد، عفونت و التهاب باعث افزايش تقاضاي اكسيژن ميگردد و همه اين موارد به همراه درد شكم و افزايش فشار شكم باعث تنگي نفس مي‌شود. علائم: درد لوكاليزه همراه با سفتي شكم، درد شكم با هر نوع حركت و افزايش فشار، تهوع، استفراغ، تب بالا(37/8 تا 38/3)، هيپوتنشن، تاكي‌كاردي، فقدان سمع روده‌اي، تنفس سطحي، پوزيشن بدون حركت و دراز كشيده بيمار، لكوسيتوز. روشهاي تشخيصي: آزمايش CBC (افزايش گلبولهاي سفيد تا 20 هزار در ميليمترمكعب و برتري نوتروفيل‌ها)، گرافي ساده شكم (اتساع و ادم و وجود گاز و مايعات در حفره شكمي)، سي‌تي‌اسكن و ام‌آر‌آي(جهت تشخيص آبسه)، آسپيراسيون و كشت مايع صفاق. درمان: در ابتدا پيشگيري و در صورت بروز، بستري كردن بيمار و شروع آنتي‌بيوتيك‌هاي وسيع‌الطيف، جايگزيني پروتئين‌ها، الكتروليتها و مايعات، گذاشتن لوله معده جهت كاهش فشار لومن روده، استفاده از مسكن. در صورت نياز، جراحي، شستشوي حفره شكمي و تخليه آبسه. عوارض: سپسيس، شوك عفوني و مرگ.

اختلالات مزمن التهابي روده(Inflammatory Bowel Disease): دو بيماري مزمن در اين گروه قرار دارند: بيماري كرون(آنتريت رژيونال) و كوليت‌اولسروز. درمان آنها علامتي بوده و احتمال عود زياد است. اكثراً بالغين جوان را درگير مي‌كند كه نياز به جراحي پيدا مي‌كنند.

بيماري كرون(Regional Enteritis): به صورت غيريكنواخت(Discontinuosly)(سگمنتال)، هر قسمتي از دستگاه گوارش را درگير مي‌كند. تمام ضخامت ديواره روده باريك(ترانس‌مورال) مخصوصا زيرمخاط را درگير مي‌كند. شايعترين محل درگير ايلئوم است. اتيولوژي: ارث و مكانيسم اتوايمين را دخيل مي‌دانند. پاتوفيزيولوژي: ضايعات سگمانهاي مجزاي روده كه در كولونوسكوپي، مناطق ادماتو، ملتهب با رنگ قرمز ارغواني ديده مي‌شوند. عوارض: شايعترين عارضه، كمبودهاي تغذيه‌اي است. زخمهاي كوچك سطحي، فيشر، فيستول، آبسه، تنگي مجرا، سوءجذب، سنگ كليه، سنگ كيسه صفرا، هيدرونفروز، فيشر مقعد(به علت اسهال و زخمي شدن پوست اطراف مقعد)، فيستولهاي مختلف(واژن و مثانه)، آرتريت، مگاكولون توكسيك(اتساع بيش از حد يك سگمان درگير كولون و انسداد كامل آن). علائم: درد متناوب شكمي در اطراف ناف(درگيري ايلئوم انتهايي)، اسهال، كاهش وزن(اختلالات تغذيه‌اي)، اسهال خفيف، سوءجذب و مدفوع بدبوي و چرب، دفع خون واضح به ندرت، تب(به علت التهاب، فيستول و آبسه  و مشكلات مفاصل)، كرامپ، حساسيت، نفخ، تهوع، اسهال، قاروقور شكم. تشخيص: معاينات فيزيكي و توجه به علائم، تنقيه باريوم با هوا، كولونوسكوپي، بيوپسي(جهت افتراق با كوليت‌اولسراتيو و كارسينوم). درمان: دارويي: مصرف طولاني‌مدت داروهاي ضدالتهابي نظير استروئيدها(قرص پردنيزولون، آمپول هيدروكورتيزون، ويال متيل‌پردنيزولون)، مصرف آنتي‌بيوتيك‌ها(سيپروفلوكساسين و مترونيدازول)، قرص آساكول(مزالازين) و درمانهاي علامتي. جراحي: باعث درمان قطعي نمي‌شود و جهت برطرف كردن عوارض يا جلوگيري از انسداد و بدخيمي است. رژيم غذايي: عدم مصرف موادي نظير نوشابه، شكلات، آب مركبات، نوشيدني‌هاي كربنات‌دار، گردو، فندق، دانه‌هاي ميوه، ذرت بوداده و الكل. استفاده از رژيم غذايي حاوي عناصر معدني، كم‌پس‌مانده و كم‌چربي.

كوليت اولسراتيو: به صورت يكنواخت و يكدست، مخاط و زيرمخاط را درگير مي‌كند. از ركتوم شروع و به كولون ديستال، دريچه ركتوسيگموئيد و كولون نزولي انتشار مي‌يابد. خود 4 نوع دارد: 1-التهاب مقعد(پروكتيت)، 45%، 2-التهاب مقعد، سي

مایع درمانی

مايع‌درماني(سرم درماني) Intravenous therapy

نقش آب در ساختار بدن مو جو دات: تا 90% وزن بدن تعداد زيادي از مو جو دات زنده را آب تشكيل مي‌دهد. تا 60% وزن بدن انسان را آب تشكيل مي‌دهد. تا 70% وزن ماهيچه‌هاي انسان را آب تشكيل مي‌دهد. تا 80% خون انسان را آب تشكيل مي‌دهد. تا 90% ريه‌هاي انسان را آب تشكيل مي‌دهد و  70% مغز انسان را آب تشكيل مي‌دهد.

درمان داخل وريدي  therapy  IV    Intravenous

اهداف مايع‌درماني: ايجاد و حفظ تعادل مايع و الکتروليت،  تجو يز دارو ها و‌ عوامل شيمي‌درماني،  انتقال خون و فراورده‌هاي خوني،  تجو يز غذاهاي تزريقي و مکمل هاي غذايي.

خطرهاي مايع‌درماني: خونريزي، ارتشاحinfiltration(تزريق محلو ل IV به داخل بافت هاي اطراف به جاي رگ خوني)،  عفو نت،  مسمو ميتorerdose،  ناسازگاري بين دارو ها يا محلو ل هاي IV،  پاسخ حساسيتي(آلرژيک).

مايعات و  الکتروليتها و  مايع‌درماني:

بدن انسان عمدتا از مايع تشکيل شده است: 3/2 کل وزن بدن فرد بالغي را که kg 70 وزن دارد و  حدو د 4/3 وزن بدن يک شيرخوار حل‌شدنيهاي مايعات بدن شامل الکتروليت‌ها مانند سديم و  غير الکتروليت‌ها مانند پروتئن‌ها،  55% مايع داخل سلولي ICF،  45% مايع خارج سلولي ECF(مايع بينابيني،  داخل عرو قي).

تدابير مايع‌درماني و  تزريقات مناسب:

آب: در بالغين روزانه به 3-2 ليتر آب نياز است.

آب از دست رفته: ml 600 از راه تنفس،  ml  200 در مدفو‌ع،  ml  400 تعريق،  ml  2000- 1000 در ادرار.

تجهيزات داخل عرو قي

تعريف سيستم جريان جاذبه: نيرو ي جاذبه مايع را به طرف پايين ميکشد. اين نيرو  بايد بتو اند فشاري بيشتر از فشار وريدي ايجاد کند تا  مايع بتو اند به داخل سيستم وريدي وارد شو د.

سيستم تزريق داخل وريدي شامل: ظرف محتو اي مايع تزريق،  ست تزريقي،  وسايل تزريقي،  پمپ کنترل کننده.

انو اع ظرو ف محتو اي مايع تزريق:1- شيشه اي2- پلاستيکي3- پلاستيکي سفت (نيمه سخت).

اجزا و انو اع ست تزريقي:

1- نو ک ست- ميله سو راخ کننده: لو له پلاستيکي نو ک تيز

2- سپر – لبه: محافظ پلاستيکي ممانعت از آلو دگي ميله سو راخ کننده

3- دهانه قطرات: تنظيم اندازه و شکل قطرات مايع

4- اطاقک قطرات:  لوله پلاستيکي خم شونده حجمي

5- لو له: قسمت طويل پلاستيکي گيره: دريچه اتصال دهنده و فيلتر

6- گيره: کنترل کننده جريان سرمي(غلتشي- پيچي- لغزشي)

7- منفذ تزريق: راه ورود به لو له را فراهم مي کند. از سوزن‌هاي ريز استفاده شود.

8-فيلتر: تصفيه انتهايي ذرات خارجي مايع تزريقي.

مزايا: تصفيه تمام ذرات،  پيشگيري از آمبو لي هو ا،  کاهش شيوع فلبيت. معايب:1- احتباس هو ا 2- انسداد 3- جذب کننده داروها.

9- اتصال دهنده (بست): اتصال دهنده محکم بين لوله و وسيله تزريق

روشهاي ديلاتاسيو ن وريد:

تورنيکه: کنترل نبض بعد از بستن(ده تا پانزده سانتي متر بالاي تزريق) بيش از 2 دقيقه بسته نشو د. نيرو ي جاذبه: عضو  چند دقيقه پايين تر از سطح قلب. دوشيدن: ماساژ از قسمت بالاتر از (پرو گزيمال) به طرف پايين (ديستال). ضربه آهسته. گره کردن مشت. کمپرس گرم. تمدد اعصاب: آرام کردن بيمار- تمرکز فکري و  تصورات ذهني و  کاهش استرس.

رو شهاي ورود به رگ:

A- رو ش مستقيم: با يک حرکت پو ست و  تمام لايه هاي عرو قي را سو راخ کنيد از رو ي وريد يا کنار وريد.

B- رو ش غيرمستقيم: ابتدا پو ست اندکي پايينتر از نقطه و رو د به رگ سو راخ،  سپس زاو يه و رو د و سيله تزريقي کاهش و  با حرکت دو م و سيله ديواره رگ را سوراخ مي کند.

سرعت جريان:

محاسبه تعداد قطرات  در دقيقه: با تبديل حجمي كه مي‌خو اهيم در زمان مشخصي بدهيم به قطره براساس نو‌ع ارتباط بين سرم و  برانو ل و  تقسيم آن بر زمان مشخص به دقيقه،  تعداد قطرات در دقيقه بدست خو اهد آمد. KVOيعني 100 ml/hr يا 0/6ml /hr.

حفظ و  توقف درمان داخل وريدي: تعو يض ست سرم هر 24 ساعت،  بر چسب زمان،  تعو يض کانو ل يا سوزن هر 72-48 ساعت،  تعو يض پانسمان هر 48-24 ساعت،  هر 8 ساعت بررسي محل پانسمان.

محلولهاي مايع‌درماني:

1- ايزوتونيک: اسمو لاريته( با تو نيسيته) يکسان با سرم و ساير  مايعات بدن،  يکي از موارد مصرف محلو ل هاي ا يزو تو نيک  جبران کاهش فشار خون در اثر کاهش حجم است رينگر لاکتات و نرمال سالين( در داخل عرو ق باقي مي ماند).

2- هيپرتونيک: اسمو لاريته بالاتر از اسمو لاريته سرم،  کشيده شدن مايع از اجزاي بينابيني و داخل سلول به درو ن رگ هاي خوني( بعد از عمل جراحي کاهش ادم- تنظيم B.P  و  برو ن ده ادرار- D/W5%    در نيم نرمال سالين- کلرايد سديم3%- آلبو مين 25%- خطر شو ک.

3- هيپوتونيک: اسمو لاريته پايين تر از اسمو لاريته سرم. مايع به خارج از رگ هاي خوني رانده مي شو د و  وارد سلولها و فضاهاي بينابيني ميشو د. سلولها هيدراته،  کاهش مايع گردش خون

رو شهاي تجو يز:

انفو زيو ن مداو مÜ Continuous infusion درازمدت 

انفو زيو ن متناو بIntermit ten infusionÜ  کوتاه مدت(AB )

انفو زيو ن مستقيم infusionÜ Direct يکباره

انفو زيو ن شليکIV:IV Push- بولوس  Bolus

وريدهاي ممنوع: وريدهاي ساق(گردش خون آن‌ها به راحتي مختل مي شو د). وريدهاي سطح داخلي مچ دست و بازو (کو چک و براي بيمار راحت نيستند). وريدهاي بازو ي همان طرف در بيمار ماستکتو مي(برداشتن پستان). وريدهاي بازويي که داراي شانت يا فيستو ل شرياني وريدي بو ده يا بازو يي که تحت درمان ترو مبو ز يا سلوليت است.

عوارض موضعي مايع‌درماني: ارتشاح- فلبيت- جابجايي کاتتر- تحريک يا درد وريد درمحل فصد- خم شدن يا شکستن کاتتر- هماتو م- اسپاسم وريدي- و اکنش و ازو و اگال- ترو مبو ز – ترو مبو فلبيت- آسيب عصب،  رباط يا زردپي.

انواع سرمها: آمينواسيدها، رينگرلاکتات، دکستران، رينگر، کربوهيدراتها، کلرور سديم، دکسترو ز، اينتراليپيد، مانيتول.

آمينو اسيدها

با کربوهيدراتها به کار مي رو ند(کربوهيدراتها حابس پروتئين). - گروه درماني: تغذيه تزريقي و ماده کالري‌زا(در بيماراني که کمبو د پروتئين دارند اين سرم مو اد لازم براي ساخت پروتئين را فراهم مي کند) .- اشکال: 10%،  5%Amino Acid  - ميزان مصرف: در بزرگسالان g/kg/d/ay5/1-1 و در کو دکان g/kg/day 3-2 حداقل ظرف 8 ساعت همراه با سرم قندي5% و 10% . - موارد مصرف: آنسفالو پاتي کبدي،  سيرو ز،  هپاتيت،  تغذيه حمايتي،  عدم استفاده از مجراي گوارشي،  مختل شدن جذب معده‌اي‌رو ده‌اي،  سو ختگيهاي و سيع،  عفو نتها و  ترو ما،  براي 12-10 رو ز تغذيه درماني،  عدم دسترسي به وريد هاي مرکزي. موارد منع مصرف: کاهش حجم خون درگردش،  نقص مادزادي متابو ليسم اسيدهاي امينه،  حساسيت،  نارسايي شديد کليو ي،  بيماري هاي شديد کبدي،  آنسفالو پاتي کبدي،  اغماي کبدي. نگهداري: درجه حرارت کمتر از 25 درجه سانتيگراد و  انجماد جلو گيري شو د. تداخلات: تتراسيکلين(کاهش اثرات حفظ‌کننده پروتئن اسيدهاي امينه)،  مخلو ط اسيدهاي امينه با اسيد فو ليک باعث رسو ب کلسيم،  بي‌کربنات سديم باعث رسو ب کلسيم و منيزيم و کاهش فعاليت انسو لين مي شو د. عوارض جانبي: CNS(تشنج- از دست دادن هو شياري و اغتشاش شعور)،  CV(ادم- CHF – ادم ريو ي)،  SKIN(برافرو ختگي- احساس گرما- ادم ناحيه تزريق – فلبيت و ترومبوز وريدي)،  U.T)قند در ادرار)،  G.T(تهو‌ع و استفراغ و درد شکم). مراقبتهاي پرستاري: از طريق وريد مرکزي يا با سرم قندي رقيق و از وريد محيطي،  هرگز نبايد بييش از4cc/kg/hr تجو يز شو د،  شرو‌ع انفو زيو ن باسرعتml/mi2،  هر 24 ساعت و سايل تزريق تعو يض هر48 ساعت محل تزريق تعو يض شو د،  الکتروليت‌ها- گلو کز- BUN- آزمايشات کبدي و کليو ي و Ca،  V/Sهر 4 ساعت و  کنترل I&O- تو زين رو زانه،  بهداشت دهان و دندان, کاهش حرکات رو ده اي و اقدامات لازم جهت داشتن دفع طبيعي،  بيمار از نظر افزايش حجم مايعات بدن کنترل شو د،  وزن در يک حد ثابت حفظ و يا افزايش يابد،  فقط از محلو ل هاي شفاف،  فاقد ذرات معلق استفاده شو د،  بيمار از نظر از دست دادن الکتروليتها از راهNGT استفراغ و  ترشحات فيستو ل گوارشي بررسي شو د.

دکستران:Dextran

-  گرو ه درماني: جانشين شو نده پلاسما -ترکيبات: دکسترو ز و  Nacl

مکانيسم اثر: افزاينده سريع‌الاثر حجم پلاسما،  اثر کلو ئيدي اسمو تيک دارد که مايعات را از فضاي بينابيني به داخل عرو ق کشيده و  باعث افزايش حجم خون مي شو د. دکستران چسبندگي اريترو سيت ها را کم کرده و  سبب کاهش و يسکو زيته خون ميشو د. درمان نبايد بيش از 5 رو ز طو ل بکشد به عنو ان پرو فيلاکسي آمبو لي ريو ي و  ترو مبو ز وريدي1/g/kg  تا سه رو ز تجو يز ميشو د. موارد مصرف: شو ک ناشي از خونريزي،  سو ختگي،  جراحي و  ديگر ترو ماها به عنو ان پرو فيلاکسي و  ترو مبو ز وريدي و  آمبو لي ريو ي در افرادي که عمل جراحي مفصل ران انجام داده‌اند. موارد منع مصرف: ادم ريو ي،  ترو مبو سيتو پني،  اختلالات انعقاذي،  اختلالات خون ريزي دهنده،  در بيماران کليو ي با اليگو ري شديد يا آنو ري،  دهيدراتاسيو ن شديد. موارد احتياط مصرف: نارسايي قلبي و  در خونريزيها. ناسازگاري: پرو متازين،  vit c هيچ دارو يي به اين سرم اضافه نمي شو د. عوارض جانبي:C.V(سنگيني قفسه سينه)،  G.I(تهو‌ع و استفراغ)،  SKIN(کهير،  خارش،  نشت زير جلد)،  R.S(و يزينگ)،  M.S(درد مفاصل). تو جهات پرستاري:1- علائم آلرژي كه بايد دکستران قطع شو د. وسايل احيا: آنتي هيستامين- اپي نفرين يا افدرين 2- هيدراته کردن بيمار با دکستران هيپرتونيک کلوئيدي 3- در صو رت افزايش C.V.P (7-14cm H2o)،  يا در صورتي که بيمار پس از دريافت 500 سي سي دکستران دچار اليگو ري يا آنو ري شدسرعت انفو زيون را کم يا قطع کنيد (تجو يز مانيتو ل). 4- قبل ازترانسفو زيو ن خون،  ست سرم و  رگ را باNacl 9/% بشو ييد( انعقاد خون در ست سرم). 5-دکسترو ز زماني که خون کامل يا فرآو رده هاي خوني در دسترس نيست تجو يز مي شو د. 6- کنترل P- BP- CVP- I&O هر 10-5 دقيقه در ساعت او ل و بعد هر ساعت يکبار – علائم افزايش حجم مايعات يا حساسيت مفرط. 7- در صو رت بالا بو دن غير طبيعيHCT و يا افت آن به کمتر از 30% به پزشک اطلاع داده شو د. 8- گزارش عوارض جانبي تو سط بيمار. 9- آمو زش علت تجو يز دارو  به بيمار و خانو اده. 10- سرعت انفو زيو ن 500 سي سي او ل طي 30-15 دقيقه و  بعد بر حسب شرايط بيمار تعيين ميشو د.

دکستروز

مواردمصرف: درمان مو قتي نارسايي گردش خون و شو ک زماني که ساير فرآو رده هاي افزاينده حجم پلاسما در دسترس نباشد.جايگزيني مايعات در سو ختگي و  دهيدراتاسيو ن. دکسترو ز مو جب کاهش از دست رفتن نيترو ژن و پروتئين و  ايجاد ديو رز ميشو د. محلو ل هاي غليظ بيش از25%بايد فقط از طريق کاتترهاي وريد مرکزي تجو يز شو ند. دکسترو ز به CO2و H2o متابو ليزه ميشو د. موارد منع مصرف: کماي ديابتي يا حساسيت به غلات و  فراو رده هاي آن. احتياط¬ در بيماران تحت درمان طو يل المدت با کو رتيکو  استرو ئيدها و  نارسايي قلبي و  نارسايي شديد کليو ي،  ادم همراه با احتباس سديم و  انسداد ادراري. تداخلات: کاهش کمبو د و يتامين‌هاي گرو ه B- همراه با خون نباشد(گلو تيناسيو ن کاذبRBC) .ناسازگاريها: آمپي سيلين- مانيتو ل- ديازپام- اريترو مايسن- فني تو ئين- پرو کائين آميدو خون کامل. رو ش تجو يز: 50CC محلو ل50% را با سرعت CC /min3،  انفو زيو ن متناو ب تو صيه نميشو د. سرعت انفو زيو ن بالاتر ازg/kg/hr5/0 سبب گليکو زو ري در افراد سالم مي شو د.  حداکثر سرعت نبايد بيشتر از g/kg/hr8/0باشد. اثر بر تستهاي آزمايشگاهي: افزايش گلو کز سرم و ادرار مي شو د.عوارض جانبي: c.v: فلبيت و ترو مبوز،  C.N.S: سندرم هيپر اسمو لار(گيجي- عدم هو شياري) به دليل تجو يز سريع،  متابو ليک: تب،  افزايش حجم مايع،  هيپرناترمي،  هيپو کالمي،  نشت زير جلد. تو جهات پرستاري: 1- جلو گيري از نشت: سفتي – نکرو زمحلو ل هاي هيپرتو نيک با سرعت تجو يز نشو دÜ ­ قند خون و  شيفت مايع 2- تجو يز محلو ل هاي هيپر تو نيک باعث ديو رز اسمو تيک مي شو د. 3- در صو رت نياز جانشين الکتروليت تجو يز شو د. 4- براي پيشگيري از عو د هيپو گليسمي پس از قطع محلو ل هاي هيپرتو نيک دکسترو ز 5% و 10%. 5- کنترلI&O و تو زين رو زانه و‌علائم افزايش بار در افراد مسن و بيماران قلبي و کليو ي .6- بررسي از نظر افزايش قند خون. 7- کنترل الکتروليت‌هاي سرم و تعادل اسيد و باز طي تجو يز طو يل المدت .8- وريد محيطي بزرگ ¬ حداکثر انفو زيو ن دکسترو ز بايد با سرعت  g/kg 5/0 درساعت باشد. 9- کنترل محل تزريق از نظر نکروز و  فلبيت، تحريک و برآمدگي. 10- باقيمانده دور ريخته شود. 11- منجمد نشود. 12- گزارش عوارض جانبي از طرف بيمار. 13- آموزش علت تجو يز مايعات وريدي به بيمار و  خانو اده .14- محلو ل هاي هيپرتو نيک بيش از محلو ل هاي ايزو تو نيک ياهيپوتونيک موجب تحريک مي شود. 15- اضافه کردن انسو لين به محلو ل .16- اضافه کردن پتاسيم به محلو ل.

اينترا ليپيد Emulsified fat

-گرو ه درماني: محلو ل مغذي براي تغذيه تام وريدي(چربي) -ترکيبات : 1- رو غن لو بياي سو يا يا آفتاب گردان،  تري‌گليسريدهاي خنثي و  عمدتا اسيد هاي چرب،  اجزاي اصلي اسيد هاي چرب (لينو لئيک- او لئيک- پالمتيک- سيتريک- لينو لنيک) حاو ي 2/1 % زرده تخم‌مرغ(به عنو ان امو لسيو ن کننده) و  گليسرو ل (به عنو ان تنظيم تو نو سيته آن)- (ايزو تو نيک). موارد مصرف: تامين کالري کمکي براي تغذيه تام وريدي TPN . پيشگيري ازکمبو د اسيدهاي چرب. درمان کمبو د اسيدهاي چرب در بزرگسالان و کو دکان حدو د10-8% مقدار کالري مو رد نياز رو زانه تزريق وريدي شو د. موارد منع مصرف: اختلال متابو ليسم چربي- موارد پاتو لو ژيک چربي خون- پانکراتيت حاد اگر همراه با زيادي چربي خون باشد – آلرژي شديد به تخم مرغ- نو زادان مبتلا به# بيلي رو بين خون. موارد مصرف با احتياط: آسيب شديد کبدي- بيماري ريو ي- کم خوني- اختلالات انعقاد خون- خطر برو ز آمبو لي چربي.عوارض جانبي:  )CNSسر درد- سرگيجه- خو اب آلو دگي- بي خو ابي- تشنجات کانو ني)،  CV(شو ك)، SKIN (برافرو ختگي- تعريق مفرط – کهير – خارش)، Liver (يرقان و بزرگ شدن کبد)،  GI(تهو‌ع و استفراغ)،  چشم(فشار داخل چشم)،  خون(چربي خون - # انعقاد خون)،  ساير موارد: تحريک در محل انفو زيو ن- عفو نت – ترو مبو فلبيت- تب- اشکال در تنفس- CP – سيانو ز. مراقبت پرستاري: ارزيابي و ضعيت تغذيه بيمار،  تجو يز در طو ل شب براي راحتي بيمار،  آزمايشات CBC – تست هاي کبدي،  انعقادي،  چربي سرم،  6-4 ساعت پس از انفو زيو ن کنترل T.G, Chol،  براي هر بطري از يک رگ جديد(مرکزي يا محيطي)،  در کو دکان و نو زادان طي 24 ساعت تجو يز،  از به کار بردن فيلتر سلولزي در مسير جريان اين فراو رده بايد خو د داري کرد ذرات چربي  mcg5/0 بزرگتر از فيلتر سلولزي mcg 2/0،  عدم مصرف سرم در صو رت تجزيه يا رو غني شدن،  استفاده از پمپ تزريق براي جلو گيري از سرعت زياد تزريق،  کنترل رو زانه محل انفو زيو ن از نظر التهاب و  عفو نت،  تعو يض تمام لو له هاي تزريق IV در هر انفو زيو ن به دليل رشد باکتري،  مراقبت از بيمار در نيم ساعت او ل از نظر برو ز عوارض جانبي،  بررسي عملکرد کبد در طو ل درمان دراز مدت و در صو رت برو ز اختلال قطع اين سرم،  با آمينو  اسيد،  دکسترو ز – الکتروليت يا و يتامين‌ها مخلو ط و  از يک وريد تزريق شو د،  در صو رت انجماد و  درجه حرارت اتاق دو ر ريخته شو د،  همو گلو بين چربي هاي پلاسما تست هاي عملکرد کبدي و شمارش پلاکتي در ابتداي کار و فو اصل منظم.

مانيتو لManitol

-گرو ه درماني: ديو رتيک- ضد گلو کو م- ضد همو ليز. -اشکال: 10% و 20%

موارد مصرف: 1- جهت درمان ادم مغزي(كاهش فشار داخل جمجمه). 2- جهت كاهش فشار داخل چشم براي اعمال جراحي داخل چشم(کاتاراکت و  گلو کو م). 3- درمان کم‌ادراري در نارسايي کليه. 4- تسريع دفع ادراري مو اد(سالسيلات – باربيتو رات- ليتيم) و جلو گيري از آسيب. 5- پيشگيري از همو ليز و   افزايش همو گلو بين آزاد خون در حين جراحي پرو ستات براي اندازه‌گيري سرعت فيلتراسيو ن گلو مرو لي .  موارد منع مصرف: بي‌ادراري همراه با نکرو ز حاد توبولر. از دست دادن شديد آب بدن. خونريزي فعال داخل جمجمه،  احتقان يا ادم ريو ي.مصرف با احتياط: اختلال قلبي ريو ي- هيپر کالمي و  هيپو ناترمي و کاهش حجم خون. تداخلات: ديگو كسين و  مدرها. عوارض جانبي:  CNS(سر درد- سرگيجه)، GI (تهو‌ع و استفراغ)،  چشم(تاري ديد)،  پو ست(بثو رات جلدي و کهير)،  UT(دفع ادرار)،  خشکي غير عادي دهان يا تشنگي شديد. تو جهات پرستاري: در دماي پايين بلو ر تشکيل مي شو د. در آب گرم  و  ست داراي فيلتر منجمد نشو د- اندازه گيري الکتروليتها.

رينگرلاکتات

گرو ه درماني: الکتروليت،  جانشين پلاسما. محلو ل يو ني كه حجم خون ­ و تعادل آب و  الکتروليت‌ها را برقرار ميسازد. ترکيبات: سديم،  پتاسيم،  كلسيم،  كلر و  لاكتات.

موارد مصرف: جايگزيني مايعات و الکتروليت‌ها،  برقراري تعادل مجدد آب و الکتروليت بدن به خصو ص قبل و بعد از جراحي مصرف ميشو د. منع مصرف: ادم- آلکالوز متابوليک- اسيدو ز ناشي از اسيد لاکتيک- #k+,ca++- نارسايي قلبي- اختلال شديد کليوي- احتباس سديم- آلکالو ز تنفسي. تداخلات دارويي: کورتيکواستروئيدها موجب افزايش خطر هيپوناترمي ميشوند. عوارض جانبي: CV(افزايش حجم خون. پوست(تراوش به زير پو ست،  عفو نت)،  متابوليک(اختلال الکتروليتي و  تب). تو جهات پرستاري: 1- ناسازگاري و سيع و  تو جه به آن 2- تو جه به تعادل مايعات و الکتروليت 3- درد و  تورم محل تزريق و  آمو زش علت آن 4- عدم مصرف محلول کدر 5- فشار به کيسه سرم يا  استفاده از پمپ.

رينگرRinger

ايزو تو نيک !چند الکتروليتي شامل يو نهاي اساسي و  طبيعي پلاسما. تركيبات: سديم،  پتاسيم،  كلسيم،  كلر.

موارد مصرف: جايگزيني مايعات و  الکتروليتها. منع مصرف: هيپرناترمي - نارسايي قلبي و کليو ي. موارد احتياط: نارسايي قلبي-هيپرکالمي تداخلات: کو رتيکو  استرو ئيدها مو جب افزايش خطر هيپو ناترمي ميشو ند. عوارض جانبي: C.V (افزايش حجم خون - ترو مبو ز وريدي)،  SKIN(تراو ش به زير پو ست - عفو نت در محل تزريق و  فلبيت)،  متابو ليک(اختلال الکتروليتي)،  تنفسي(ادم ريو ي – تب)،  تو جهات پرستاري: 1- وريد سطحي 2- عوارض ترومبوتيک در صورت استفاده از وريدهاي پا 3- فشار مستقيم به کيسه 4- احتمال ادم ريو ي 5- کنترل دقيق مايعات و  الکتروليتها

کلرو سديم

موارد مصرف: جايگزيني مايعات و الکتروليتها در کمي سديم. منع مصرف: عدم مصرف محلو ل 5% و در موارد افزايش غلظت سديم و کلر پلاسما. موارد احتياط: R.F- CHF- کاهش پروتئين خون- سالمندان پس از جراحي.تداخلات: کو رتيکو  استرو ييدها مو جب افزايش خطر هيپو ناترمي ميشو ند. عوارض جانبي: CV (تشديدCHF )،  متابو ليک(اسيدو ز افزايش Naو کاهشK )،  تنفسي(ادم ريو ي و  در صو رت تزريق مقدار زياد يا سريع محلو ل،  ايست تنفسي)،  خون(هيپراسمو لاريتي)،  ساير: تب – فلبيت- ترو مبو سيتو ز. تو جهات پرستاري: 1- محلو ل 5% جهت جبران کمبو د شديد سديم کمتر از meq/lit120 مصرف شو د. 2- کنترل الکتروليت‌ها3- کنترل بيمار از نظر حفظ آب و الکتروليت‌ها 4- محلو ل خاص شستشو  نبايد جهت تزريق استفاده شود. 5- منجمد نشو د.

موفق باشيد

توصيه هاي زماني براي نگهداري مواد غذايي در يخچال و فريزر

توصيه هاي زماني براي نگهداري مواد غذايي در يخچال و فريزر 
(مدیریت خانه و خانه داری)
شير تازه:  در يخچال 5 تا 7 روز
شير بسته بندي باز شده: در يخچال 2 تا 3 روز
خامه چربي گرفته شده: در يخچال 10 روز
خامه چرب: در يخچال 1 روز    
خامه ترش شده : در يخچال 4 هفته 
ماست : در يخچال 7 روز

 

 

 

 

پنير : در يخچال 6-12 هفته ، در فريزر 6 تا 12 ماه 
کره : در يخچال 2 هفته – در فريزر 9 ماه 
بستني:  در فريزر2 ماه
تخم مرغ تازه با پوست: در يخچال 3 هفته 
تخم مرغ آب پز سفت: در يخچال 1 هفته 
گوشت گوساله (استيک) : در يخچال 3 تا 5 روز ، در فريزر: 6 تا 12 ماه 
مرغ – بوقلمون تکه شده : در يخچال 1 تا 2 روز ، در فريزر:9 تا 12 ماه 
مرغ – بوقلمون درسته: در يخچال 1 تا 2 روز ، در فريزر: 1 هفته 
گوشت اردک يا غاز: در يخچال 1 تا 2 روز ، در فريزر : 6 ماه 
دل و جگر مرغ: در يخچال 1 تا 2 روز ، در فريزر:3 – 4 ماه 

گوشت پخته شده : در يخچال 1 – 2 روز ، در فريزر: 3-4 ماه 
گوشت گوسفند کباب شده يا خردشده: دريخچال 3-5 روز، در فريزر:6 تا 9 ماه 
سوسيس: در يخچال 1 تا 2 روز ، در فريزر: 3 تا4 ماه    
سوسيس دودي: در يخچال: 7 روز ، در فريزر: 1تا2 ماه 
انواع گوشت (دل ، جگر، زبان): در يخچال 1تا2 روز ، در فريزر: 3-4 ماه 
گوشت ماهي کم چرب: در يخچال 1تا2 روز ، در فريزر: 4-6 ماه
گوشت پرچرب (ماهي آزاد): در يخچال 1تا2 روز، در فريزر: 2-3 ماه
فيله ماهي: در فريزر: 18 ماه 
سيب: در يخچال 1ماه ، در فريزر: 8-12 ماه 
زردآلو، گوجه، هلو، انگور، گلابي و آلو: در يخچال 3-5 روز ، در فريزر:8-12 ماه 
آوکادو: در يخچال 3-5 روز ، در فريزر: 8-12 ماه 
موز و بارهنگ : در فريزر: 8-12 ماه 
گيلاس: در يخچال 2-3 روز، در فريزر: 8-12 ماه 
پرتقال، ليموها ، گريپ فروت: در يخچال 2 هفته ، در فريزر: 4-6 ماه 
کيوي : در يخچال 3تا 5 روز، در فريزر: 4-6 ماه 
انبه: در فريزر: 8-12 ماه 
خربزه، هندوانه ، طالبي : در يخچال : 1 هفته، در فريزر: 8-12 ماه 

آناناس: در يخچال 2-3 روز ، در فريزر: 4-6 ماه 
کنگر فرنگي: در يخچال 1 هفته
مارچوبه: در يخچال 2-3 روز، درفريزر: 8-12 ماه 
چغندر، هويج، کلم بروکلي، لوبياها و کدوتنبل: در يخچال 3-5 روز ، در فريزر: 8-12 ماه     
گل کلم: در يخچال 1 هفته ، در فريزر: 8-12 ماه 
جعفري: در يخچال 2-3 روز 
ذرت: در فريزر: 8-12 ماه 
پيازچه: در يخچال 3-5 روز 
کرفس: در يخچال 1 هفته ، در فريزر: 8-12 ماه 
اسفناج ، خردل : در يخچال 3-5 روز، در فريزر: 8-12 ماه 
کاهو: در يخچال 1 هفته 
قارچ ها و باميه: در يخچال 1-2 روز ، در فريزر: 8-12 ماه 
ترب و تربچه: در يخچال 2 هفته
کدو: در فريزر: 8-12 ماه 
نان : در فريزر: 6-12 ماه 
کيک صبحانه، کلوچه: در فريزر: 2-4 ماه 
پن کيک(نوعي کلوچه): در فريزر: 1-2 ماه 
خمير پخته نشده : در يخچال 2-3 روز ، در فريزر: 6 ماه 
کيک اسفنجي: در فريزر: 4-6 ماه 
پنير: در يخچال 3-7 روز ، در فريزر: 4-6 ماه 
شيريني دانمارکي: در فريزر: 3ماه 
پيراشکي: در فريزر: 6 ماه 
شيريني پاي کدو تنبل: در يخچال 1-2 روز، در فريزر: 1 ماه 
پاي ميوه: در يخچال 1-2 روز ، در فريزر: 1سال
پاي ميوه نپخته: در فريزر: 8 ماه 
توصيه‌هايي براي نگهداري مواد غذايي در يخچال

قرار دادن مواد غذايي گوناگون و متعدد براي مدت طولاني در داخل يخچال،كار بسيار راحتي است. اما معمولاً افراد خانواده از مواد غذايي كه در داخل يخچالشان وجود دارد غافل مي‌شوند و آنها را به فراموشي مي‌سپارند. 
به خاطر بسپاريد كه خوراكي‌ها و مواد غذايي در يخچال براي هميشه تازه نمي‌مانند و روزي خواهد رسيد كه شما حجم زيادي از آنها را دور مي‌ريزيد و يا اين كه مردد مي‌شويد و از خود مي‌پرسيد آيا اين مواد خوراكي هنوز سالم و قابل استفاده هستند و يا اين كه فاسد شده‌اند. 
كارشناسان مي‌گويند براي اينكه از سالم بودن مواد غذايي اطمينان حاصل كنيم هميشه نبايد به برچسب‌هاي روي آنها كه توضيحاتي در مورد تاريخ مصرف داده است اطمينان كرد. اگرچه بعضي از مواد غذايي داراي چنين برچسب‌هايي هم نيستند. ساير مواد خوراكي ديگري كه داراي چنين توضيحاتي هستند هم ممكن است گاهي اوقات مصرف كننده را گيج و سرگردان كند.

بيشتر مردم به محض اينكه درب قوطي كنسروها و مواد غذايي را باز مي كنند، نمي‌توانند تشخيص بدهند كه آيا آنها تازه و قابل مصرف هستند يا خير. بنابراين بسيار مهم است كه بدانيم كدام يك از مواد غذايي و خوراكي به محض آنكه در يخچال قرار مي‌گيرند، ماندگاري و طول عمر كمتري دارند و سريع‌تر فاسد مي‌شوند. 
اگر مواد خوراكي كه براي تهيه غذا در يخچال نگهداري مي‌شوند، پس از گذشت يك مدت طولاني مورد مصرف قرار بگيرند، مي‌توانند موجب فاسد شدن غذايي كه ما مصرف مي‌كنيم شوند و در نهايت خطرات و مشكلات بسيار جدي براي سلامت ما ايجاد مي‌كنند. 
بطري‌هاي حاوي آب ميوه كه مخصوص كودكان است از زماني كه درب آن باز مي‌شود، به مدت يك تا سه روز در يخچال قابل استفاده و نگهداري هستند و تازه مي‌مانند. گوشت و سبزيجات تازه‌اي كه براي كودكان تهيه مي‌شود هم بايد پس از يك تا دو روز نگهداري در داخل يخچال، دور ريخته شوند. اين يك اصل است: هرگز غذاي كودكان را بيشتر از سه روز در داخل يخچال نگهداري نكنيد. 
خطري كه گاهي اوقات غذاي كودكان را تهديد مي‌كند اين است كه والدين ممكن است كودكان خود را با شيشه شير غذا بدهند. با اين عمل بزاق دهان كه به شيشه منتقل مي‌شود مي‌تواند به رشد باكتري، پس از آنكه كه شيشه را مجددا‌ً به داخل يخچال مي‌گذارند كمك كند. اگر شما بطري حاوي مواد غذايي كودك خود را بيشتر از يك بار مصرف مي‌كنيد، براي هر بار استفاده از آن حتماً اطمينان حاصل كنيد كه به مقدار كافي از آن براي كودك خود برداشته‌ايد. با اين عمل مجدداً‌ قاشق كثيف وارد بطري نمي‌گردد. 

نگهداري سس گوجه فرنگي در يخچال
سس‌هايي كه اساسا‌ً با گوجه فرنگي تهيه مي‌شوند به محض آنكه درب آنها باز مي‌شود، تنها به مدت 5 روز در يخچال مي‌توانند نگهداري شوند و تازه بمانند. نگهداري اين نوع سس‌ها به دقت زيادي احتياج دارد.
اين نوع سس‌ها را نبايد به مدت طولاني در يخچال نگهداريد تا كپك بزند. گاهي اوقات ممكن است شما پس از 5 روز، كپكي كه بر روي سس ايجاد مي شود را نبينيد. اما آن سس آنقدر كهنه شده است كه ديگر قابل استفاده نخواهد بود. بعضي از كپك‌ها و يا قارچ‌ها ايجاد سمومي مي‌كنند كه مي‌توانند بسيار مضر باشند. كپك‌ها در محيط‌هاي خيلي مرطوب رشد مي‌كنند و عاملي كه باعث گسترش و افزايش آنها مي‌گردد، حجم بيش از حد رطوبت است. طبخ و پخت آنها نيز نمي‌تواند سموم آن را نابود كند و از بين ببرد. بنابراين براي امنيت و سلامت بيشتر، بهتر است كه آن را دور بريزيد. 
نگهداري سس مايونز در يخچال
اين نوع سس از زماني كه درب آن باز مي شود مي‌تواند به مدت دو ماه در يخچال نگهداري و استفاده شود. سس مايونز به دليل آنكه حجم چربي آن بالا است، مانع رشد باكتري و كپك مي‌شود، اما روغن موجود درآن پس از گذشت مدت زمان كوتاهي از تاريخ مصرف آن شروع به تجزيه شدن مي‌كند و طعم و بوي آن را تغيير مي‌دهد و ديگر مزه خوبي نمي‌دهد. 
گاهي اوقات ممكن است كه شما در تغيير بوي آن دچار اشتباه شويد و قادر نباشيد تشخيص دهيد كه بوي آن تغيير كرده است، بنابراين كاملاً‌ دقت كنيد و در اين گونه موارد هرگز ريسك نكنيد و حتماً آن را حتي اگر متعلق به يك كارخانه معتبري است، پس از گذشت دوماه نگهداري در يخچال، دور بريزيد. براي سايرچاشني‌هاي ديگر مثل تركيبات رب گوجه فرنگي و قارچ، سس سالاد حتماً به تاريخ مصرف آن كه معمولاً دقيق و درست هستند مراجعه كنيد.
پيگيري كردن و به خاطر سپردن اينكه چه مدت غذاي شما در يخچال مانده و نگهداري شده است كارآساني نيست. به همين دليل پيشنهاد مي‌شود كه يك قلم و كاغذ برداريد و تاريخي كه شما درب هر نوع كنسرو يا بطري را باز مي كنيد بنويسيد و از تاريخ ها به عنوان علامت مرجع استفاده كنيد. به محض اينكه تاريخ مصرف آن از زماني كه شما يادداشت كرديد گذشت، بايد آن ماده خوراكي را دور بريزيد.

نگهداري پنير در يخچال
پنيرهاي نرم‌تر ماندگاري و عمرحياتشان كمتر از پنيرهاي سفت است. ما مي‌توانيم پنيرهاي سفت مثل پنير سفيد و پنيرهاي سوئيسي را پس از آنكه درب آن را باز مي‌كنيم، به مدت 3 تا 4هفته در يخچال نگهداري كنيم. 
پنيرهاي نرم، مثل پنيرهاي پرچرب را تنها به مدت يك هفته مي‌توانيم در يخچال نگهداري كنيم. براي اينكه از سالم بودن پنيركاملاً اطمينان حاصل كنيد، ‌مي‌توانيد به تاريخ توليدآن نگاه كنيد. اما بهترين روش اين است كه پنير را امتحان كنيد. يعني دقت كنيد و ببينيد آيا كپكي بر روي آن وجود دارد يا خير. 
شما مي‌توانيد دوام و ماندگاري پنير را قبل از اينكه آن را در يخچال نگهداري كنيد افزايش دهيد. يعني حفاظ پلاستيكي روي پنير را كه محكم بر روي آن كشيده شده است برداريد و پنير را در كاغذهاي موم دار قرار دهيد و آن را كاملاً‌ با كاغذ بپوشانيد. 
شما مي‌توانيد پنيري را كه بر روي آن كپك وجود دارد مصرف كنيد اما بايد در اين مورد خيلي دقت كنيد. با چاقو، به اندازه يك كمي بيشتر از سطحي را كه با كپك پوشيده شده است ببريد و سعي كنيد چاقو را تميز نگه داريد تا از گسترش و افزايش كپك خودداري كنيد و سپس آن را مجدداً با مقداري از كاغذي كه به موم آغشته است بپوشانيد.

نگهداري تخم مرغ در يخچال
تخم مرغ‌ها را مي‌توانيد حداقل به مدت 3 تا 5 هفته در يخچال نگهداري كنيد. به خاطر داشته باشيد كه تخم مرغ‌ها را حتي اگر يك جاي مخصوص و مجزا براي آن داريد در قسمت جلوي يخچال قرار ندهيد. اگر آنها را در جلوي يخچال قرار دهيد خيلي سريع تر فاسد مي‌شوند.
تخم مرغ، شير و مواد غذايي خام مثل ماهي، گوشت و مرغ را در قسمت عقب يخچال قرار دهيد. براي اينكه قسمت عقب يخچال سردتر است و باكتري در جايي كه درجه حرارت پايين و فضا خنك تر است كمتر رشد مي كند. عقب يخچال معمولاً خنك‌ترين و سردترين قسمت يخچال شماست. 
بنابراين بهتر است مواد خوراكي كه مستلزم اين هستند كه تازه‌تر بمانند درآن جا نگهداري كنيد. شما مي‌توانيد مواد خوراكي مثل كره را درجلوي يخچال كه گرم‌تر است نگهداري كنيد. كره، بطري آب و ساير نوشيدني‌هايي كه درب آن باز است كمتر مستعد فاسد شدن هستند و با دماي يخچال هيچ گونه مشكلي ندارند. 

نگهداري باقي مانده غذاها در يخچال
شما مي‌توانيد باقي مانده غذاها را به مدت سه تا چهار روز در يخچال نگهداري كنيد. انواع گوناگون پيتزا، مرغ و سالاد ماهي تن را بايد حداقل در عرض مدت كوتاه، حدوداً ‌دو ساعت پس از سرو و مصرف كردن آن، براي كاهش دادن خطر بيماري‌هايي كه از طريق غذاي فاسد منتقل مي‌شود در داخل يخچال بگذاريد.
هرگز باقي مانده غذاها را در آشپزخانه نگهداري نكنيد و به محض اينكه آن را پخت و تهيه كرديد، فوراً در يخچال قرار دهيد. به اين دليل كه هواي خنك و سرماي داخل يخچال ميزان رشد باكتري را كاهش مي‌دهد. براي مواد خوراكي كه حجم بيشتري دارند و فضاي زيادي را اشغال مي‌كنند، مثل سالاد ماكاروني و غذاهايي نظير غذاهاي چيني با حجم زياد را به جاي اينكه در داخل يك ظرف بزرگ بريزيد، آن را در داخل چندين ظرف كوچك قرار دهيد و سپس در داخل يخچال بگذاريد.
با اين روش سرماي يخچال به سرعت و به طور يكنواخت غذا را خنك مي‌كند. براي چنين غذاهايي اگر از يك ظرف بزرگ استفاده كنيد، به دليل آنكه سرماي يخچال كاملا ‌و به طور يكنواخت غذا را خنك نمي كند، خطر اينكه باكتري يا هرچيز ديگري در وسط غذا توليد و رشد كند بسيار زياد است.
انتخاب و نگهداري مواد غذايي
روغن بسياري از غذاها در روغن سرخ مي شوند و به بسياري ديگر روغن را به عنوان چاشني اضافه مي کنند. مانند برنج ، سالاد و... . روغن مصرفي ما دو منشا مختلف دارد: حيواني و نباتي.    
روغن حيواني مملو از کلسترول است و مصرف آن توصيه نمي شود. روغن نباتي هم به دو صورت مايع و جامد عرضه مي شود. فرم مايع داراي اسيدهاي چرب اشباع نشده است که ارزش غذايي بيشتري دارد ؛ ولي در مقابل حرارت و نور آفتاب آسيب پذيرتر است.
روغن نباتي جامد هيدروژنه  فاقد اسيدهاي چرب اشباع نشده است ؛ اما در مقابل تغييرات دما مقاومتر است و ديرتر خراب ميشود.نکات قابل توجه در خصوص تهيه و مصرف روغن:
1 - علايم ظاهري فساد در روغن شامل افزايش بو، غليظتر شدن روغن مايع ، تغيير رنگ و تند شدن آن است.
2 - هنگام خريد روغن به برچسب توليد آن )پروانه بهره برداري و پروانه بهداشتي و تاريخ مصرف دقت کنيد.
3 - روغن را در محلي خنک و دور از نور و هوا و در ظروف دربسته نگاهداري کنيد. درظرف روغن را پس از مصرف حتما ببنديد.
4 - هنگام مصرف روغن ، از حرارت کم استفاده کنيد. حرارت دادن زياد و طولاني ، روغن مايع را خراب مي کند و روغن سوخته مي تواند سرطانزا باشد.
5 - روغن اضافي مصرف شده را به ظرف اصلي روغن برنگردانيد.
6 -  از مصرف مجدد روغني که چندبار حرارت ديده ، جدا خودداري کنيد.
7 - روغن مايع نبايد از سويا تهيه شده باشد. روغن حاصل از سويا براي توليد روغن جامد استفاده مي شود و در حالت مايع بسرعت خراب مي شود. روغنهاي مايع استاندارد موجود در بازار ايران ، معمولا از آفتابگردان تهيه شده است.    
8 - در مجموع سعي کنيد حتي الامکان روغن کمتري براي طبخ غذا استفاده کنيد. غذاهاي آب پز معمولا ارزش غذايي بيشتري دارند و خطر افزايش چربي خون نيز بااستفاده از آنها کمتر ميشود.
رعايت چند نكته در انجماد موادغذايي
1- انجماد، بهترين نحوه نگهداري موادغذايي بوده و موجب متوقف شدن فعاليت ميكرب ها مي شود.    
2- با استفاده از يخچال هاي خانگي مي توان موادغذايي منجمد را حداكثر تا سه ماه نگهداري كرد.
3- بعضي از غذاهاي منجمد را مي توان به طور منجمد طبخ كرد. اين عمل موجب تسريع و صرفه جويي در وقت و حفظ رنگ و طعم موادغذايي مي شود. 
4- سبزي ها را قبل از انجماد، توسط بخار و يا با مقدار كمي آب بپزيد. سپس آن را سرد كرده، بسته بندي و منجمد كنيد. اين عمل فعاليت دياستازها را متوقف مي سازد. 
5- مواد پروتئيني، چربي ها، هيدارتهاي كربن، ويتامينهاي B وC موادغذايي را در 18- درجه سانتيگراد مي توان حفظ كرد. 
6- درجه حرارت نگهداري مواد يخ زده نبايد كمتر از 15- درجه سانتيگراد باشد. 
7- كيسه حاوي موادغذايي قبل از انجماد بايد خالي از هوا بوده و پاره نباشد. 
8- هنگام استفاده از محصول منجمد شده بايد آن را از فريزر به يخچال انتقال داد تا يخ آن باز شود. اين عمل موجب نگهداري رنگ، طعم و صرفه جويي در وقت است.
9- خريد محصول منجمد بايد در مرحله آخر خريد انجام گيرد و به محض ورود به منزل در يخچال نگهداري شود. 
10- گوشتهاي منجمد را در يخچال و يا در درجه حرارت محيط زيست باز كنيد. 
11- طبخ سبزي هاي منجمد بايد در مدت زمان كوتاه تري انجام گيرد، زيرا قبل از انجماد سبزي ها طبخ شده اند. 
12- موادغذايي را در كيسه هاي نايلوني، ظروف پلاستيكي يا آلومينيومي سربسته فريز كنيد. 
13- هيچ گاه قطعات ماهي فريز شده را در آب باز نكنيد زيرا جذب آب موجب مي شود كه طعم آن تغيير كند. اما انجام اين كار در مورد ماهي درسته اشكالي ندارد. 
14- مدت زمان نگهداري موادغذايي گوشتي به صورت انجماد 2 الي 3 ماه، شيريني ها ، ميوه ها و اغلب سبزيها 6 ماه الي يك سال است.
15- موادي كه هيچ گاه نبايد منجمد كرد عبارتند از: خامه، شير، ژله، سس مايونز، كاهو، موز، تربچه، خربزه، طالبي و تخم مرغ سفت.    
16- بعضي از سبزي ها را كه به صورت خام مصرف مي شوند، نبايد منجمد كرد.
17- سبزي ها را قبل از انجماد، تميز شسته، پاك كنيد. سپس با بخار پخته ، فريز كنيد. 
18- كندي در انجماد موجب فاسد شدن سبزي مي شود. 
19- گوشت پرندگان فريز شده را توسط آب جاري و يا با قراردادن در يخچال باز كنيد. 
20- مواد نشاسته اي حساسيت كمتري به سرعت انجماد دارند. 
21- گوشت سفيد مثل مرغ و ماهي در اثر انجماد نسبت به گوشت قرمز آسيب پذيرتر است. 
نگهداري مواد غذايي در خانه
به منظور جلوگيري از تکثير باکتريهايي که مسموميت غذايي ايجاد مي کنند ، دماي سردترين قسمت يخچال را بين صفر تا پنج درجه سانتيگراد تنظيم کنيد . براي کنترل درجه حرارت از دماسنج يخچال استفاده کنيد . فاسدشدني ترين مواد غذايي را در سردترين قسمت يخچال قرار دهيد .     
براي آنکه يخچال در تمام اوقات سرد باقي بماند ، از پرکردن بيش از حد آن بپرهيزيد . در يخچال را طولاني تر از مدت لازم باز نگه نداريد . ذوب کردن يخ يخچال به طور منظم موجب خنک نگه داشتن آن و کاهش مصرف برق خواهد شد . 
تکثير اغلب باکتريها در يخچال ، کند و در فريزر ، متوقف مي شود . اما يخچال يا فريزر نمي تواند باکتريها را نابود کند . بنابراين ، بايد از پخش و انتقال آنها از يک ماده غذايي به ماده غذايي ديگر جلوگيري کنيد . 
گوشت خام و غذاهايي را که از حالت انجماد خارج مي شوند ، بايد در ظرف دردار نگهداري کنيد . با اين کار ،‌تراوش حاصل از آنها باعث آلودگي ساير مواد غذايي نمي شود . 
اگر از گوشت خام يا غذايي که از حالت انجماد در آمده ، مايعي تراوش مي شود . آنها را در طبقه اي پايين تر از ماده غذايي پخته شده ( که حتماً درپوش محافظ دارد ) نگهداري کنيد . همچنين بايد از وارد شدن مايع تراوش شده به داخل سبزي و سالاد جلوگيري کرد . 

در صورت امکان ، هنگامي فريزر را خاموش و برفک زدايي کنيد که ذخيره مواد غذايي داخل آن کم باشد . قبل از اين کار ، ترتيبي بدهيد تا مواد غذايي داخل فريزر را سرد نگه داريد . براي مثل : استفاده از فريزر همسايه يا جعبه هاي عايق يا پيچيدن مواد غذايي منجمد در تعداد زيادي روزنامه يا پتوي تميز به سرد نگه داشتن مواد غذايي منجمد براي مدت     
کوتاهي کمک خواهد کرد . تخم مرغ را در يخچال نگهداري کنيد . معمولاً تخم مرغ را از زمان توليد تا هنگام فروش در دماي ثابت و خارج از يخچال به نحو مطلوب نگهداري مي شود . اما در خانه تخم مرغ در معرض تغييرات درجه حرارت است و بهتر است که در يخچال نگهداري شود ( ترجيحاً در بسته بندي اصلي تاريخ دار )تا از رشد باکتريها جلوگيري به عمل آيد . 
بهتر است تخم مرغهاي شکسته يا ترک دار را دور بريزيد . مواد غذايي را به روشهاي مختلف بسته بندي مي کنند ، مانند کنسرو کردن ، استفاده از پوششهاي پلاستيکي ، بسته بندي تحت خلاء و بسته بندي در اتمسفر تغيير يافته ( که بسته ها به جاي هوا حاوي گازهاي ديگر مانند نيتروژن و يا دي اکسيد کربن هستند )‌. بسته بندي از هر نوع که باشد ، بايد دستوراتي که در مورد شرايط نگهداري ، کنترل دما و مدت زمان نگهداري در برچسب آن نوشته شده رعايت شود ؛ بويژه از زماني که بسته ، باز مي شود . غذايي که تاريخ مصرف آن گذشته است ، دور بريزيد . 

فريز كردن وحفظ ارزش مواد غذايي
با آغاز فصل پاييز بسياري اقدام به فريزري كردن مواد غذايي و انواع ميوه و سبزي مي كنند تا در پاييز و زمستان آينده از اين مواد استفاده كنند. اين امر هر چند باعث سهولت تهيه غذا بويژه براي افراد كارمند شده و تنوع غذايي را نيز به همراه دارد، اما متخصصان تغذيه تأكيد مي كنند تا حد امكان مواد غذايي تازه جايگزين مواد غذايي فريزري شود؛ اما مي توان     
با رعايت اصول صحيح فريز كردن موادغذايي، كيفيت مواد غذايي را حفظ كرد تا با آسودگي بيشتري ازاين مواد استفاده كرد. آنچه در پي مي آيد بررسي اصول صحيح فريز كردن مواد غذايي، ميوه ها و سبزيها است تا با نيم نگاهي به اين توصيه ها تغذيه بهتر داشته باشيم. 
بسته بندي و شرايط آن مواد غذايي پيش از فريز شدن نياز به بسته بندي مناسب دارند تا عطر و طعم، رطوبت، رنگ طبيعي و ارزش غذايي خود را از دست نداده و سرماي فريزر و خشكي محيط آن باعث خراب شدن مواد غذايي نشود. انتخاب نوع بسته بندي در گام نخست بستگي به نوع ماده غذايي و در مرحله بعد به سليقه و ميل شخصي بستگي دارد. از سوي ديگر لازم است تا پيش از بسته بندي ميزان نياز در هر بار مصرف مشخص شود؛چرا كه بسته غذايي كه از فريزر خارج مي شود نبايد مجدداً به فريزر بازگردد چون با هربار خارج شدن مواد غذايي از حالت يخ زدگي اندكي از ارزش تغذيه اي آن كاسته مي شود.
به طور كلي بسته بندي انتخابي بايد شرايطي به اين شرح داشته باشد: 
مقاوم به خروج رطوبت مواد غذايي (حفظ رطوبت طبيعي موادغذايي داخل بسته) 
با دوام و مقاوم به نشتي مواد از داخل بسته به بيرون
مقاوم به ترك و شكستگي در مقابل دماي ۱۸- درجه سانتيگراد فريزر
مقاوم به نفوذ چربي، روغن و مقاوم به نفوذ بو از محيط فريزر به داخل بسته
حفظ بو و عطر و طعم موادغذايي و مقاوم به نفوذ بو از محيط فريزر به داخل بسته
استاندارد بودن موادي كه ظرف يا كيسه نايلون بسته بندي از آن تهيه شده است؛ به طوري كه تركيبات شيميايي بسته بندي به داخل مواد غذايي نفوذ نكند. در منازل دونوع بسته بندي براي فريز كردن مواد غذايي استفاده مي شود كه شامل انواع ظروف در دار از جنس هاي مختلف چون پلاستيك و فلز (نوع شيشه اي كمتر متداول است) و بسته بندي با كيسه نايلون يا پلاستيك هاي زيپ دار ويژه بسته بندي.
ظروف بسته بندي: ظروف بسته بندي معمولاً پلاستيكي، فلزي يا شيشه اي بوده و در اندازه هاي مختلف براي بسته بندي موادغذايي با درصد آب بالا يا مواد غذايي چون ميوه و سبزي كاربرد دارند. سطح صاف كف و ديواره هاي ظروف، خارج كردن موادغذايي از ظرف و استفاده از موادغذايي را آسان مي كند، به اضافه اينكه مي توان بارها و بارها از اين ظروف استفاده كرد. ظروف شيشه اي معمولي در دماي فريزر به سرعت مي شكند، اما ظروف شيشه اي ويژه فريز كردن موادغذايي به دماي پايين مقاوم هستند. 
اغلب اين ظروف دهان گشادند، اما انواع ديگر آن نيز متداول است. دهانه گشاد اين ظروف برداشت موادغذايي از آنها را آسان مي كند؛ آنچه درباره ظروف شيشه بايد لحاظ شود، توجه به فضاي خالي بالاي ظرف يا، فاصله بين سطح ماده غذايي تا در ظرف است تا پس از انبساط مواد غذايي در اثر يخ زدن، ظرف نشكند، به ويژه درباره مايعات كه انبساط آنها بيشتر بوده و امكان آسيب به ظروف بسته بندي بيشتر است. اما درباره ظروف پلاستيكي بايد مقاومت ظرف به دماي پايين در نظر گرفته شود، چرا كه بسياري از ظروف پلاستيكي در اثر سرما ترك برداشته يا مي شكنند. 
متخصصان تغذيه بهترين ظروف بسته بندي را ظروف شيشه اي مي دانند، چرا كه اين ظروف تركيبات شيميايي ندارند كه با مواد غذايي داخل ظرف واكنش نشان بدهند. كيسه هاي نايلوني و كيسه هاي پلاستيكي زيپ دار: بسته بندي موادغذايي با كيسه هاي نايلوني از متداول ترين شيوه هاي بسته بندي موادغذايي به ويژه در منازل است و پس از آن استفاده از كيسه هاي پلاستيكي زيپ دار رايج است.استفاده از كيسه نايلون به جهت قيمت پايين و عدم نياز به شست و شوي مجدد چون ظروف شيشه اي يا پلاستيكي براي استفاده مجدد بايد شسته شوند و امكان استفاده از فضاي بيشتر به جهت امكان چيدن كيسه هاي روي هم بسيار رايج است.
اما آنچه در اين نوع بسته بندي بسيار مهم است توجه به مقاومت كيسه ها در مقابل نشتي، سرما، پاره شدن يا باز شدن درز كيسه ها در اثر سرماي فريزر و مقاومت به نفوذ يا خروج عطر و طعم، بو و رطوبت طبيعي مواد غذايي است كه بي شك با انتخاب كيسه نايلون مناسب مي توان به خوبي از ماده غذايي بسته بندي شده محافظت كرد.     
به تازگي در بعضي از كشورها از كاغذهاي چند لايه براي بسته بندي استفاده مي كنند. اين كاغذها ازچند لايه شامل يك لايه كاغذ ، يك لايه فويل آلومينيومي، گلايسين، سلفون و يك لايه كاغذ استرچ _ قابل ارتجاع _ تشكيل شده اند كه براي بسته بندي مواد غذايي چون انواع ميوه، سبزي، گوشت استفاده مي شوند. اين نوع كاغذها مي توانند به خوبي ماده غذايي را محافظت كنند.
به تازگي در بعضي از كشورها از كاغذهاي چند لايه براي بسته بندي استفاده مي كنند. اين كاغذها از چند لايه شامل يك لايه كاغذ، يك لايه فويل آلومينيومي، گلايسين، سلفون و يك لايه كاغذ استرچ _ قابل ارتجاع _ تشكيل شده اند كه براي بسته بندي مواد غذايي چون انواع ميوه، سبزي، گوشت قرمز و گوشت سفيد استفاده مي شوند. اين نوع كاغذها مي توانند به خوبي ماده غذايي را محافظت كنند.
- فضاي آزاد براي فريز كردن مايعات؛ اگر براي فريزكردن مايعات از ظرف دهان گشاد استفاده مي كنيد به ازاي هر نيم ليتر مايع (۵۰۰ سي سي)، يك دوم اينچ (۲‎/۱ سانتي متر ) و اگر از ظرف با دهانه باريك استفاده مي كنيد، سه چهارم اينچ (۹‎/۱ سانتي متر ) از فضاي بالاي ظرف را خالي بگذاريد. 
- فضاي آزاد براي فريز كردن مواد غذايي جامد ؛ براي فريزكردن مواد غذايي جامد در ظروف دهان گشاد و ظروف با دهانه باريك بايد به ازاي هريك واحد ماده خشك ، نيم اينچ (۲‎/۱ سانتي متر ) از فضاي بالاي ظرف را خالي بگذاريد. 
- فضاي آزاد براي فريزكردن انواع ميوه؛ براي فريزكردن ميوه ها در ظرف دهان گشاد به ازاي هريك واحد ماده خشك، نيم اينچ (۲‎/۱ سانتي متر) و براي ظروف با دهانه باريك به ازاي هر يك واحد ماده خشك يك و نيم اينچ (۸۱‎/۳ سانتي متر) فضا در نظر بگيريد.
ر صورتي كه طبق الگو مواد غذايي را در ظروف به ويژه ظروف شيشه اي بسته بندي نكنيد، پس از قراردادن شيشه هاي حاوي مواد غذايي در فريزر، شيشه ها شكسته يا ترك برمي دارند چرا كه در اثر انبساط مواد غذايي ، حجم افزايش يافته و براي جبران كمبود فضا ظروف مي شكنند. 
مدت ماندگاري مواد غذايي در فريزر هر چند فريزكردن اصولي مواد غذايي به ظاهر تأثيري بر عطر و طعم و بوي آنهاندارد اما بي شك بر ارزش غذايي آنها تأثير مي گذارند به ويژه اگر بسته بندي نامناسب بوده و يا مواد غذايي بيش از زمان استاندارد در فريزر نگهداري شوند. 

از اين رو اگر مواد غذايي به درستي بسته بندي شده به سرعت در دماي فريزر سرد شوند، مدت ماندگاري به اين شرح خواهد داشت:
ميوه ها وسبزيها بين ۸ تا ۱۲ ماه.
گوشت ماكيان (مرغ، بوقلمون و...) بين ۶ تا ۹ ماه، توجه كنيد ماكيان بايد پس از پاك كردن و شستن و قطعه قطعه شدن در فريزر قرار بگيرند.
انواع ماهي به جز تن بين ۳ تا ۶ ماه.
گوشت قرمز خرد شده يا چرخ كرده بين ۳ تا ۴ ماه.
گوشت فراوري شده مانند انواع سوسيس و كالباس ، گوشت نمك سود و ... بين يك تا ۲ ماه.
پس از گذشت زمان استاندارد ، اگرچه مواد غذايي به ظاهر سالم هستند اما هيچ گونه ارزش تغذيه اي نداشته و به تفاله تبديل مي شوند. بهترين زمان مصرف حداكثر ۳ ماه پس از فريزكردن براي موادغذايي با مدت ماندگاري بالا (مانند ميوه ها و سبزيها) و براي موادغذايي با مدت ماندگاري پايين حداكثر يك ماه پس از فريزكردن است.

عوامل تأثيرگذار بر حفظ كيفيت مواد غذايي يخ زده
الف : فرايند كردن مواد غذايي 
فرايند كردن به معني ايجاد تغييراتي اندك در مواد غذايي خام به منظور حفظ كيفيت و ارزش تغذيه اي مواد غذايي بدون پختن كامل آنها است.
فرايند كردن به معني ايجاد تغييراتي اندك در مواد غذايي خام به منظور حفظ كيفيت و ارزش تغذيه اي مواد غذايي بدون پختن كامل آنها است.
1_ آنزيم بري يا فرايند كردن ميوه ها و سبزيها پيش از فريزكردن تأثير به سزايي در حفظ كيفيت آنها دارد. به اين منظور كافي است پس از جوشاندن اندكي آب موادغذايي چون نخودفرنگي ، هويج ، لوبيا و ...    
را با اندكي نمك براي چند دقيقه جوشانده و پس از خارج كردن از آب و سرد كردن آن ، بسته بندي كرده و به سرعت داخل فريزر بگذاريد. براي سبزيها حرارت دهي ملايم كافي است.
2_ فرآيند كردن يا همان حرارت دهي ملايم به ميوه ها نيز باعث ثابت شدن عطر و طعم، رنگ و ارزش تغذيه اي آنها مي شود.

3_ براي فرايند كردن به دقت عمل كنيد و پيش از اين كه حرارت باعث پختن ميوه ها و سبزي ها شود حرارت را متوقف كنيد. در زمان فريزكردن بايد موادغذايي نيم پز و رو به خامي باشند. حرارت دهي حداكثر بايد ۵ دقيقه باشد.
ب _ شرايط نگهداري بسته ها در فريزر
1_ دماي فريزر بايد همواره دماي مشخصي برابر با ۱۸- درجه سانتيگراد (صفر درجه فارنهايت) داشته باشد. هرگونه تغيير دما باعث خراب شدن موادغذايي داخل فريزر مي شود.
2_ پس از آماده كردن موادغذايي به سرعت آنها را در فريزر بگذاريد.
3_ سعي كنيد بافاصله، بسته ها را در فريزر بگذاريد. انباشتن فريزر با بسته هاي زياد ازحد مانع از جابه جايي هوا ميان بسته ها مي شود.
4_از انباشتن فريزر با موادغذايي كه همگي تازه بوده و نياز به يخ زدن دارند بپرهيزيد. اين كار باعث افزايش ناگهاني دماي فريزر و كاهش كيفيت موادغذايي مي شود. از اين رو به تدريج موادغذايي تازه را در فريزر بگذاريد.
اين نكته را فراموش نكنيد كه همواره «اولين بسته فريزشده، اولين بسته خارج شده» از فريزر براي مصرف است. با اين روش همواره از موادغذايي تازه استفاده خواهيدكرد.
نگهداري از فريزر
مراقبت و نگه داري از فريزر نه تنها ازجهت اقتصادي مقرون به صرفه است بلكه باعث مي شود تا فريزر ديرتر نياز به تعمير داشته و به نحواحسن از موادغذايي نگهداري كند. براي اين منظور مكاني خشك، دور از آفتاب و گرد و غبار را انتخاب كرده و از جابه جا كردن فريزر پرهيز كنيد.
فريزر را كنار گاز به ويژه گاز فردار، مايكروويو و هروسيله گرمايي ديگري چون شوفاژ و... قرار ندهيد. چون باعث اختلال دمايي فريزر و فرسودگي آن مي شود.ازسوي ديگر با تغيير دماي داخل فريزر موادغذايي آسيب مي بينند. فريزرهايي كه از انواع بدون برفك (Frost- Free) هستند نياز به برفك زدايي ندارند. اما نياز به تميزكردن حداقل دوبار در سال دارند چرا كه كثيف شدن فريزر خود عاملي جهت اختلال در كار فريزر است.
براي تميزكردن فريزر ابتدا آن را خاموش كرده و پس ازانتقال موادغذايي داخل آن به جا يخي يا فريزري ديگر، فريزر را با دستمال آغشته به محلول جوش شيرين تميزكرده و سپس با دستمال خيس اثر محلول را پاك كرده و با دستمال خشك، خشك كنيد.
درصورتي كه احساس كرديد فريزر بوي نامطبوعي دارد، از محلول جوش شيرين (يك قاشق غذاخوري جوش شيرين در يك چهارم ليتر آب) با محلول سركه (يك فنجان سركه در يك گالن آب) براي پاك كردن فريزر استفاده كنيد. مي توانيد براي از بين رفتن كامل بوي فريزر پس از ۱۰ دقيقه محلول را از داخل فريزر پاك كنيد.
چند راه ساده براي نگهداري غذا و مواد غذايي
نگهداري غذا و مواد غذايي در منزل مي تواند مشکلات خاص خود را بوجود آورد و انواع مختلف مواد غذايي نيازهاي متفاوت نگهداري را براي محافظت از نفوذ و پيشرفت باکتري ها دارند. در اينجا نکات مفيد و مهمي را ذکر مي کنيم تا در جهت حفاظت از سلامت خود و خانواده مفيد واقع شوند. 
نگهداري سبزيجات 
1- سبزيجات را بايد در يخچال نگهداري کرد. سيب زميني ، پياز و سير را در جاي خنک  ، تاريک و با تهويه هوا نگهداريد اما لازم نيست که در يخچال نگهداري شوند. اگر گوجه فرنگي در يخچال نگهداري نشود طعم بهتري خواهد داشت. گوجه فرنگي بريده شده بايد در يخچال نگهداري شود.
2- سبزيجات را در قسمت جا ميوه اي در کيسه هاي پلاستيکي نگهداريد تا از دست رفتن رطوبت و ارزش هاي غذايي آنها جلوگيري کرده باشيد. اما بادنجان و فلفل دلمه بايد در جا ميوه اي نگهداري شوند زيرا درون کيسه هاي پلاستيکي عرق مي کنند پس بايد بيرون از کيسه در جا ميوه اي نگهداشت. قارچها را درون يک پاکت کاغذي بگذاريد و بعد داخل جا ميوه اي قرار دهيد. 
نگهداري ميوه ها 
1- سيب و توت هميشه بايد در يخچال نگهداري شوند تا حداکثر تردي و تازگي خود را حفظ نمايند. ميوه هاي تابستاني و صيفي جات (هندوانه،خربزه ، طالبي) بايد در جاي گرم نگهداري شوند تا برسند سپس داخل يخچال گذاشته شوند. انگور و ميوه هايي که هنوز کال هستند و خوب نرسيده اند مي توانند درون کاسه يا ظرف ميوه داخل آشپزخانه بمانند تا برسند. 
2- مرکبات در دماي اتاق خوب مي مانند مگر اينکه هوا خيلي گرم باشد که در اينصورت مي توانند آنها را داخل يخچال نگهداري نماييد. موزها را بايد در اتاق با هواي خشک نگهداري کنيد. ممکن است در صورت نگهداري در يخچال پوست موز سياه شود (البته قسمت گوشتي موز هنوز هم خوب و سالم است) . 
نگهداري محصولات لبني
1- هميشه تاريخ انقضاء لبنيات را چک کنيد مخصوصا شير. هرگز شيري را که 2 يا 3 روز از تاريخ مصرفش گذشته نخريد. بطور کلي شير قبل از تاريخ انقضا شروع به بوي بد دادن مي کند حتي اگر شما در يخچال آنرا نگهداري کنيد.  
نگهداري غذاي منجمد شده 
مواد غذايي را در ظرف در بسته منجمد کنيد و اگر از فروشگاه مواد غذايي منجمد شده تهيه مي نماييد آنها را داخل ظروف در دار و در بسته نگهداريد تا به منزل برسيد. اگر يخ آنها در راه باز شد آنرا در يخچال معمولي دوباره منجمد کنيد. تکه هاي بزرگ يخ غشاء سلولي مواد غذايي باز شده را فرم داده ولي به مواد غذايي مفيد آن اجازه خارج شدن را مي دهد. غذهاي منجمد را منجمد حفظ کنيد تا کيفيت آنها حفظ شود زيرا وقتي که يخ مواد غذايي باز مي شود باکتري ها شروع به فعاليت مي کنند.  
نگهداري محصولات گوشتي
1- گوشت تازه، مرغ و ماهي هميشه با خود مقداري باکتري به همراه دارند، بنابراين غذا بايد هميشه در جاي سرد نگهداري شوند. سرعت رشد باکتري در يخچال آهسته مي گردد ولي در دماي اتاق اين سرعت افزايش مي يابد. پختن گوشت اين باکتري ها را نابود مي کند . گوشت، ماهي (غذاهاي دريايي) و مرغ را در قسمت جاگوشتي يخچال نگهداريد. 
مراقب باشيد که مواد غذايي و محصولات گوشتي خام در تماس با ديگر مواد غذايي درون يخچال نباشند. آنها بايد در انتهايي ترين قسمت يخچال نگهداري شوند تا آبي که از بسته بندي اين مواد گوشتي مي چکد ديگر مواد غذايي يخچال را آلوده نکند. 
2- اطمينان حاصل نماييد که ماهي يا ديگر گوشت هاي دريايي خوب بسته بندي شده اند و هر چه سريعتر هم استفاده مي شوند. اگر پس از دو روز استفاده نکرديد آنها را دور بريزيد و استفاده نکنيد. 
3- اگر قصد منجمد کردن گوشت- گوشت هاي دريايي يا مرغ را داريد آنها را با بسته بندي مخصوص فريزري خريده و سپس به محض خريدن آنها را به منزل آورده و هر چه زودتر آنها را منجمد نماييد. تخم مرغ ها را نيز در يخچال و ترجيحا با کارتون مخصوص خودشان نگهداريد . زيرا اين کار علاوه بر جلوگيري از فاسد شدن تخم مرغ از، از دست دادن آب و رطوبت تخم مرغ از طريق پوسته آن جلوگيري خواهد کرد.  
نگهداري ديگر محصولات مواد غذايي
اجازه ندهيد غذاي حيوانات خانگي با غذاي شما تماس پيدا کنند. مواد غذايي انباري (غذاهاي کنسرو شده ) بايد در جاي تاريک مانند کمد يا کابينت  يا انباري نگهداري شود. روغن ها را دور از نور مستقيم نگهداريد.






منبع :  ايران مانيا

شیردهی

شیردهیاز ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزادعلامت بین‌المللی شیردهیبخشی از مقالات پزشکی در موردبارداریقبل از بارداری[نمایش]دوره پری‌ناتال[نمایش]تولد[نمایش]نمایش‌ها[نمایش]بعد از زایمان[نمایش]مربوط[نمایش]  پزشکیدرگاه پزشکین • ب • و
شیردهی یا تغذیه با شیر مادر[پ ۱] عمل تغذیه نوزاد و یا طفل خردسال توسط شیر مادر به طور مستقیم توسط پستانهای زن، به جای استفاده از شیشه شیر و یا ظروف دیگر است. نوزادان قادر به انجام عملی غیر ارادی با نام رفلکس مکیدن[پ ۲] می‌باشند که آن‌ها را قادر به مکیدن و بلعیدن شیر می‌کند. بیشتر مادران بدون افزودن شیر جانشین[پ ۳] یا مواد غذایی دیگر قادر به شیردهی برای مدت ۶ ماه یا بیشتر از آن هستند.شیر انسان مقوی‌ترین نوع شیر برای نوزادهای انسان است.[۱] البته استثناهایی نیز وجود دارند که سلامت طفل و سینه مادر را به خطر می‌اندازند، همانند وقتی که مادر داروهایی خاص را مصرف می‌کند و یا به بیماری‌هایی نظیر ویروس تی-لنفوتروپیک انسانی[پ ۴]، اچ‌آی‌وی و یا نمونهٔ فعال شناسایی‌نشده مرض سل[پ ۵] مبتلا است. شیردهی باعث بهتر شدن سلامتی مادر، مانع از مبتلا شدن به بیماری‌های مختلف، کاهش هزینه مراقبت‌های پزشکی و هزینه‌های شیردهی می‌شود.[۲][۳][۴] شیردهی‌های مصنوعی با مرگ نوزادان توسط اسهال در کشورهای توسعه‌یافته و در حال توسعه همراه است.[۵] همهٔ کارشناسان معتقدند که شیردهی بسیار مفید است، اما در مورد این‌که طول مدت شیردهی می‌تواند بسیار مفیدتر باشد و یا خطرهای استفاده از جانشین‌ها و شیرهای مصنوعی موافق نیستند.[۶][۷][۸][سازمان بهداشت جهانی]][پ ۶] و آکادمی پزشکی اطفال آمریکا[پ ۷] روی ارزش بالای شیردهی برای مادر و کودک تأکید می‌کنند. هر دو سازمانتغذیهٔ انحصاری کودک با شیر مادر تا شش ماهگی و بعد از آن شیردهی به همراه غذاهای دیگر را برای حداقل یک‌سال و تا دو سال و بیشتر پیشنهاد می‌کنند.[۹][۱۰] همگام با تشخیص برتری شیردهی و تأکید روی آن، مراجع منظم روی کاهش میزان شیردهی مصنوعی به خاطر خطرهای آن کار می‌کنند.[۷]سازمان بهداشت جهانی، آکادمی پزشکی اطفال آمریکا، اتحاد جهانی اقدام برای شیردهی و بسیاری از مراجع دولتی و غیردولتی دیگر روی اطلاع‌رسانی برای فواید بسیار شیردهی برای نوزاد و مادر کار می‌کنند. از جملهٔ این فواید برای نوزاد می‌توان به مقاومت بیشتر در برابر امراض گوناگون شامل بیماری اسهال، عفونت دستگاه تنفسی فوقانی، عفونت‌های دستگاه ادراری، کاهش شدید عفونت دستگاه تنفسی، محافظت در برابر سندرم مرگ ناگهانی نوزاد، هوش بالاتر، دیابت کمتر، چاقی کمتر در دوران کودکی، گرایش کمتر برای توسعه بیماری‌های آلرژیک، عفونت‌های کمتر روده‌ای در نوزادان نارس و تاثیرات بهداشتی درازمدت دیگری همانند کاهش بیماری سلیاک، سرطان پستان و بیماری‌های قلبی عروقی اشاره کرد. از سوی دیگر، فوایدی که برای مادر مشخص‌شده‌است و پایدار می‌باشدشامل کاهش وزن بعد از زایمان، خطر ابتلای کمتر به سرطان پستان، سرطان تخمدان وسرطان آندومتر، دوباره-معدنی‌سازی استخوان‌ها، خطر کمتر ابتلا به روماتیسم مفصلی و غیره می‌باشد.محتویات  [نهفتن] ۱ شیر مادر۲ فواید برای نوزاد۲.۱ مقاومت بیشتر در برابر امراض۲.۲ عفونت‌های کمتر۲.۳ محافظت در برابر SIDS'۲.۴ هوش بالاتر۲.۵ دیابت کمتر۲.۶ چاقی کمتر در کودکی۲.۷ گرایش کمتر برای توسعه بیماری‌های آلرژیک(آتوپی)'۲.۸ عفونت‌های کمتر روده‌ای در نوزادان نارس۲.۹ تاثیرات بهداشتی درازمدت دیگر۳ فواید برای مادر۳.۱ پیوند۳.۲ انتشار هورمون۳.۳ کاهش وزن۳.۴ نازایی طبیعی پس از وضع حمل۳.۵ تأثیرات بلندمدت بهداشتی۴ تایید سازمان‌های بهداشتی۴.۱ سازمان بهداشت جهانی۴.۲ آکادمی پزشکی اطفال آمریکا۵ مشکلات شیردهی۵.۱ سرایت عفونت‌ها۵.۱.۱ سرایت اچ‌آی‌وی۵.۲ افتادگی پستان۶ افزایش وزن نوزادان۷ روش‌ها و رعایت‌ها۷.۱ اوایل شیردهی۷.۲ زمان و مکان برای شیردهی۷.۳ قرارگیری، تغذیه و موقعیت۷.۴ شیردهی منحصر به فرد۷.۵ تولید شیر مادر۷.۵.۱ نگهداری شیر مادر تولید شده۷.۶ تغذیه مخلوط۷.۷ شیردهی دوتایی۷.۸ طول مدت شیردهی۷.۹ شیردهی پایدار۷.۱۰ شیردهی مشترک۷.۱۱ از شیر گرفتن نوزاد۸ تاریخچه شیردهی۹ دیدگاه اجتماعی به شیردادن اجتماعی۹.۱ مناطق مختلف و برخوردها۹.۱.۱ کانادا۹.۱.۲ چین۹.۱.۳ عربستان سعودی۹.۱.۴ بریتانیا۹.۱.۵ ایالات متحده۱۰ نقش بازاریابی۱۱ اتحاد جهانی اقدام برای شیردهی۱۱.۱ هفته جهانی شیردهی۱۲ بیمارستان دوست‌دار کودک۱۳ پانویس۱۴ معادل‌های انگلیسی۱۵ بیشتر بخوانید۱۶ پیوند به بیرونشیر مادر [ویرایش]نوشتار اصلی: شیر مادرکودکی در حال مکیدن شیراگرچه تمامی خواص شیر مادر شناخته نشده‌است، اما ظرفیت مادهٔ مغذی آن مشخص و پایدار است. شیر مادر از مواد مغذی موجود در دستگاه گردش خون و ذخایر بدنی مادر تشکیل شده‌است. همچنین دارای مقادیر مشخص و دقیقی از چربی، شکر، آب و پروتئین می‌باشد که برای رشد و تکامل نوزاد کاملاً ضروری است.[۱۱] با توجه به این‌که شیردهی باعث از دست دادن ۵۰۰ کالری روزانه می‌شود، به کاهش وزن مادر بعد از زایمان کمک شایانی می‌کند.[۱۲] ترکیب شیر مادر در هر مورد فرق می‌کند و وابسته به اینکه طفل در هر دورهٔ شیردهی چه مقدار شیر می‌مکد و چه‌قدر سن دارد، تفاوت می‌کند. کیفیت شیر مادر ممکن است با مصرف سیگار، مشروبات الکلی، نوشیدنی‌های کافئیندار، ماری‌جوانا، متامفتامین، هروئین و متادون به خطر بیافتد.[۱۳]فواید برای نوزاد [ویرایش]زنی به همراه فرزندش در کابالا در دهه ۱۹۶۰پژوهش‌های علمی، از جمله مطالعه‌های انجام شده در بررسی ۲۰۰۷ توسط آژانس مراقبت بهداشتی و کیفیت[پ ۸][۱۴] (AHRQ) و پژوهش‌های سال ۲۰۰۷ سازمان بهداشت جهانی،[۱۵] مزایای بسیاری را در مورد تغذیه با شیر مادر برای نوزاد پیدا کرده‌است. برخی از این گزارش‌ها عبارتند از:مقاومت بیشتر در برابر امراض [ویرایش]نوزادها در طول تغذیه با شیر مادر آنتی‌بادیهایی را دریافت می‌کنند که از آن‌ها محافظت می‌نماید.[۱۶] این یکی از مهمترین ویژگی‌های آغوز—شیری که برای نوازادان ایجاد شده‌است—می‌باشد. شیر مادر دربرگیرندهٔ عوامل متعددی از ضد-عفونتها می‌باشد که نوزاد را در آینده مقاوم می‌کند. برخی از این ضد-عفونتهاشامل لیپاز تحریک‌شده نمک صفرا[پ ۹] (حفاظت در برابر عفونت‌های آمیبی)، لاکتوفرین[پ ۱۰] (که متصل به آهن است و باعث مهار رشد باکتریهای رودهایمی‌شود)[۱۷][۱۸] و ایمنوگلوبولین نوع A[پ ۱۱] که در برابر میکروارگانیسمها محافظت می‌کند، می‌باشد.[۱۹]عفونت‌های کمتر [ویرایش]در میان پژوهش‌های دانشمندان، نشان‌داده می‌شود که نوزادهایی که با شیر مادر تغذیه کرده‌اند بسیار کمتر از آن‌هایی که به غیر از شیر مادر تغذیه کرده‌اند به خطرهای عفونتی مبتلا می‌شوند:مطالعه‌ای در سال ۱۹۹۳ از سوی دانشگاه پزشکی تگزاس، ارتباط متقابلی بین دوره طولانی‌تری از شیردهی و مدت زمان کوتاه‌تری از برخی ازعفونت گوش میانی[پ ۱۲] در دو سال اول زندگی را نشان می‌داد.[۲۰]پژوهشی در سال ۱۹۹۵ برروی ۸۷ نوزاد نشان می‌داد که در دوازده ماههٔ نخست زندگی، شیرخواران شیر مادر ۵۰٪ کمتر از رخ‌داد بیماری اسهال، ۱۹٪ کمتر از هرگونه عفونت گوش میانی و ۸۰٪ کمتر از موارد عفونت درازمدت گوش میانی نسبت به نوزادان شیرخشک‌خوار رنج برده‌اند.[۲۱]در پژوهشی که در بین ۳۰ نوزاد در سال ۲۰۰۲ انجام شد، این موضوع به چشم می‌خورد که تغذیه با شیر مادر باعث کاهش چشمگیر عفونت دستگاه تنفسی فوقانی[پ ۱۳] در نوزادان نارس تا هفت ماه پس از ترخیص از بیمارستان می‌شود.[۲۲]در مطالعه‌ای شهودی در سال ۲۰۰۴، مشخص‌شد که تغذیه با شیر مادر به صورت منحصربه‌فرد تا هفت ماه پس از تولد نوزاد، خطر ابتلا به کسبعفونت‌های دستگاه ادراری[پ ۱۴] را کاهش می‌دهد.[۲۳]بررسی سال ۲۰۰۷ AHRQ نشان می‌داد که تغذیه با شیر مادر، کاهش خطر ابتلا به التهاب گوش میانی حاد، اسهال و استفراغ غیرمشخص و کاهش شدید عفونت دستگاه تنفسی را به دنبال دارد.[۱۴]محافظت در برابر SIDS' [ویرایش]نوزادانی که با شیر مادر تغذیه کرده‌اند تا ماه‌های ۲ تا ۳ انگیختگی بهتری در خواب دارند. این مصادف با اوج بروز سندرم مرگ ناگهانی نوزاد (SIDS) می‌باشد.[۲۴] مطالعه‌ای در دانشگاه مونسترنشان می‌دهد که تغذیه با شیر مادر خطر سندرم مرگ ناگهانی نوزاد در کودکان را تا سن ۱ سالگی، به نیم برابر کاهش می‌دهد.[۲۵]هوش بالاتر [ویرایش]برخی از پژوهش‌های دانشمندان در مورد این‌که آیا تغذیه با شیر مادر در نوزادان با میزان هوش بالاتری در مراحل بعدی زندگی ارتباط دارد یا خیر، عبارتند از:«دارلو هاروود» و «موگریج»[پ ۱۵] در سال ۲۰۰۱، آزمایش ضریب هوشی (IQ) حدود ۲۸۰ کودک کم وزن هنگام تولد را در سنین هفت تا هشت سالگی بررسی کردند.[۲۶] کودکانی که بیش از هشت ماه با شیر مادر تغذیه شده بودند نمره‌هوشی کلامی ۶ یا بالاتر را (که بسیار بالا بود) در مقایسه با کودکانی که از شیر مادر کمتری تغذیه شده‌بودند گرفتند.[۲۶] آن‌ها نتیجه گرفتند «این یافته‌ها به شواهد روزافزونی اضافه شدند که نشان می‌دهد که شیردهی می‌تواند مزایای طولانی مدتی را برای رشد کودک داشته باشد.»[۲۶]در سال ۲۰۰۵، پژوهشی روی ۲،۷۳۴ جفت خواهر و برادر از مؤسسه ملی سلامت طولی نوجوانان انجام شد که ارتباطی متقاعدکننده را از رابطهٔ بین تغذیه با شیر مادر و هوش نشان می‌داد.[۲۷]در سال ۲۰۰۶، «دِر» و همکارانش، با انجام مطالعه درازمدت کوهورت[پ ۱۶]، تحلیل جفت‌های خواهر و برادر، و متا-آنالیز، به این نتیجه رسیدند که «شیردهی اثر بسیار کمی و یا هیچ اثری در هوش در کودکان ندارد.»[۲۸] محققان دریافتند که «بسیاری از مشاهده‌ها در مورد رابطهٔ بین تغذیه با شیر مادر و رشد هوشی، نتیجه درآمیختگی هوش مادران است.»[۲۸]در بررسی سال ۲۰۰۷ از سوی AHRQ، «هیچ رابطه‌ای بین تغذیه با شیر مادر در نوزادان و عملکرد هوش کشف نشد.»[۱۴]در سال ۲۰۰۷، بررسی سازمان بهداشت جهانی نشان می‌داد که «تغذیه با شیر مادر با توسعهٔ افزایش هوش در دوران کودکی همراه است.» در بررسی همچنین آمده‌است که، «این مسئله باقی می‌ماند که آیا این ارتباط وابسته به خواص شیر مادر است و یا اینکه تغذیه با شیر مادر ارتباط بین مادر و فرزند را افزایش می‌دهد و در نتیجه به رشد فکری نوزاد کمک می‌کند.»[۱۵]دو مطالعه اولیه منتشرشده در سال ۲۰۰۷ نشان می‌داد که ضریب هوشی نوزادانی که دارای نوع خاصی از ژن اِف‌اِی‌دی‌اِس۲[پ ۱۷] هستند بالاتر از ۷ می‌باشد؛ این در مقایسه با نوزادانی است که ژن مذکور در آنها وجود ندارد و هیچ بهبودی در حافظهٔ آنها زمانی که با شیر مادر تغذیه می‌شوند نشان داده نمی‌شود.[۲۹] ژن FADS2 روی سوخت‌وساز اسیدهای چرب غیر-اشباع همانند دوکوساهگزائنوئیک اسید[پ ۱۸] و اسید آراشیدونیک[پ ۱۹] که در شیر مادر موجود است تأثیر می‌گذارد، که گفته می‌شود در توسعه اولیهٔ مغز نقش مهمی دارند.[۲۹] محققان این‌طور نتیجه گرفتند که: «یافته‌های ما این ایده را مشخصی می‌کند که محتوای تغذیه‌ای شیر مادر سبب تفاوت‌هایی می‌شود که در ضریب هوشی نوزادها تاثیر می‌گذارد.[۳۰] اما این یک ارتباط همه‌جانبه-یا-هیچ‌جانبه‌ای نیست: تقریبا به نحوی به ساختار ژنتیکی هر نوزاد بستگی دارد.» آن‌ها همچنین نوشتند: «بررسی‌های بیشتر به تکرار و توضیح این ژن خاص انجام خواهد شد.»[۲۹]در بزرگترین آزمایش انجام داده شده تاکنون در زمینه شیردهی انسان‌ها، «در بین سال‌های ۱۹۹۶ و ۱۹۹۷ تعدادی از بیمارستان‌های زایمان و کلینیک‌ها در بلاروس برای دریافت ترویج‌نامه‌هایی در رابطه با تشویق برای تغذیه با شیر مادر در طرح بیمارستان دوست‌دار کودک انتخاب شدند.[۳۱] از ۱۳،۸۸۹ نوزاد متولد شده در این بیمارستان‌ها و تا سالهای ۲۰۰۲ تا ۲۰۰۵، نوزادانی که در بیمارستان‌ها و کلینیک‌های ترویج داده شده زاده شده بودند، دارای ضریب هوشی ۲.۹ تا بالاتر از ۷.۵ بودند که ضریب هوشی بسیاری بالایی بود.[۳۱] از آنجا که آزمایشی باید ضریب هوشی مادر را نیز کنترل می‌کرد، نویسندگان نتیجه را در مقاله سال ۲۰۰۸ بیان کردند که داده‌های آنها «شواهدی بسیار قوی را ارائه می‌کرد که نشان می‌داد شیردهی طولانی مدت و منحصر به فرد نوزاد باعث بهبود رشد عقلی آن‌ها است.»[۳۱]دیابت کمتر [ویرایش]شیر مادر، خطر ابتلا به دیابت نوع اول نموکننده[پ ۲۰] را تا حد قابل توجهی در نوزادانی که به طور منحصر به فرد از آن تغذیه کرده باشند کاهش می‌دهد؛ این در مقایسه با نوزادنی است که استفاده کمتری از شیر مادر داشته‌اند و زودتر به شیرهای دیگری همانند شیر گاو، شیر خشک یا غذاهای جامد روی آورده‌اند.[۱۴][۳۲] همچنین این مسئله ثابت‌شده[۱۴][۱۵][۳۳][۳۴] که تغذیه با شیر مادر—به علت تأثیرش بر وزن نوزاد—باعث کاهش چشم‌گیر ابتلا به دیابت نوع دوم[پ ۲۱] می‌شود.[۳۴]چاقی کمتر در کودکی [ویرایش]تغذیه نوزادان با شیر مادر، باعث کاهش خطر چاقی مفرط[پ ۲۲] در کودکان بین ماه‌های ۳۹ تا ۴۲ می‌شود.[۳۵] اثر محافظتی شیردهی، هر چند کوچک، در بسیاری از مطالعات بسیار پایدار به‌نظر می‌رسد و با افزایش مدت زمان تغذیه با شیر مادر افزایش می‌یابد.[۱۴][۱۵][۳۶]گرایش کمتر برای توسعه بیماری‌های آلرژیک (آتوپی)' [ویرایش]در کودکانی که در معرض خطر بیشتری در مقابل بیماری‌های آلرژیک رشدکننده هستند (وقتی مشخص می‌شود که والدین، برادر یا خواهر دارای آتوپی باشند)، سندروم آتوپی می‌تواند توسط شیردهی منحصر به فرد تا ۴ ماه متوقف و یا به تأخیر انداخته‌شود، اگرچه این فواید بعد از ماه چهارم ممکن است موجود نباشد.[۳۷] با این‌حال عامل کلیدی می‌تواند سنی باشد که در آن شیری غیر از شیرمادر معرفی می‌شود نه طول مدت شیردهی.[۳۸] خطر ابتلا به درماتیت که یکی از شایع‌ترین انواع اگزما می‌باشد، با شیردهی منحصر به فرد فراتر از ۱۲ هفته، حتی با وجود سابقه آلرژی در خانواده، می‌تواند کاهش داده شود، اما اگر تا ۱۲ هفته شیردهی منحصر به فرد نباشد و با دیگر غذاها همراه باشد، اگزما صرفنظر از سابقه خانوادگی در کودک رشد می‌کند.[۳۹]عفونت‌های کمتر روده‌ای در نوزادان نارس [ویرایش]عفونت انتروکلایتز[پ ۲۳]   به اختصار  NEC یا ان‌ای‌سی  ، نوعی بیماری التهابی حاد روده در نوزادان است که ممکن است نکروز یا مرگ بافت‌های روده را به دنبال داشته باشد. این عارضه عمدتا درتولد زودرس دیده می‌شود. در یک مطالعه بین ۹۲۶ نوزاد نارس، NEC در ۵۱ نوزاد (۵،۵ ٪) توسعه یافته بود. میزان مرگ و میر از ان‌ای‌سی نیز ۲۶ ٪ بود. در مقایسه با تغذیه با شیر مادر به صورت منحصر به فرد، این عارضه در کودکانی که از چیزی غیر از شیر مادر تغذیه کرده باشند، به میزان شش تا ده بار بیشتر دیده می‌شود، و سه بار بیشتر در نوزادانی که از تغذیه ترکیبی از شیر و دیگر غذاها استفاده کرده باشند شایع‌تر است. در نوزادانی که در بیش از ۳۰ هفته متولد شده‌اند، ان‌ای‌سی بیست بار شایع‌تر از نوزادانی است که به طور انحصاری از جانشین شیر مادر تغذیه می‌کنند.[۴۰] در تحقیقاتی که در سال ۲۰۰۷ از چهار کارآزمایی بالینی تصادفی انجام شد، «ارتباط آماری معنی‌داری» را بین تغذیه با شیر مادر و کاهش در خطر ابتلا به ان‌ای‌سی یافتند.[۱۴]تاثیرات بهداشتی درازمدت دیگر [ویرایش]در مطالعه‌ای، تغذیه با شیر مادر محافظتی را در برابر آلرژی نشان نداد.[۴۱] با این‌حال، مطالعهٔ دیگری نشان داد که تغذیه با شیر مادر به کاهش خطر ابتلا به آسم، محافظت در برابر آلرژی‌ها و حفاظت در برابر عفونت‌های تنفسی و روده‌ای را برای نوزادان به ارمغان می‌آورد.[۴۲]بررسی ارتباط بین تغذیه با شیر مادر و بیماری سلیاک[پ ۲۴]   به اختصار  CD   نشان داد که تغذیه با شیر مادر در حالی که همراه با افزودن گلوتن[پ ۲۵] در رژیم غذایی همراه باشد، با کاهش خطر ابتلا به سی‌دی همراه است. مطالعه قادر به تعیین اینکه آیا تغذیه با شیر مادر صرف با تأخیر علائم بیماری همراه است و یا حفاظت دراز مدت می‌کند، نبود.[۴۳]مطالعه اولیه‌ای در دانشگاه ویسکانسین[پ ۲۶] به طور واضح نشان می‌داد که خطر ابتلا به سرطان پستان در میان زنانی که در دورهٔ نوزادی با شیر مادر تغذیه شده بودند به مراتب کمتر از آن‌هایی بود که تغذیه‌شان با شیر مادر نبود.[۴۴]تغذیه با شیر مادر می‌تواند خطر ابتلا به بیماری‌های قلبی عروقی در زندگی آینده را کاهش دهد، که در زنانی که در کودکی با شیر مادر تغذیه شده بودند به عنوان کلسترول و سی آرپی[پ ۲۷]کمتر نشان داده می‌شد.[۱۵][۴۵] همچنین مطالعه‌هایی در سال ۲۰۰۱، نشان می‌داد که بزرگسالانی که با شیر مادر تغذیه شده بودند قابلیت انبساط شریانی کمتری نسبت به بزرگسالانی داشتند که در دوران نوزادی با شیر مادر تغذیه نشده بودند.[۴۶] نتیجه نهایی بررسی سال ۲۰۰۷ سازمان بهداشت جهانی، این مسئله را تایید کرد که نوزادانی که از شیر مادر تغذیه می‌کنند، در زندگی آینده‌شان با فشار خون کمتری سر و کار دارند.[۱۵] با این‌حال، بررسی سال ۲۰۰۷ AHRQ، نشان می‌داد که «ارتباط بین تغذیه با شیر مادر و بیماری‌های قلبی و عروقی نامشخص است.»[۱۴]فواید برای مادر [ویرایش]زن زنگباری در حال شیردهیتغذیه با شیر مادر روشی کم هزینه برای تغذیه نوزاد است که مواد مغذی برای یک نوزاد را در هزینه‌های کوچک برای مادر فراهم می‌کند. تغذیه مکرر و انحصاری نوزاد با شیر مادر می‌تواند بازگشت باروری را از طریق آمنوره شیردهی به تأخیر بیندازد. در طول شیردهی،هورمونهای سودمند وارد بدن مادر می‌شوند[۱۶] و پیوند مادری می‌تواند تقویت شوند.[۱۱] شیردهی در طول بارداری امکان‌پذیر است، اما به طور کلی تولید شیر در برخی از جنبه‌ها کاهش خواهد یافت.[۴۷]پیوند [ویرایش]هورمون‌های آزاد شده در طول شیردهی به تقویت پیوند بین مادر و فرزند کمک می‌کند.[۱۱] آموزش دادن همسرها برای نحوهٔ مدیریت مشکلات عام با میزان بالاتری از شیردهی همراه است.[۴۸] پشتیبانی از یک مادر هنگام شیردهی می‌تواند به افزایش پیوندهای خانوادگی و ایجاد پیوند بین پدر و کودک کمک بسیاری کند.[۴۹]اگر مادر در خانه نیست، پرستاری باید باشد که کودک را در همان اندازه شیردهی کند. پمپ‌های پستان مختلفی برای فروش و اجاره موجود است که به مادران شاغل برای تغذیه نوزادهای‌شان با شیر مادر تا زمانی که می‌خواهند، کمک می‌کند. برای موفق‌تر بودن، مادر باید شیر کافی را تهیه و ذخیره کند تا زمانی که او در خانه نیست کمکی به کودک شود.انتشار هورمون [ویرایش]شیردهی باعث رها شدن هورمون‌های اکسی‌توسین و پرولاکتین می‌شود، که آرامش مادر و احساس او را برای پرورش بیشتر به سمت نوزادش به همراه دارد.[۵۰] شیردهی بلافاصله پس از تولد باعث افزایش سطح اکسی‌توسین مادر می‌شود که باعث می‌شود رحم سریع‌تر منقبض شود و در نتیجه کاهش خون‌ریزی را به همراه دارد. پیتوسین، یک هورمون ترکیبی باعث انقباض رحم در طی و بعد از زایمان می‌شود، که ساختاری از مدل اکسی‌توسین است.[۵۱]کاهش وزن [ویرایش]به دلیل استفاده از شیر مادر برای نوزاد، در دوران بارداری چربی در بدن مادر انباشته می‌شود. شیردهی نوزاد—حداقل تا ۶ ماه—می‌تواند به مادران برای از دست دادن وزن کمک کند.[۵۲] با این حال، کاهش وزن در بین زنان شیرده بسیار تغییرپذیر است؛ نظارت بر رژیم غذایی و افزایش مقدار و شدت ورزش راه‌های قابل اطمینان‌تری برای از دست‌دادن وزن هستند.[۵۳] در بررسی سال ۲۰۰۷ AHRQ «تأثیر شیردهی در مادران در بازگشت به وزن قبل از حاملگی ناچیز بود و همچنین تأثیر آن در کاهش وزن پس از زایمان مشخص نبود.»[۱۴]نازایی طبیعی پس از وضع حمل [ویرایش]شیردهی ممکن باعث تأخیر در بازگشت به باروری برای برخی از زنان توسط تحریک تخمک‌گذاری شود. زن شیرده ممکن است در طول تمام دوران شیردهی تخمک‌گذاری نکند و یا دوره‌های منظم داشته باشد. دوره‌ای که در آن تخمک گذاری موجود نیست، ممکن است برای هر خانم متفاوت باشد. آمنوره شیردهی با تأثیری بیش از ۹۸٪ در طول شش ماه اول بعد از بارداری همراه با تعقیب پرستاری‌های خاص به عنوان یک نوع ناقص جلوگیری از بارداری طبیعی استفاده می‌شده‌است.[۵۴] برای برخی از زنان تا دو ماه پس از زایمان، تخمک‌گذاری همراه با شیردهی به صورت کامل امکان پذیر است.تأثیرات بلندمدت بهداشتی [ویرایش]برخی از تأثیرات و فواید بلندمدت شیردهی برای زنان شیرده عبارتند از:خطر ابتلای کمتر به سرطان پستان، سرطان تخمدان[پ ۲۸] و سرطان آندومتر[پ ۲۹].[۱۰][۱۴][۵۵][۵۶]مطالعه‌ای در سال ۲۰۰۷ نشان داد که شیردهی برای حداقل ۲۴ ماه با کاهش ۲۳ درصدی از خطر بیماری عروق شریانی قلب همراه است.[۵۷]با این وجود در بررسی سال ۲۰۰۷ AHRQ «هیچ ارتباطی بین سابقه شیردهی و خطر ابتلا به پوکی استخوان یافت نشد».[۱۴] مادرانی که بیش از هشت ماه شیردهی کرده باشند از مزایایبازمعدنی‌سازی استخوان‌ها بهره‌مند خواهند شد.[۵۸]شیردهی مادران دیابتی به انسولین کمتری نیاز دارد.[۵۹]کاهش خطر خون‌ریزی بعد از زایمان.[۵۱]براساس مطالعهٔ منتشر شدهٔ سال ۲۰۰۹ دانشگاه مالمو، خانم‌هایی که برای مدت زمان طولانی‌تری شیردهی کرده‌باشند در مقایسه با آن‌هایی که زمان کمتری و یا هیچ شیردهی نکرده‌اند، در معرض خطر پایین‌تری برای ابتلا به روماتیسم مفصلی هستند.[۶۰]تایید سازمان‌های بهداشتی [ویرایش]سازمان بهداشت جهانی [ویرایش]بیشتر مادران می‌توانند و باید شیردهی کنند، همانطور که بیشتر نوزادان می‌توانند و باید با شیر مادر تغذیه شوند. شیر مادر فقط در شرایط استثنایی می‌تواند به عنوان شیری نامناسب برای نوزاد در نظر گرفته‌شود. برای شرایط بهداشتی کمی که در آن نوزاد نمی‌تواند و یا نباید با شیر مادر تغذیه شود، انتخاب برای بهترین جایگزین شیر مادر می‌تواند شامل، استفاده شیر مادر از دایه‌ای سالم، از بانک شیر مادر و یا از جایگزین شیرمادر و خوراندن آن توسط یک فنجان که یک روش امن‌تر نسبت به استفاده از بطری تغذیه و پستانک است—بستگی به شرایط فردی—باشد.[۹]سازمان بهداشت جهانی شیردهی منحصر به فرد را برای حداقل شش ماه اول زندگی نوزاد پیشنهاد می‌کند. پس از آن «همراه با تغذیه با شیر مادر تا دو سال یا فراتر از آن، نوزادان باید با غذاهای مغذی و مکمل‌های مناسب و امن تعذیه شوند.»[۹]آکادمی پزشکی اطفال آمریکا [ویرایش]تحقیقات گسترده با استفاده از روش‌های اپیدمیولوژیک بهبودیافته و تکنیک‌های جدید آزمایشگاهی مزایای فراوان و گوناگون شیردهی را برای نوزادان، مادران، خانواده‌ها و جامعه را سندیت می‌دهد. برخی از این مزایا عبارتند از سلامت، تغذیه، دستگاه ایمنی، رشد و نمو، روانی، اجتماعی، اقتصادی و فواید زیست محیطی.[۱۰]آکادمی پزشکی اطفال آمریکا یا AAP شیردهی منحصر به فرد را برای شش ماه اول زندگی توصیه می‌کند.[۱۰] علاوه بر آن، «شیردهی باید حداقل تا سال اول زندگی و فراتر از آن تا زمانی که از جانب هر دو طرف—مادر و کودک—خواسته می‌شود، ادامه داده‌شود.»[۱۰]مشکلات شیردهی [ویرایش]نوشتار اصلی: مشکلات شیردهیبا این‌که شیردهی یکی از فعالیت‌های طبیعی انسان است، مشکلات در آن غیر معمول نیستد. قراردادن نوزاد به پستان بلافاصله پس از تولد کمک شایانی برای جلوگیری بسیاری از مشکلات می‌کند. سیاست شیردهی آکادمی پزشکی اطفال آمریکا می‌گوید: «سنجش وزن، اندازه‌گیری، حمام‌کردن و پیشگیری چشم را تا پس از به‌پایان‌رساندن اولین شیردهی به تعویق بیندازید.»[۱۰]بسیاری از مشکلات شیردهی با روش‌های مناسب بیمارستان، ماماهای آموزش‌دیده، پزشکان و کارکنان بیمارستان و مشاورهای شیردهی می‌تواند حل شود.[۶۱] شرایطی از جمله عفونت بااچ‌آی‌وی و مسمومیت حاد از آلاینده‌های زیست محیطی وغیره وجود دارند که در آن شیردهی ممکن است برای نوزاد خطرناک باشد.[۴۲]بنیاد پزشکی گزارش داده‌است که جراحی پستان، از جمله ایمپلنت پستان یا جراحی کاهش پستان، شانس یک زن برای داشتن شیر کافی برای شیردهی را کاهش می‌دهد.[۶۲] ممکن است به ندرت مادرانی به دلیل کمبود پرولاکتین قادر به شیردهی نباشند. این عارضه می‌تواند توسط سندرم شیهان، یک نتیجه غیر معمول از افت ناگهانی فشار خون در هنگام زایمان به علت خون‌ریزی شدید، ایجاد شود. در کشورهای توسعه‌یافته، بسیاری از مادران شاغل به دلیل فشار کار فرزندان خود را شیردهی نمی‌کنند. به عنوان مثال، مادر ممکن است نیاز به برنامه‌ریزی برای شیردهی داشته‌باشد ویک جای پاک، آرام و خصوصی را در محل کار برای پمپاژ پیدا کند. این مزاحمت‌ها باعث دست برداشتن مادرها از شیردهی نوزاد و استفاده از غذاهای جانشین به جای آن می‌شود.سرایت عفونت‌ها [ویرایش]نوزادان در روزهای اول تولد نیاز مبرم به تغذیهٔ شیر از آغوش مادران دارند زیرا از این طریق میکروبهای غیر بیماری‌زای بدن مادر به سطح پوست و مخاط دستگاه گوارش و تنفسی منتقل می‌شوند و بدن شیرخوار را در مقابل میکروب‌های بیماری‌زای محیط مقاوم می‌کنند. اگر مادر به یک بیماری مبتلا باشد، مواد مقاومت‌زا در بدن او تولید پادتن می‌کنند و این پادتن‌ها از طریق شیر به بدن شیرخوار منتقل می‌شود. بنابراین درآغوش‌گرفتن و تغذیه نوزاد با شیر مادر در ساعت اول عمر نقش بسیار بزرگی را در افزایش قدرت دفاعی و پیشگیری از بسیاری بیماری‌های عفونی در بدن کودک ایفا می‌کند.[۶۳]سرایت اچ‌آی‌وی [ویرایش]از آنجا که شیردهی می‌تواند باعث انتقال اچ‌آی‌وی از مادر به کودک شود، برنامه ایدز سازمان ملل توصیه می‌کند که از هرگونه شیردهی در این حالت پرهیز شود و در آن‌هنگام غذای جانشین بیشتر قابل قبول‌تر، امکان پذیرتر، مناسب‌تر و امن‌تر است.[۶۴] برخی از ترکیبات شیر مادر می‌توانند از عفونت محافظت کنند. سطوح بالای برخی از اسیدهای چرب غیراشباع در شیر مادر (از جمله اسیدهای آیکاسودیانویک، اراکودانیک و اسید گاما-لینولنیک) با کاهش خطر عفونت‌ها—زمانی که کودک توسط مادران حاوی اچ‌آی‌وی مثبت شیردهی شود—ارتباط بالایی دارد. اسیدهای اراکودانیک و گاما-لینولنیک نیز ممکن است کاهش ویروس اچ‌آی‌وی در شیر مادر را به همراه داشته باشند.[۶۵] به همین دلیل، میزان مرگ و میر نوزادان در کشورهای توسعه‌نیافته زمانی که آن‌ها توسط مادران حاوی اچ‌آی‌وی مثبت شیردهی شوند تا اینکه از جانشین شیر استفاده شوند کم‌تر است. با این حال، تفاوت در میزان مرگ و میر نوزادان در مناطقی با میزان اطلاعات بهتر گزارش نشده‌است.[۶۶]درمان جلوگیری‌کننده نوزادان با لامیوودین (۳TC) می‌تواند توسط شیردهی کمک به کاهش انتقال اچ‌آی‌وی از مادر به کودک کند.[۶۷] اگر جانشین شیر رایگان یا کمکی به مادران مبتلا به اچ‌آی‌وی داده‌شود، توصیه‌هایی برای به حداقل رسانیدن شرایط نامناسب همانند افشای وضعیت مادر حاوی اچ‌آی‌وی، شده‌است.[۶۸]افتادگی پستان [ویرایش]نوشتار اصلی: افتادگی پستانافتادگی پستان که به آن پتوز پستان نیز می‌گویند یکی از دلایل فرو-افتادگی، فرورفتگی و تنزل پستان‌ها در زنان است که ناشی از سستی حلقه‌های سطحی، رباط عضلانی کوپر و پوست است.[۶۹] در باورهای غلط این‌طور جاافتاده‌است که شیردهی باعث افتادگی و سستی پستان می‌شود و برخی مجله‌ها و نشریه‌های تجاری و غیرتخصصی پزشکی ممکن است در این خصوص مقالات متعددی چاپ کرده‌باشند، اما تاکنون مدرک مستدلی که مورد توافق جامعهٔ تخصصی پزشکی بوده و از این موضوع به عنوان علت افتادگی پستان‌ها نام برده باشند، منتشر نشده‌است.[۷۰]برخی زنان دارای پتوز پستان تلاش برای انجام جراحی پلاستیکی را دارند که از راه‌های آن می‌توان به عمل ماستوپکسی یا بالاکشیدن پستان، درون‌کاشت پستان (ایمپلنت پستان) و در مواردی هردوی آن‌ها اشاره کرد. اگرچه در پژوهشی در بین ۱۳۲ انجام دهندهٔ عمل جراحی ماستوپکسی که سؤال‌هایی حضوری و تلفنی از آن‌ها پرسیده شده بود، نتیجهٔ نهایی این‌طور گزارش شد: «در بین کسانی که بعد از شیردهی ماستوپکسی انجام داده بودند، از دست دادن وزن در طول حاملگی، تمرین‌های بالاتنه و ورزش و تحرک بعد از حاملگی که از عوامل اصلی زدودن افتادگی پستان هستند، یافت نشده بود.»[۷۱]مراحل افتادگی پستان که بعد از زایمان به عواملی چون نداشتن تحرک بعد ازحاملگی و از دست ندادن وزن در طول حاملگی بستگی دارد.ن • ب • و بیماری‌های پستان (اِن۶۰-اِن۶۴، ۶۱۰-۶۱۱)موضوعات اصلیبیماری‌های پستان · مشکلات شیردهی · خودآزمایی پستان · شیردهیورم‌ها و التهاب‌هاورم پستان نفاسی (تراکم خون پستان) · ورم پستان غیرنفاسی (ورم سابارلیار/بیماری زوسکا، ورم پستان گرانولوماتوز)دیگر مواردتغییرات فیبروسیست پستانی (انبساط مجرای پستان) · شیرریزش · پستان درد · نوک پستان (ترشح نوک پستان، نوک پستان درونی، شکاف نوک پستان) · گالاکتوسل · افتادگی ·کیست پستان · برامدگی پستان · بافت‌مردگی چربی پستان · بزرگ‌شدن پستان در مردان · بزرگ‌شدن پستان در زنان درگاه پزشکیافزایش وزن نوزادان [ویرایش]نوزادانی که با شیر مادر تغذیه شده‌اند، به طور کلی با توجه به رهنمودهای زیر وزن به دست می‌آوردند:۰–۴ ماه: ۶ اونس در هفته†[معادل به گرم ۱]۴–۶ ماه: ۴–۵ اونس در هفته[معادل به گرم ۲]۶–۱۲ ماه: ۲–۴ اونس در هفته[معادل به گرم ۳]†برای برخی از کودکان به دست آوردن ۴–۵ اونس در هر هفته قابل قبول است. این متوسط از کمترین وزن گرفته شده، نه وزن هنگام تولد.نوزادهایی که با شیر مادر تغذیه شده‌اند، به طور متوسط وزن‌شان در ۵–۶ ماه اول زندگی دو برابر می‌شود. یک نوزاد معمولی که با شیر مادر تغذیه شده‌است، در یک سال اول عمرش در حدود دو و نیم برابر وزن زمان تولدش را دارد. همچنین در یک سال نوزادان تغذیه شده با شیر مادر لاغرتر از نوزادانی که به غیر از شیر مادر تغذیه شده‌اند، می‌باشند.[۷۲] تفاوت در وزن و رشد بین نوزادهایی که از شیر مادر تغذیه شده‌اند و آن‌هایی که نشده‌اند در دو سال دیگر مشهود نیست.[۷۳]معادل به گرم↑ ۱۷۰ گرم در هر هفته↑ ۱۱۳–۱۴۱ گرم در هر هفته↑ ۵۶–۱۱۳ گرم در هر هفتهروش‌ها و رعایت‌ها [ویرایش]کتاب‌ها و فیلم‌های متعددی برای توصیه‌های شیردهی مادران موجودهستند. مشاورهای شیردهی در بیمارستان‌ها و یا به‌طور خصوصی، و سازمان‌های داوطلب از مادران شیرده مانند مجمع بین المللی لالش («لالش» به اسپانیایی به معنی «شیر») هستند، که ارائه مشاوره و پشتیبانی می‌کنند.اوایل شیردهی [ویرایش]در نیم ساعت پس از تولد، رفلکس مکیدن کودک شیرخوار در قوی‌ترین حالت ممکن است، و نوزاد بیشتر آگاه‌است، پس این بهترین زمان برای شروع شیردهی است.[۷۴] شیردهی زودتر با مشکلات تغذیه‌ای شبانهٔ کمتری در ارتباط است.[۷۵]زمان و مکان برای شیردهی [ویرایش]گهواره مراقبت-داخلی کودکتغذیه با شیر مادر برای حداقل هر دوتاسه ساعت کمک برای حفظ تولید شیر می‌کند. برای اکثر زنان، هشت بار شیردهی یا پمپاژ در هر ۲۴ ساعت تولید شیر آن‌ها را بالا نگه‌می‌دارد.[۱۰][۷۶] نوزادان تازه‌زاده‌شده ممکن است بیشتر از این نیاز به شیردهی داشته باشند: ۱۰ تا ۱۲ بار شیردهی در هر ساعت ۲۴ حد معمول آن است و برخی ممکن است حتی روزی ۱۸ بار تقاضای شیر کنند.[۷۷] تغذیه کودک «با درخواست» (که گاهی به عنوان «با نشانه» نامیده می‌شود)، به معنی زمانی است که نشانه‌هایی از گرسنه‌گی در کودک پدیدار می‌شود؛ این‌چنین شیردهی به جای شیردهی با استناد بر ساعت، کمک به برقرارکردن تولید شیر و رفع نیازهای کودک در زمان معین می‌کند. با این حال، فهمیدن این موضوع که آیا کودک واقعا گرسنه‌است بسیار مهم است، زیرا شیردهی بیش‌ازحد ممکن است باعث شود که کودک مقدار بالا و نامتناسبی از آغوز و مقدار کمتری از دیگر محتوای شیر دریافت کند.[۷۸]«مادرهای باتجربه شیرده یاد می‌گیرند که الگوهای خوردن و نیاز نوزادان متفاوت است. نیازهای مکش برخی از نوزادان در درجه اول شیردهی دیده می‌شود، دیگر نوزادان ممکن است به مکیدن‌های بیشتری از پستان بعد از تغذیه نیاز داشته‌باشند، حتی اگر آن‌ها واقعا گرسنه نباشند. نوزادان در هنگام تنهایی، وحشت‌زدگی و یا درد نیز نیاز به پرستاری دارند.»[۷۹]«آرامش و رفع احتیاجات در مکیدن پستان از سوی نوزادان، ساختار اصلی طبیعت است. پستانک‌ها جایگزینی برای زمانی که مادر حاضر نیست، می‌باشند. دلایل دیگر برای دادن پستانک به نوزاد شامل توسعه دهان و صورت، مدت طولانی آمنوره شیردهی[۸۰]، سردرگمی نوک‌پستان[۸۱] و تحریک از یک منبع شیر کافی برای اطمینان از میزان بالاتری از شیردهی موفق، می‌باشند.»[۷۹]قوانین حاضر در اکثر ایالت‌های آمریکا به مادران اجازه می‌دهد که در هر نقطه که مجاز هستند شیردهی کنند. در بیمارستان‌ها، مراقبت-داخلی[پ ۳۰] به یک نوزاد اجازه می‌دهد که همراه با مادرش باشد و بنابراین شیردهی را بهبود و تسریع می‌بخشد. برخی موسسه‌های تجاری اتاق‌های شیردهی مادران را در سطح شهر فراهم کرده‌اند، هرچند طبق قوانین ایالات متحده، مادران مجازند در هر نقطه ممکن بدون رفتن به منطقه‌ای خاص اطفال خود را شیردهی کنند. اتاق‌های مخصوص شیردهی معمولاً توسط زنانی که از کودکان خود دور هستند و شیر تهیه می‌کنند، استفاده و مرجع قرارداده می‌شود.قرارگیری، تغذیه و موقعیت [ویرایش]اصول و موقعیت قرارگیری درست در هنگام شیردهی می‌تواند مانع درد نوک پستان شده و به نوزاد اجازه به‌دست آوردن شیر کافی را کنند.[۸۲] «بازتاب گونه» یا «روتینگ رفلکس» تمایل طبیعی نوزاد است که او را به سمت سینه با دهان باز گرایش می‌دهد؛ مادران گاهی اوقات از این حالت با به آرامی نوازش کردن گونه یا لب نوزاد با نوک پستان به منظور القاء کودک به حرکت به سوی وضعیت مناسب شیردهی، سپس با به سرعت حرکت دادن نوزاد بر روی سینه در حالی که دهان نوزاد کاملا باز است، بهره‌می‌برند.[۸۳] به منظور جلوگیری از درد نوک پستان و اجازه نوزاد برای گرفتن شیر به اندازه کافی، بخش بزرگی از پستان و هاله باید به دهان کودک وارد شود.[۸۲][۸۴] برای کمک به کودک برای خوب محکم نگاه‌داشتن، لب بالایی کودک را با نوک پستان خارانده و صبر کرد تا دهان کودک گسترده باز شود، سپس نوزاد را به سمت نوک پستان به سرعت حرکت داده به طوری که دهان کودک نوک پستان و هاله را در برگیرد. نوک پستان باید در پشت گلوی کودک همراه با زبان کودک که به صورت صاف در دهان خوابیده‌است، باشد. پستان‌هایی با نوک‌پستان درونی می‌توانند ماساژ داده شوند چنانچه کودک چیز بیشتری برای گرفتن داشته‌باشد. از حالتی که در مقابل کودک حرکت می‌شود نیز باید خودداری شود زیرا این حالت می‌تواند باعث یک تعلق ضعیف شود.درد در نوک پستان یا سینه به دلیل استفاده از روش‌های نادرست شیردهی است. عدم قرارگیری مناسب یکی از دلایل اصلی برای تغذیهٔ بی‌اثر است و می‌تواند منجر به نگرانی‌هایی درباره وضعیت سلامتی نوزاد شود. مطالعه‌ای در سال ۲۰۰۶ نشان می‌داد که آموزش ناکافی پدر و مادر، روش‌های شیردهی نادرست، یا هر دو با نرخ بالاتر از امکان قابل پیش‌گیری پذیرش بیمارستانی در نوزادان همراه بودند.[۸۵]کودک ممکن است از نوک پستان پس از چند دقیقه یا پس از یک دوره طولانی‌تری فاصله بگیرد. تغذیه عادی در پستان می‌تواند با چند مکیدن (در نوزادان)، از ۱۰ الی ۲۰ دقیقه و یا حتی بیشتر (با درخواست) خاتمه بیابد. گاهی‌اوقات، پس از به پایان رساندن یک پستان، مادر می‌تواند پستان دیگر را ارائه کند.با اینکه بسیاری از زنان فرزند خود را در موقعیت گهواره‌ای شیر می‌دهند، راه‌های بسیاری برای نگه‌داشتن نوزاد در هنگام تعذیه وجود دارد که به آسایش مادر و کودک و ترجیح تغذیه کودک بستگی دارد. برخی از کودکان یک پستان را نسبت به دیگری ترجیح می‌دهند، اما مادر باید هر دو سینه را در هر بار شیردهی به نوزاد ارائه کند.در هنگام شیردهی دوتایی، مادر قادر به حرکت کودک از یک سینه به دیگری نیست و آسودگی می‌تواند به معضلی برای مادر تبدیل شود. به این خاطر که شیردهی دوگانه باعث فشار بیشتری به شانه‌های می‌شود، مخصوصا وقتی که نوزادان رشد می‌کنند، به مادران بسیاری دارای دوقلوها پیشنهاد استفاده از بالش‌های حمایت‌کننده می‌شود.شیردهی منحصر به فرد [ویرایش]دو نمونه ۲۵ میلی‌لیتری از شیر سینه انسان: نمونه سمت چپ آغوز، شیر رقیقی که از سینه پر می‌آید. سمت راست شیری است که از سینه‌ای تقریبا خالی گرفته شده‌است.[۸۶]شیردهی منحصر به فرد به عملی اطلاق می‌شود که مادر فرزند خود را بدون هیچ غذای اضافی دیگری همانند آب، آب‌میوه، شیر غیرانسانی و غذاهای اضافی، شیر دهی کند. البته در این موارد استثناهایی همچون ویتامین‌ها، مواد معدنی و داروها (با تجویز پزشک) وجود دارند.[۱۰] رهنمودهای ملی و بین‌المللی توصیه می‌کنند که همه نوزادان منحصرا برای شش ماه اول زندگی شیردهی شوند. شیردهی می‌تواند برای دو سال یا بیشتر همراه با غذاهای جانبی بعد از ماه ششم ادامه یابد. شیردهی انحصاری به طور چشمگیری مرگ و میر نوزادان در کشورهای در حال توسعه را با کاهش اسهال و بیماری‌های عفونی کاهش می‌دهد. همچنین نشان داده شده که شیردهی باعث کاهش انتقال اچ‌آی‌وی از مادر به فرزند، نسبت به تغذیه مخلوط می‌شود.[۸۷][۸۸][۸۹][۹۰]شیردهی منحصر به فرد نوزادان شامل تغذیه بین ۶ تا ۱۴ بار در یک روز می‌باشد. نوزادان نو-متولد-شده بین ۳۰ تا ۹۰ میلی‌لیتر در هر بار تغذیه، شیر می‌خورند. پس از سن چهار هفتگی، نوزادان در در هر تغذیه حدود ۱۲۰ میلی‌لیتر مصرف می‌کنند. هر کودک متفاوت است، اما با رشد بیشتر، این مقدار نیز افزایش خواهد یافت. مهم است که نشانه‌های گرسنگی یک کودک شناخته شود. اینطور فرض می‌شود که کودک می‌داند چقدر شیر نیاز دارد و به همین دلیل توصیه می‌شود که کودک باید مقدار، زمان تکرار و طول هر یک دفعات شیردهی را خودش بخواهد. عرضه شیر از پستان با این تعداد، طول و میزان این دوره‌های تغذیوی مشخص می‌شود. وزن هنگام تولد نوزاد ممکن است عادت‌های غذایی‌اش را تحت تاثیر قرار دهد و مادران ممکن است از آنچه آنها این شرایط را می‌بینند نیز تحت تاثیر قرار بگیرند. برای مثال، کودکی در سن حاملگی کم به دنیا آمده‌است و مادر برای این باور است که فرزندش نیاز به تغذیه بیشتری دارد؛ آن‌ها باید توسط درخواست نوزاد و نه درخواست خود برای شیردهی اقدام کنند.اندازه‌گیری اینکه یک نوزاد به چه مقدار تغذیه نیاز دارد سخت خواهد بود اما کودکان به طور معمول نیازهای غذایی خود را رفع می‌کنند.[۹۱] نوزادانی که نمی‌توانند به اندازه کافی تغذیه کنند، ممکن است علائم اختلال رشد را بروز بدهند. در صورت لزوم، می‌توان به منظور برآورد میزان تغذیه، از پوشک (قنداق) خیس نوزاد این مسئله را دریافت: ۸ لباس خیس یا ۵–۶ مرطوب یکبار مصرف و ۲–۵ لباس کثیف در هر ۲۴ ساعت نشان دهندهٔ میزان قابل قبولی از شیر کافی برای نوزادان بزرگتر از ۵–۶ روز است. پس از ۲–۳ ماه، مقدار اندازه‌گیری مدفوع دقت کمتری را نشان می‌دهد تا آنجا که برخی از نوزادان عادی ممکن است تا ۱۰ روز بین هر مدفوع وقفه داشته باشند. نوزادان همچنین می‌توانند قبل و بعد از تغذیه وزن شوند.تولید شیر مادر [ویرایش]مواقعی که شیردهی مستقیم ممکن نیست، مادر می‌توانند با تولید شیر[پ ۳۱]   به اختصار  EBM   خود آن‌را برای کودک ذخیره کند. با ماساژ دستی و یا استفاده از پمپ پستان، یک زن می‌تواند شیر خود را تهیه و آن‌را در کیسه‌های یخچال، یک سیستم پرستاری مکمل و یا یک بطری برای استفاده سریع، ذخیره‌سازی کند. شیر مادر می‌تواند در دمای اتاق تا شش ساعت نگه‌داشته شود، یخچال‌شده آن تا هشت روز و یخ‌زده آن از چهار تا شش ماه قابل مصرف خواهد بود. تحقیقات نشان می‌دهد که فعالیت آنتی‌اکسیدانی در شیر در طول زمان کاهش می‌یابد اما هنوز هم برای جانشینی برای شیرجانشین نوزاد، در سطح بالاتری قرار می‌گیرد.[۹۲]پمپ پستان دستیشیر مادر تولید شده می‌تواند برای اوقاتی که مادر و فرزند دور هستند نگه‌داشته شود. در صورتی که یک نوزاد مریض قادر به خوردن نیست، شیر مادر می‌تواند از طریق یک لوله تغذیه معده‌ای خورانده شود.تولید شیر همچنین می‌تواند برای مواقعی که مادر با شیردهی از طریق پستان مشکل دارد، مورد استفاده قرار گیرد، همانند وقتی که نوزاد باعث خراش و کبودی پستان می‌شود. اگر نوزادی بزرگتر، نوک پستان را گاز می‌گیرد، واکنش مادر مسلما پرش و فریاد درد است که معمولا به اندازه کافی برای تضعیف کودک از گاز گرفتن دوباره کافی است.«تولید منحصری»[پ ۳۲] یا «پمپاژ منحصری»[پ ۳۳][پ ۳۴] واژه‌هایی هستند که برای مادرانی که فرزندان خود را از طریق تولید شیر منحصرا شیردهی می‌کنند و نه از طریق شیردهی رایج، به کار می‌روند. این‌کار می‌تواند به دلیل این‌که نوزاد قادر به نگاه‌داشتن سینه نیست، به وجود آید. با عادات خوب پمپاژ، به خصوص در ۱۲ هفته اول زمانی که تولید شیر در حال شروع است، تولید شیر برای تغذیه نوزاد تا زمانی که مادر می‌خواهد ممکن است.[۹۳]شیر تولید شده (EBM) یا شیر خشک که به نوزاد توسط بطری خورانده می‌شود.به طور کلی توصیه می‌شود که استفاده از بطری شیر تولید شده برای شیردهی کودک را تا زمانی که کودک ۴–۶ هفته سن دارد و در مکیدن به طور مستقیم از پستان خوب است، به تاخیر بیندازید.[۹۴] بدلیل آن‌که مکیدن از بطری تلاش کمتری می‌خواهد، کودکان تمایل خود را از مکیدن پستان از دست خواهند داد. به این حالت توقف شیردهی[پ ۳۵] یا سردرگمی نوک پستان[پ ۳۶] می‌گویند. برای جلوگیری از این حالت، قبل از سنین ۴–۶ هفته شیر تولید شده به نوزاد داده نشود و در صورت داده شدن، توصیه می‌شود که شیر مادر به وسیله‌های دیگر مانند قاشق تغذیه یا فنجان به نوزاد خورانده شود. همچنین، EBM باید توسط کسی به غیر از مادر شیرده (یا دایه) به کودک داده شود تا کودک بتواند به راحتی با تغذیه از طریق شیرمادر به طور مستقیم توسط مادر و یا دایه استفاده کند و همچنین بتواند به واسطه تغذیه توسط بطری همراه با دیگر افراد عادت کند.برخی از زنان شیر تولیدشده خویش را به دیگران چه به طور مستقیم و یا از طریق یک بانک شیر اهدا می‌کنند. اگرچه به طور تاریخی، استفاده از پرستاران معمول بوده‌است، اما بعضی از زنان دوست ندارند کودک خود را با شیر زن دیگری تغذیه کنند؛ دیگران از اینکه فرزندشان می‌تواند از مزایای شیرمادر بهره‌مند شود قدردانی می‌کنند. تغذیه با شیر تولید شده—یا از طریق اهدا کنندگان و یا مادر خود کودک—به یکی از روش‌های انتخابی تغذیه برای نوزادان زودرس می‌باشد.[۹۵] انتقال برخی بیماری‌های ویروسی از طریق شیردهی می‌توانند با تولید شیر مادر و در معرض قراردادن آن به پاستوریزه‌سازی، جلوگیری شوند.[۹۶]نگهداری شیر مادر تولید شده [ویرایش]شیشه‌های استاندارد نگهداری شیر مادرشیر مادر تولید شده می‌تواند برای استفاده بعدی ذخیره شود که پیشنهاد می‌شود در ظرف‌های نگهداری‌کننده سخت و عایق هوا نگهداری شود.[۹۷]مدت‌زمانی که شیر به طور امن می‌تواند برای هر بار استفاده نوزاد نگهداری و برای موارد بعدی استفاده شود در جدول زیر آمده‌است.[۹۸]محل نگهداریدمابیشترین زمان نگهداریدر یک اتاق۲۵°C۷۷°Fشش تا هشت ساعتکیسه‌های حرارتی عایق‌شده با یخ‌های فشرده‌شدهتا ۲۴ ساعتدر یخچال۴°C۳۹°Fتا ۵ روزدر فریز داخل یک یخچال-۱۵°C۵°Fدو هفتهیخچال و فریزر ترکیب‌شده با درب‌های مجزا-۱۸°C۰°F۳ تا ۶ ماهفریزرهای تمام یخ و قوی-۲۰°C-۴°F۶ ماه تا یک‌سالتغذیه مخلوط [ویرایش]تغذیه مخلوط[پ ۳۷] به معنی تغذیه کودک با شیرمادر به‌علاوه شیر خشک و غذاهای جانشین و حتی آب، با توجه به سن، می‌باشد. نوزادان در هنگام تغذیه با پستانک‌های مصنوعی تفاوت بیشتری نسبت به تغذیه با پستان نشان می‌دهند. در پستان، زبان نوزاد به جای مکیدن شیر آن‌را لمس و شیر را خارج می‌کند. با پستانک مصنوعی، نوزاد تا زمانی که شیر می‌آید خواهد خورد زیاد مکیدن بسیار روان و ساده‌است، در نتیجه امکان پرخوری وجود دارد. از آنجا که جریان ثابت است، و نوزاد قصد پایان دادن را ندارد، مخلوط کردن شیردهی و تغذیه با شیشه شیر (یا استفاده از پستانک) قبل از این که نوزاد به تغذیه از مادرش عادت کرده باشد، می‌تواند نتیجه‌ای داشته باشد که نوزاد بطری را بیشتر به پستان ترجیح دهد. برخی از مادران تغذیه را با استفاده از یک سرنگ یا پیمانه کوچک انعطاف‌پذیر به منظور کاهش خطر از اولویت نوک پستان مصنوعی، انجام می‌دهند. هنگام استفاده از بطری، مهم است که به پذیرش کودک برای استفاده از کمترین جریان (و فقط به دلیل آن‌که نوزاد بزرگتر می‌شود از جریان سریع‌تری استفاده نشود) و تغذیه با یک حالت آهسته، توجه شود. کودک باید تقریبا عمودی قرار بگیرد و بطری باید فقط کمی فشرده شود تا مقداری شیر به نوزاد برسد. شیردهی از طریق بطری باید همان‌قدر طول بکشد که شیردهی از طریق پستان طول می‌کشد. شیردهی سریع‌تر به راحتی منجر به شیردهی اضافی و پرخوری می‌شود.شیردهی دوتایی [ویرایش]مادری در حال شیردهی دوتایی دوقلوهایشتغذیه دو فرزند به صورت همان زمان را شیردهی دوتایی[پ ۳۸] می‌نامند، شایع‌ترین علت برای شیردهی دوتایی تولد دوقلوها است، اگرچه زنانی که دارای فرزندهایی با فاصله زاده‌شدن نزدیک دارند، می‌توانند و باید به ادامه شیردهی از جوان‌ترها همراه با کوچک‌ترها بپردازند. از آنجا که عادت‌های تغذیه و اشتهایی هر نوزاد ممکن است یک چیز نباشد، این می‌تواند به معنای تغذیه هر یک از آن‌ها با توجه به نیازهای فردی‌اش باشد و همچنین می‌تواند شامل شیردهی آن‌ها با یکدیگر—هر کدام یک پستان—شود. دو قلوها می‌توانند همزمان از دو سینه مادر شیر بخورند، این روش در تداوم شیردهی و افزایش میزان شیر مادر مؤثر است. هر کدام از دوقلوها به یک سینه و هربار از یک سینه مادر در عین حال که هر دو سر روی سینه مادر و تنه آن‌ها زیر بغل مادر است می‌توانند شیر بخورند.[۹۹]در موارد سه‌قلو یا بیشتر، شیردهی به عنوان چالشی برای مادر برای سازماندهی شیردهی تمام نوزادان است. در حالی که سینه می‌تواند به تقاضاها پاسخ داده و تولید مقدار زیادی از شیر را کند، استفاده از اختیاراتی برای زنان رایج است. با این حال، برخی از مادران توانسته‌اند با موفقیت شیردهی سه‌قلو را انجام‌دهند.[۱۰۰][۱۰۱][۱۰۲] برای جلوگیری از خسته‌شدن هنگام شیردهی دوتایی، می‌توان از چند حوله بزرگ یا بالشهای مخصوص شیردهی برای کمک به قرارگرفتن و ثابت ماندن نوزادها در وضعیت مناسب، استفاده کرد.[۱۰۳]شیردهی دوتایی همچنین ممکن است هنگامی که یک زنی با نوزاد شیرده، زایمان جدیدی کند رخ دهد. در مراحل آخر حاملگی شیر به آغوز تغییر خواهد کرد، و برخی از شیرخواره‌های بزرگتر حتی با وجود این تغییر ممکن است ادامه به شیرخوردن کنند، در حالی که دیگران ممکن است شیرخوردن را به دلیل تغییر در طعم و یا کاهش عرضه ترک‌کنند. تغذیه کودک در حالت بارداری به دلیل این‌که مادر برای هر دو کودک (جنین در رحم و نوزاد زاده‌شده) مواد غذایی فراهم‌می‌کند، به عنوان نوعی از شیردهی دوتایی محسوب می‌شود.[۱۰۴]طول مدت شیردهی [ویرایش]در ایالات متحده آمریکا، مطالعه‌ای منتشر شده توسط مرکز کنترل و پیشگیری بیماری نشان داد که ۷۵ درصد از مادران شیردهی می‌کنند. با این حال، در ۶ ماه، این میزان به ۴۳٪ کاهش می‌یابد و فقط ۲۲٪ بعد از یک سال بود. میزان شیردهی در سراسر کشور متفاوت است، این میزان از نزدیک به ۹۰ درصد شیردهی در یوتا تا ۵۲.۵ درصد در می‌سی‌سی‌پی گزارش می‌دهد. قانون مراقبت سلامتی اکنون کارفرمایان را موظف به ارائه فضا و مکان لازم—نه یک توالت—برای مادران کرده‌است، تا بتوانند شیر تهیه کنند.[۱۰۵]شیردهی پایدار [ویرایش]استراتژی جهانی برای تغذیه نوزادها و کودکان خرد  به اختصار  IYCF   شیردهی منحصر به فرد را برای مدت ۶ ماه و تداوم تغذیه با شیر مادر با مواد غذایی مناسب مکمل به مدت ۲ سال و فراتر از آن را ضروری می‌داند. مجمع بهداشت جهانی  به اختصار  WHA   یک استراتژی جهانی را در قطعنامه WHA55.25 در مه ۲۰۰۲ اتخاذ کرده‌است.[۱۰۶]شیردهی مشترک [ویرایش]نوشتار اصلی: دایه‎شیردهی یک کودک توسط چند زن به صورت مشترک در سراسر جهان و هنوز هم در کشورهای در حال توسعه مانند کشورهای آفریقا یک چیز شایع است. شیردهی مشترک[پ ۳۹] یک عامل خطر برای عفونت اچ‌آی‌وی در نوزادان است.[۱۰۷] زنی که برای شیردهی به نوزاد دیگری استخدام شده‌است، به عنوان دایه شناخته می‌شود. دین اسلام بین رابطه ایجاد شده این زن و نوزادان شیرده وی قانونی وضع کرده‌است که طبق آن بین نوزادان، هنگامی که بزرگ شوند، خواهر و برادر شیری (از یک دایه شیر خورده‌اند) به عنوان خواهر و برادر خونی در نظر گرفته می‌شوند و نمی‌توانند طبق قوانین محرم با یکدیگر ازدواج کنند. شیردهی مشترک می‌تواند واکنش‌های منفی قوی را در مناطق انگلاسفیر ایجاد کند؛[۱۰۸] یکی از طرفداران فعال حقوق زنان جنیفر بامگاردنر در مورد تجربه‌های خود در مورد این موضوع در نیویورک نوشته بود.[۱۰۹]از شیر گرفتن نوزاد [ویرایش]از شیر گرفتن[پ ۴۰] روند معرفی مواد غذایی دیگر به نوزاد و کاهش عرضه شیر مادر است. نوزاد زمانی کاملا از شیر گرفته می‌شود که دیگر هیچ شیری از مادر تقاضا نکند و نخورد. در اغلب پستانداران، تولید آنزیم لاکتاز در پایان از شیر گرفتن متوقف می‌شود، و تبدیل به ناسازگاری با لاکتوز می‌شود.[۱۱۰] انسان‌ها اغلب دارای نوعی دگرگونی با فرکانسی که درجه اول به زمینه‌های قومی بستگی دارد، می‌باشند که تولید لاکتاز را در طول زندگی اجازه می‌دهد و به همین ترتیب می‌توانند فراتر از دوران کودکی شیر - معمولا شیر گاو یا شیر بز - بنوشند. در انسان، عوامل روانی شامل در روند از شیر گرفتن برای هر دوی مادر و نوزاد بسیار مهم است و به عنوان مسائل مربوط به نزدیکی و جدایی بسیار برجسته در این مرحله از زندگی یاد می‌شوند.[۱۱۱]در گذشته در برخی از کشورها به منظور کاهش تراکم خون پستان در بسیاری از زنان در طول روند از شیر گفتن، از داروی بروموکریپتین استفاده می‌گردید. در حال حاضر این‌کار به دلیل عوارض جانبی فراوان آن، ارائه مزیت بسیار کمی بر مدیریت غیر پزشکی و احتمال عوارض جانبی جدی فقط در موارد خاص انجام می‌شود.[۱۱۲] دیگر داروها مانند کابرگولین، لیژوراید یا قرص‌های کنترل تولد ممکن است گاهی اوقات به عنوان موانع دوره شیرواری استفاده شوند.ملکه ماری کزیمیر از لهستان با کودکان اثر جرزی سیمای‌جیناوزکی، ۱۶۸۴.زمان از شیر گرفتن در کشورهای مختلف، متفاوت است. انجمن متخصصین پزشکی اطفال آمریکا شیردهی تا یک‌سال را ضروری می‌دانند و سازمان بهداشت جهانی تداوم شیردهی تا پایان دو سالگی کودک را به شدت توصیه می‌کند. آخرین اطلاعات و توصیه‌ها سنین ۲ تا ۴ سالگی را پیشنهاد می‌کنند. با این حال تصمیم در مورد از شیر گرفتن بستگی به شرایط جسمی-روانی مادر و کودک و ویژگی‌های خانواده دارد.[۱۱۳]تاریخچه شیردهی [ویرایش]نوشتار اصلی: تاریخچه شیردهی‎«خانواده‌ای از یک کاماکن در حال آماده شدن برای جشن» اثر جین-بپتیست رپرت که زنی را در انتها در حال شیردهی نشان می‌دهد.برای صدها هزارسال، انسان‌ها همانند همهٔ پستانداران دیگر، به نوزادان خود شیر می‌دهند. پیش از قرن بیستم، افزودن جایگزین برای شیر مادر نادر بود. تلاش‌هایی در قرن ۱۵اُم در اروپا برای استفاده از شیر گاو یا بز مثبت نبود. در قرن ۱۸اُم، آرد یا غلات مخلوط با براث به عنوان جایگزین برای شیر مادر معرفی شدند، اما این هم نتیجه مطلوبی را در پی نداشت. شیر خشک تجاری صحیح، در اواسط قرن ۱۹ در بازار عرضه شد اما تا پس از جنگ جهانی دوم از آن‌ها استفاده‌ای وسیع نشد. همان‌طور که کیفیت‌های برتر از شیر مادر در مطبوعات پزشکی بیشتر نمایان شد، به همان‌قدر تغذیه با شیر مادر افزایش یافت و کشورهای مختلف اقدام‌های لازم برای قانونی‌کردن حمایت از حقوق کودکان و مادران را افزایش‌دادند.در مصر، یونان و امپراتوری‌های روم زنان عموماً فقط فرزند خودشان را شیردهی می‌کردند. اگرچه شیردهی بعدها به عنوان چیزی عادی برای خانواده سلطنتی تلقی می‌گردید و دایه‌ها گاهی برای شیردهی اطفال سلطنتی استخدام می‌گردیدند. این البته در طول سال‌ها، مخصوصاً هنگامی که زنان نام‌دار از اروپای شرقی شروع به استخدام دایه‌ها کردند ادامه داده‌شد.[۱۱۴]مطابق با برخی از ادبیات‌های برهمنی، شیردهی در سده دوم در هند پس از روز پنجم تا هنگامی که آغوز دور انداخته‌شود و شیر مادر واقعی جاری شود، اجرا می‌گردید.در ژاپن زنان به صورت سنتی در در خانه زایمان می‌کردند و با کمک ماساژ پستان، فرزندان خود را شیر می‌دادند. از شیر گرفتن نیز دیر انجام می‌گردید و در مواردی نادر شیردهی حتی تا شروع نوجوانی دوام می‌داشت. بعد از جنگ جهانی دوم، علم طب اروپایی وارد ژاپن شد و زنان شروع به زایمان در بیمارستانها کردند که بعد از آن به صورت معمول نوزاد به شیرخوارگاه سپرده می‌شد و شیر خشک می‌خورد. در سال ۱۹۷۴ تبلیغات دولت در مورد مزایای شیردهی باعث شد که توجه مردم به آن دوباره جلب شده و به مزایای آن پی‌ببرند. ژاپن توانست به عنوان اولین کشور توسعه یافته‌ای باشد که بتواند طرح بیمارستان دوستانه نوزاد را اجرا و تا سال ۲۰۰۶ بیش از ۲۴ سامانه از آن را داشته‌باشد.[۱۱۵]دیدگاه اجتماعی به شیردادن اجتماعی [ویرایش]نوشتار اصلی: دیدگاه اجتماعی به شیردادن اجتماعیالهه پارواتی، در حال شیردهی پسرشگانش یکی از مورد احترام‌ترین خدایانهندوییسمنیاز یک کودک به شیردهی نمی‌تواند به صورت مطمئنانه شناسایی شود، پس قوانین مشروع و عمومی در مورد قانون پوشش لباس و در معرض دید قراردادن تن برهنه بیشتر برای همین نیاز اتخاذ شده‌اند.[۱۱۶] بیشتر قوانین در سراسر جهان، شیردهی در اجتماع را ممکن می‌کنند و شرکت‌ها را برای منع کردن آن در محل کار، منع می‌کنند، اما بعضی مردم ممکن است از دیدن یک مادر با سینه باز و در حال شیردهی خوشنود نشوند.[۱۱۷] بعضی مادران شیرده ممکن است نسبت به شیردهی در اجتماع بی‌میلی نشان دهند.[۱۱۸]مناطق مختلف و برخوردها [ویرایش]شیردهی در اجتماع در کشورهای مختلف بسته به فرهنگ و نظام کشور واکنش‌های متفاوتی دارد. برخی کشورها که در آن‌ها برای شیردهی قوانینی وضع شده‌اند به ترتیب زیر می‌باشد.کانادا [ویرایش]در کانادا، منشور حقوق و آزادی کانادایی حمایت‌هایی تحت برابری جنسی می‌دهد. اگر چه سازمان حمایت از حقوق بشر کانادا به صراحت شیردهی را در فهرست قرار نداده‌است.[۱۱۹][۱۲۰]چین [ویرایش]در شانگهای، شیردادن در اجتماع شرم‌آور تلقی می‌شود. مبارزه‌هایی برای ساختن اتاق‌هایی برای نوزادان انجام گرفته بود.[۱۲۱][۱۲۲]عربستان سعودی [ویرایش]زنان در عربستان سعودی به راحتی حق شیردهی نوزادان خود را در عموم دارند حتی اگر زیر برقعه یا حجاب باشند.[۱۲۳][۱۲۴]بریتانیا [ویرایش]شیردهی در اجتماع (رستوران‌ها، کافه‌ها، کتابخانه‌ها و غیره) تحت قانون ۱۹۷۵ تبعیض جنسی حمایت شده‌است. اگر کودک زیر سن ۶ ماه است، مادر دارای حمایت‌های بیشتری تحت لایحه الحاقی سال ۲۰۰۸ می‌باشد که حقوق بیشتری را برای مادران فراهم آورده‌است.مطالعه‌ای از وزارت بهداشت بریتانیا نشان داد که ۸۴٪ (در حدود ۵ از ۶ نفر) از جمعیت بریتانیا شیردهی را در اجتماع در صورتی که با احتیاط انجام شود، عملی پسندیده می‌بینند، با این حال ۶۷٪ (۲ از ۳) مادران بریتانیایی در مورد افکار عمومی در مقابل شیردهی در اجتماع نگران هستد.[۱۲۵] در اسکاتلند برای مبارزه با این ترس‌ها، پارلمان اسکاتلند قانون حفاظت از آزادی زنان برای شیردهی عمومی را در سال ۲۰۰۵ تصویب کرد.[۱۲۶] این قانون اجازه می‌دهد تا کسی که از شیردهی در اماکن عمومی جلوگیری می‌کند بیش از ۲۵۰۰ یورو جریمه می‌شود.[۱۲۷]ایالات متحده [ویرایش]تخصیص لایحه‌ای در مجلس نمایندگان ایالات متحده آمریکا (HR 2490) با اصلاحیه‌ای به طور خاص با اجازه شیردهی عمومی[۱۲۸] همراه بود که به صورت قانون در ۲۹ سپتامبر ۱۹۹۹ به امضا رسید. این موضوع تصریح شده که هیچ کدام از سرمایه‌های دولت نباید زنان را در شیردهی فرزندان‌شان ممنوع در ساختمان‌های فدرال و یا در اموال فدرال ممنوع کند. علاوه بر این، قانونی عمومی از ایالات متحده[۱۲۹] که در سال ۱۹۹۹ به تصویب رسیده بود، به طور خاص فراهم می‌کند که «در صورتی که زن و فرزندش مجاز به بودن در داخل یک ساختمان و یا مکان دولتی هستند، او (مادر) مجاز هستند که فرزند خود را در هر نقطه ممکن شیردهی کند.» این قانون مربوط به تمام ایالات‌های آمریکا و هر ایالات قانون را به صورت اصلی پذیرفته و اجرا می‌کند.[۱۳۰]نقش بازاریابی [ویرایش]بحث‌ها و جدال‌هایی تا کنون به‌خاطر بازاریابی از شیر مادر در مقابل شیرخشک به‌وجود آمده است؛ به خصوص این‌که چگونه می‌تواند آموزش و درک (و یا عدم درک) مادران را از فواید بی‌شمار شیردهی در کشورهای جهان سوم تحت تاثیر خود قرار دهد.[۱۳۱] معروف‌ترین مثال در این زمینه می‌تواند تحریم شرکت نستله در ۱۹۷۷ باشد، که در دهه ۱۹۷۰ به وجود آمد و توسط ستاره‌های معروف و گروه‌های بین‌المللی تا این روز پشتیبانی می‌شود.[۱۳۲][۱۳۳]در سال ۱۹۸۱، مجمع بهداشت جهانی قطعنامه WHA34.22 را که قانون بین‌المللی بازاریابی از جایگزین شیر مادر را نیز شامل می‌گردید به تصویب رسانید.اتحاد جهانی اقدام برای شیردهی [ویرایش]نوشتار اصلی: اتحاد جهانی اقدام برای شیردهیاتحاد جهانی اقدام برای شیردهی[پ ۴۱]   به اختصار  WABA   شبکه‌ای ارتباطی بین افرادی است که به صورت جهانی برای گسترش شیردهی و فرهنگ شیردادن اقدام می‌کنند. این گروه با مشکلات از چندین نقطه‌نظر شامل شیردهی، سلامت مادران و مشاورین شیردهی برخورد می‌کنند. در میان تمام مراکز و مؤسسه‌هایی که برای پیدایش WABA نقش داشتند، دریک جلیف وپاتریس جلیف دو متخصص امور اطفال و تغذیه نوزادان در هویدا کردن و انجام دادن چندین ابتکارهای اولیه نقش بزرگی داشتند.[۱۳۴][۱۳۵][۱۳۶]هفته جهانی شیردهی [ویرایش]نوشتار اصلی: هفته جهانی شیردهیهفته جهانی شیردهی[پ ۴۲] که توسط WABA، سازمان بهداشت جهانی، یونیسف و دیگر سازمان‌های دولتی و مستقل اداره می‌شود به هفت روز از هر سال که از ۱ اوت شروع و تا ۷ اوت ادامه دارد گفته می‌شود. این مراسم جهانی، سالانه برای پیوستن تمامی حامیان، دولت‌ها و مؤسسه‌های شیردهی در سراسر جهان در بیش‌تر از ۱۷۰ کشور انجام می‌شود.[۱۳۷][۱۳۸][۱۳۹][۱۴۰][۱۴۱]بیمارستان دوست‌دار کودک [ویرایش]لوح طرح بیمارستان دوست‌دار کودک در یکی از بیمارستان‌های ایران، تهراننوشتار اصلی: طرح بیمارستان دوست‌دار کودکطرح بیمارستان دوست‌دار نوزاد[پ ۴۳]   به اختصار  BFHI   برنامهٔ جهانی مشترکی از سوی سازمان بهداشت جهانی، اتحاد جهانی اقدام برای شیردهی،یونیسف و دیگر سازمان‌ها می‌باشد که در سال ۱۹۹۱ پس از طرح‌ها و اعلامیه‌های سال ۱۹۹۰ پایه‌گذاری و بهره‌برداری شد. این طرح تلاشی جهانی برای بهبود نقش مادری و خدمت به مادران شیرده و نوزادان‌شان برای شروع بهتری در زندگی می‌باشد. هدف اصلی این طرح بهبود سلامت زنانحامله، مادران با نوزادان تازه‌زاده‌شده و نوزادان با امکانات پزشکی برای مراقبت، ترویج فرهنگ‌های شیردهی و حمایت آن‌ها مطابق با قانون بین‌المللی بازاریابی از جایگزین شیر مادر می‌باشد. این طرح هم‌اکنون در بیش از ۱۲۰ کشور دنیا انجام می‌پذیرد.[۱۴۲][۱۴۳][۱۴۴][۱۴۵][۱۴۶]در ایران مطابق با اعلام علیرضا مصداقی‌نیا، معاون بهداشت وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی در همایش روز جهانی شیر مادر اعلام کرد که درایران به طور کلی تا سال ۱۳۸۸ تعداد ۴۳ بیمارستان دوست‌دار کودک و مادر فعال هستند و همچنین ۵۰۰ بیمارستان باید به این طرح اضافه شود.[۱۴۷][۱۴۸]در دانشگاه ایران از ۴۶ بیمارستان دوست‌دار کودک تحت پوشش، ٣٢ بیمارستان در غرب تهران، ٨ بیمارستان در کرج، ٣ بیمارستان در شهریار، ١بیمارستان در ساوجبلاغ و ١بیمارستان در نظرآباد واقع هستند. از این بیمارستان‌ها ١۶ بیمارستان دولتی، ٢٣ بیمارستان خصوصی، ۶ بیمارستان تأمین اجتماعی و ١ بیمارستان خیریه می‌باشند.[۱۴۹]پانویس 

داود خوش باورراد

هیچ وقت

هيچ وقت اين دو جمله رو نگو :١)ازت متنفرم ٢)ديگه نميخوام ببينمت
هيچ وقت با اين دو نفر همصحبت نشو :١)از خود متشکر ٢)وراج
هيچ وقت دل اين دو نفر رو نشکن :١)پدر ٢)مادر
هيچ وقت اين دو تا کلمه رو نگو:١)نميتونم ٢)بد شانسم
هيچ وقت اين دو تا کارو نکن :١)دروغ ٢)غيبت
...هيچ وقت اين دو تا جمله رو باور نکن :١)آرامش در اعتياد ٢)امنيت دور از خانه
هميشه اين دو تا جمله رو به خاطر بسپار:١)آرامش با ياد خدا ٢)دعاي پدرو مادر
هميشه دوتا چيز و به ياد بيار:١)دوستاي گذشته رو٢)خاطرات خوبت رو
هميشه به اين دو نفر گوش کن:١)فرد با تجربه ٢)معلم خوب
هميشه به دو تا چيز دل ببند :١)صداقت ٢)صميميت

داود خوش باورراد

یك تاجر آمریكایى نزدیك یك روستاى مكزیكى ایستاده بود كه یك قایق كوچك ماهیگیرى از بغلش رد شد كه توش چند تا ماهى بود! از مكزیكى پرسید:
چقدر طول كشید كه این چند تارو بگیرى؟
مكزیكى: مدت خیلى كمى ! 
آمریكایى: پس چرا بیشتر صبر نكردى تا بیشتر ماهى گیرت بیاد؟
مكزیكى: چون همین تعداد هم براى سیر كردن خانواده‌ام كافیه ! 
آمریكایى: اما بقیه وقتت رو چیكار میكنى؟ 
مكزیكى: تا دیروقت میخوابم! یك كم ماهیگیرى میكنم!با بچه‌هام بازى میكنم! با زنم خوش میگذرونم! بعد میرم تو دهكده میچرخم! با دوستام شروع میكنیم به گیتار زدن و خوشگذرونى! خلاصه مشغولم با این نوع زندگى !
آمریكایى: من توی هاروارد درس خوندم و میتونم كمكت كنم! تو باید بیشتر ماهیگیرى بكنى! اونوقت میتونى با پولش یك قایق بزرگتر بخرى! و با درآمد اون چند تا قایق دیگه هم بعدا اضافه میكنى! اونوقت یك عالمه قایق براى ماهیگیرى دارى ! 
مكزیكى: خب! بعدش چى؟ 
آمریكایى: بجاى اینكه ماهى‌هارو به واسطه بفروشى اونارو مستقیما به مشتریها میدى و براى خودت كار و بار درست میكنى... بعدش كارخونه راه میندازى و به تولیداتش نظارت میكنى... این دهكده كوچیك رو هم ترك میكنى و میرى مكزیكو سیتى! بعدش لوس آنجلس! و از اونجا هم نیویورك... اونجاس كه دست به كارهاى مهمتر هم میزنى ... 
مكزیكى: اما آقا! اینكار چقدر طول میكشه؟
آمریكایى: پانزده تا بیست سال ! 
مكزیكى: اما بعدش چى آقا؟
آمریكایى: بهترین قسمت همینه! موقع مناسب كه گیر اومد، میرى و سهام شركتت رو به قیمت خیلى بالا میفروشى! اینكار میلیونها دلار برات عایدى داره ! 
مكزیكى: میلیونها دلار؟؟؟ خب بعدش چى؟
آمریكایى: اونوقت بازنشسته میشى! میرى به یك دهكده ساحلى كوچیك! جایى كه میتونى تا دیروقت بخوابى! یك كم ماهیگیرى كنى! با بچه هات بازى كنى ! با زنت خوش باشى! برى دهكده و تا دیروقت با دوستات گیتار بزنى و خوش بگذرونى!!!

مکزیکی نگاهی به مرد آمریکایی کرد و گفت :خب من الانم که دارم همینکارو میکنم!!!

امروز تو مترو بودم داشتم عکسای گوشیمو میدیدم رفتم رو عکس بعدی یارو میگه بزن عکس قبلیو من کامل ندیدم....!!!
حریم خصوصی در حد ِ پشم ِ شتر های آفریقا . . .! 

دختره به دوست پسرش میگه : میخوای جایی که آمپول زدم بهت نشون بدم ؟؟!! پسره با خوشحالی میگه آره! دختره میگه : ساخنمان روبرویی طبقه چهارم 


پشه‌ی بیشعور!
حداقل می‌خوای نیش بزنی یه جایی رو نیش بزن که ما بتونیم بخارونیم!!
آخه بین دو تا انگشت کوچیکای پا، جای نیش زدنه؟
خو ب عوضی عنتر! اصن اونجا خونی داره که میری نیش میزنی؟!!!
!!!!

پشتکار رو از اون ساعتِ زنگداری یاد بگیرکه تادهنتو سرویس نکنه، صداش قطع نمیشه 

ده تا سنگک خریدیم ملت یه جوری نگاه می‌کنن انگار پرادو سوار شدیم! والللا :)


اینایی كه استاتوس ها رو نخونده لايک ميكنن ، فرزندای همونايى هستن كه سال 41-40 هنوز امامِ راحل! حرف نزده بود ...
زار زار گريه ميكردن :|



نهایت برنامه ریزی و دوراندیشی ای که والدین عزیز در دهه شصت واسه آینده بچه هاشون داشتن این بوده که:
چه جوری بچه شون نیمه ی اول سال به دنیا بیاد،
اول مهر هفت سالگیش بتونه بره مدرسه؛
یه وقت عمرش به بطالت نگذره!
:)


پسر خالم رتبه کنکورش اومده باباش با خنده میگه :ماشالا ماشالا ، فقط چند رقم مونده بود پوز اختلاس بزرگ رو بزنه...
:)



کلید بهشت زیر پای مادران است و کلید کولر زیر دست پدران
بیایید از پدرهای سبزِ سرزمینِ گرممان بخواهیم تا ما را یاری کنند تا در این فصل گرم با روشن گذاشتن کولرها همه از هوایی خنک و مطبوع لذت ببرند …
والااا به خدا همش بابام میاد کولرو خاموش میکنه :))))




رفتیم عروسی دارم سالاد میخورم ، یه عالمه کلم و کاهو از لبو لوچم آویزونه ، همون لحظه مامانم برگشته به چندتا خانوم میگه : پسرم هستن ! حالا شما قیافه منو تصور کنین ... !





کانال اسپرت همه کشورها زوم کردند الان رو المپیک... کانال ورزش
ما هم الان جزء هشت قرآن رو داره تموم میکنه :|



روایت داریم تو جهنم ۲۰ دقیقه مونده به افطار ساعتا وایمیسته !



وقتی مامانم خونه نیست یکی از تفریحات سالمم اینه که میرم در یخچال رو اینقدر باز میزارم تا صدای آلارمش در بیاد بعد میگم : حالا هی زر بزن هیشکی به دادت نمی رسه !!



ديشب سحری دو دقیقه مونده به اذان پاشدم رفتم دستشویی،
موقع اذان داداشم اومده تند تند کوبید به در دستشویی گفت نخوریاااا
اذونه !!



لامصب اسم یه سری کشورای آفریقایی رو تو این المپیک شنیدم که حتی از زیر دست مموتی هم در رفته بود !!! لطفا مسئولین پیگیری کنند تا شاید بشه پروژه ای چیزی با این کشورا ردیف کرد !!
والاااااااااااااا 




الان معضل زن داییم اينه که نکنه تا آخر ماه رمضون نتونه کل قرآن رو ختم کنه, و تمام دغدغه دخترش اينه که چجوری ميتونه بازم مرخصي بگيره و بره کيش تا برنزه تر شه؛ و بزرگترين چالش پسر داییم اينه که چجوري از دلستر و مخمر بتونه الکل 14,2 درصد بگيره..
داییم هم مشوق همشونه..... :|




دقت کردین تو ایران فقط وقتی آرایشِ عروس رو قبول دارن که دیگه حتّی مادرش هم نشناسدش ؟؟؟!



سریال ساختن تو هر قسمتش یا یکی فلج میشه، یا کور میشه، یا ماشین میزنه با کاردک از رو آسفالت جمعش میکنن، یا صاعقه میزنه از وسط دو نیم میشه..... بعد اسمشو گذاشتن: "شاید برای شما هم اتفاق بیفتد" !!!
خو لامصب شاید واسه خودت اتفاق بیفته، شاید واسه عمت اتفاق بیفته، شاید واسه ننت اتفاق بیفته :| اسم قحطیه؟؟؟



انگار 90% از خستگی آدم تو جورابشه !
این جورابو که در میاری کلی راحت میشی ..!




داشتیم با مامانم تو پاساژ راه میرفتیم یهو مامانم هلم داد داشتم با مخ میخوردم زمین!!!! میگم چرا اینجوری می کنی؟؟؟؟ میگه قوز نکن!!



بهترین برنامه تلویزیون توماه رمضون سخنرانی مکارم شیرازی بعد از افطاره مخصوصا اونجا که
دوربین عوض میشه اونم نمی دونه با کدوم دوربین حرف میزنه :|


اعتراف می کنم بچه که بودم و تازه مسواک زدن رو یاد گرفته بودم، موقع مسواک زدن به جای اینکه مسواک رو تکون بدم، سرم رو با شدت در جهات مختلف تکون می دادم و مسواک رو همینطور ثابت نگه می داشتم. اعتراف می کنم تا یه ربع بعد مسواک زدن سرم گیج می رفت!

ژلوفن

 

 

 

ژلوفن دارویی است جزء دسته داروهای ضد التهایی غیر کورتونی بوده که متاسفانه مصرف خودسرانه آن به شدت رواج پیدا کرده است

 

دکتر احمد رهنمای چیت ساز نایب رئیس انجمن داروسازان تهران در گفتگو با باشگاه خبرنگاران تعدادی از عوارض و مضرات این دارو را به شرح زیر عنوان نموده است

 

آسیب به کبد: از آنجاییکه این دارو در کبد متابولیزه می شود تا قابلیت جذب داشته باشد بنابراین مصرف زیاد آن به کبد فشار می آورد و به آسیب میرساند

 

آسیب به کلیه: دفع دارو از طریق کلیه صورت می گیرد و مصرف بیش از حد آن بر کلیه اثر می گذارد، چون دفع این دارو از طریق کلیه و به صورت ادرار است مبتلایان به ناراحتی های خیلی شدید کلیه نیز نباید از این دارو استفاده کنند همچنین کسانی که به ترکیبات آسپیرین حساسیت دارند

 

آسیب به معده: افراد مبتلا داشته باشند نیز ژلوفن برایشان مضر است به طور کلی توصیه می شود تمامی داروها در سه ماهه اول بارداری استفاده نشود. مصرف این دارو باعث بروز اختلالات جنینی می شود

 

خطرناک برای افراد مبتلا به آسم، فشار خون (حجم خونشان را بالا می برد)، زخم معده یا کوليت، ناراحتی های خونی مثل هموفیلی و افرادی که مشکلات انعقادی دارند

 

افرادی که داروهای آنتی دیابتيك استفاده می کنند نباید ژلوفن بخورند چرا که ژلوفن باعث افزایش اثر ضد قند داروهایشان می شود و افت ناگهانی قند و به دنبال آن بروز شوک را به همراه دارد

لطفا اطلاع رسانی کنید

 

جملات قصار

       
یکی از بهترین راه های استفاده از وقت این است که قابلیت های خود را در زمینه هایی که نتایج کلیدی را برای شما به بار می آورد افزایش دهید  . برایان تریسی

اگر یک بار دیگر به دنیا می آمدم بسیار سبک تر گردش می کردم. در بهار با پای برهنه زودتر به راه می افتادم و در خزان با همان پاها، دیرتر برمی گشتم، بیشتر می رقصیدم شنگول تر اسب سواری می کردم و داوودی های بیشتری می چیدم. نادین استیر

انسان خوشبخت آن کسی است که حوادث را با تبسم و اندکی دقت بعلت وقوع آن تلقی وقبول نماید . مترلینگ

در برف ، سپیدی پیداست . آیا تن به آن می دهی ؟ بسیاری با نمای سپید نزدیک می شوند که در ژرفنای خود نیستی بهمراه دارند .  اُرد بزرگ

بخاطر بسپاریم که تنها راه تامین خوشبختی این نیست که متوقع حقشناسی از دیگران باشیم بلکه خوبیهائیکه به آنها می کنیم باید فقط بمنظور تامین مسرت باطن خودمان باشد . دیل کارنگی

خوشبختی شکل ظاهری ایمان است ،تا ایمان و امید و سخت کوشی نباشد ،هیچ کاری را نمی توان انجام داد . هلن کلر

همه چیز به حساب می آید . هر کاری که انجام دهید  یا به شما کمک می کند  یا آسیب می رساند ، هیچ چیزی خنثی نیست  . برایان تریسی
      

کسی که دارای عزمی راسخ است ،جهان را مطابق میل خویش عوض می کند . گوته

یک زندگی مطالعه نشده ،ارزش زیستن ندارد . سقراط

فکر خوب معمار و آفریننده است . دیل کارنگی

بدبخت کسی است که نمی تواند ناراستی خویش را درست کند . اُرد بزرگ

فکر نو بسیار ظریف و حساس است ،با یک ریشخند کوچک می میرد و کنایه ای کوچک آن را بسختی مجروح می کند . هربرت اسپنسر

نقطه آغاز تصمیم های بهتر، نقطه پایان تصمیم های بدتر است . برایان تریسی

هرگاه بتوانیم از نیروی تخیل به همان اندازه استفاده کنیم که از نیروی بصری استفاده می کنیم هر کاری انجام پذیر است . کارلایل

آدم بی مغز و پرگو چون آدم ولخرج و بی سرمایه است . پاسکال

زندگی شما تنها زمانی بهتر می شود که خودتان بهتر شوید . برایان تریسی
      

آنقدر شکست می‌خورم تا راه شکست دادن را بیاموزم . پطر

پیروزی آن نیست که هرگز زمین نخوری، آنستکه بعداز هر زمین خوردنی برخیزی. مهاتما گاندی

زیبارویی که می داند ، زیبای ماندنی نیست ، پرستیدنی است . اُرد بزرگ

مرا دوست بدار،اندکی ولی طولانی . کریستوفر مارلو

شما ممکن است بتوانید گلی را زیر پا لگدمال کنید، اما محال است بتوانید عطر آنرا در فضا محو سازید. ولتر

نگاهت رنج عظیمی است، وقتی بیادم می‌آورد که چه چیزهای فراوانی را هنوز به تو نگفته‌ام . آنتوان سنت اگزوپری

در بین تمامی مردم تنها عقل است که به عدالت تقسیم شده زیرا همه فکر می‌کنند به اندازه کافی عاقلند. رنه دکارت

مدتها پیش آموختم که نباید با خوک کشتی گرفت، خیلی کثیف می‌‌شوی و مهم‌تر آنکه خوک ار این کار لذت می‌برد . جورج برنارد شاو

کردار ناپسند خویش را با دارایی زیاد هم نمی توانی پنهان سازی . اُرد بزرگ

خدا پنداریست ! اما چه کسی است که این پندار را بیاشامد و نمیرد؟ . فردریش نیچه

ازدواج مثل اجرای نقشۀ جنگی است که اگر انسان یک مرتبه اشتباه نماید کارش تمام شده و دیگر جبران آن به هیچ صورت نمی شود . بورنز

با زنی ازدواج کنید که اگر مرد می بود بهترین دوست شما می شد . بردون

اینکه چه کسی باشید و در چه موقعیتی قرار داشته باشید بر عهده شما و نتیجه انتخابها و تصمیم گیری های خودتان است  . برایان تریسی

بی مایگی و بدکاری پاینده نخواهد بود ، گیتی رو به پویندگی و رشد است . با نگاهی به گذشته می آموزیم  آدمیان، اشتباهاتی همچون : برده داری ، همسر سوزی و ... را رها نموده است ،  خردورزی ! آدمی را پاک خواهد کرد .  اُرد بزرگ

فرزانگان سخن نمی گویند، بلکه با استعدادان سخن می گویند و تهی مغزان بگومگو می کنند. کونگ تین گان

سختی های بزرگ به آدمی نیرویی دو چندان می بخشد . اُرد بزرگ

تولد چیزی غیر از آغاز مرگ نیست . ادوارد یانک

خیر و نباید همگانی باشد وگرنه دیگر خیر نیست زیرا چیزهای همگانی ارزشی ندارند . فردریش نیچه

افرادی هستند که نور چشمی شانس و اقبالند و هر وقت سقوط می کنند مانند گربه روی دو پا بر زمین می نشینند . کولتون

حقیقتی از این سراغ ندارم که انسان می تواند با تلاش زندگی خود را  متعالی سازد . تورئو

و مردم هرگز نمی دانند پیشوا جز ذات عظیم آنها که به سوی آسمان سیر می کند ، شکاری ندارد . جبران خلیل جبران

پرتگاه می تواند به وجدآورنده روان و یا کشنده جسم باشد . اُرد بزرگ

جاه طلبی شهوتی است که هرگز فرو نمی نشیند ، بلکه با لذتی که از آن فراهم می شود پیوسته مشتعل تر و جنون آمیز تر می شود . اتومی

اگر بر ساماندهی نیروهای خود توانا نباشیم ، دیگران سرنوشتمان را می سازند . اُرد بزرگ

بزرگترین بدبختی آن است که طاقت کشیدن بار بدبختی را نداشته باشیم . باس

پادشاهان مردم دوست برگزیدگان پروردگارند . بزرگمهر

آداب خوب و اخلاق ، دوستان قسم خورده اند و بزودی با یکدیگر متحد می شوند . بارتول

افراد دانا کوشش دارند خود را همرنگ محیط سازند ولی اشخاص دیوانه سعی می کنند محیط را به رنگ خود در آورند ، به همین جهت تحولات و ترقیات اجتماع به دست دیوانگان بوده است . آندره مورا

همواره تنهایی ، توانایی به بار می آورد .  اُرد بزرگ

پول مانند حس ششم است که بدون آن نمی توان از پنج حس دیگر به طور کامل استفاده کرد . بدون درآمد کافی نصف امکانات زندگی به روی ما مسدود خواهد شد . سامرست مرآم

هیچ کس نمی تواند چیزی را به شما بیاموزد جز آنچه که در افق دید و خرد شما وجود داشته و شما از آن غافل بوده اید  . جبران خلیل جبران

جستجوی حقیقت دیوانگی مطلق است ، چه موقعیکه به حقیقت رسیدید ممکن نیست به کسی بگویید و دشمن شما نشود . برنارد روسن پی یر

با مشکلات می جنگیم که به آسایش برسیم ، وقتی به آسایش رسیدیم آسایش را غیر قابل تحمل می دانیم .بروکس آدامز

خطر خوشبختی در این است که آدمی در هنگام خوشبختی هر سرنوشتی را می پذیرد و هرکسی را نیز . فردریش نیچه

انسان هر چه بالاتر برود احتمال دیده شدن وصله ی شلوارش بیشتر می شود. ادیسون

انسان هنوز خارق العاده ترین کامپیوتر است . کندی

انسان هیچ وقت بیش تر از آن موقع خود را گول نمیزند که خیال میکند دیگران را فریب داده است . لاروشفوکولد

شباهنگام برای خانواده و نزدیکانت نامه بنویس و در روز برای اربابان و سرپرستان  .  اُرد بزرگ

بشر به خوشبختی خیلی زود عادت می کند و چون خیلی زود عادت می کند خیلی زود هم فراموش می کند که خوشبخت است . آندره مصورا

گیتی در جنگ و آوردی بزرگ در گردش است . اندیشه و تلاش خردمندان از یک سو و پوزخند اهریمن و روان دیوپیشگان از سوی  دیگر ، معرکه این جهان گذارا  است . اُرد بزرگ

آدم شجاع یکبار می میرد ولی ترسو هزار بار . الین چانک

حافظه پروندۀ تخیل و گنجینۀ عقل دفتر ثبت وجدان و مخزن اندیشه است . بازیل

یا چنان نمای که هستی ، یا چنان باش که می نمایی . بایزید بسطامی

قلب شما در سکوت و آرامش ، به اسرار روزها و شبها شناخت می یابد ولی گوشهایتان در حسرت و آرزویند که آوای چنین شناختی را که بر قلبهایتان فرود می آید ، بشنوند  . جبران خلیل جبران

در هستی جنبش حشرات هم چهار چوبی دارد . ارد بزرگ

تمام دنیای پهناور را بگردید ، دری بر روی آدم بی پول گشاده نخواهید یافت . هانری استانتون

خرد ، آدمی را گرانبهاترین چیز است ، و خداوند خرد در هر دو جهان کامروا و سرافراز است . و اگر از خلعت خرد محروم بود دانش بجوید ، چه دانشور سرور سروران است . و اگر از آن هم بی بهره بود باید دلیر باشد و در میدان نبرد بی باک باشد تا در نظر پادشاه گرامی ، و پیوسته شاد و فرمانروا باشد .و اگر این نیز نداشت  دیگر درخور زنده ماندن نیست ، و بهتر است که مرگ وی را دریابد .   بزرگمهر

انسانی که قادر به آفرینندگی نیست طالب نابود ساختن است . اریش فروم

مرد آزاده پیوسته می کوشد که در گفتار آهسته و در کردار خود کردار خود تند و سریع باشد . کنفوسیوس

یکی از بزرگترین خوشبختی ها ، خدمت بیشتر به مردم است . اُرد بزرگ

آزادی تلاش خردمندانۀ آدمی در جستجوی علت حادثه هاست . هربرت مارکوزه

وقتی همه نیروهای جسمی و ذهنی متمرکز شوند توانایی فرد برای حل مشکلات به طور حیرت انگیزی چند برابر می شود . نرمن وینسنت پیل

اگر در کارتان در حال پیشرفت نیستید و بهتر نمی شوید ، پس دارید بدتر می شوید . نت رایلی

حرف کسانی که می گویند عشق بری از خودخواهی ست  خنده دار است زیرا  همه چیز طبق خواست قدرت ما است . فردریش نیچه

انسان بزرگتر از یک جهان و بزرگتر از مجموعۀ جهانهاست ، در اتحاد جان با تن رازی بیش از راز آفرینش جهان نهفته است . هنری گیلر

مسرات حقیقی در اثرازدواج بدست میآید . لویی پاستور

دودمانی که بزرگان و ریش سفیدانش خوار باشند ، به کالبد بی جانی ماند که خوراک جانوران دیگر شود . اُرد بزرگ

 مردان بزرگ تاریخ سرنوشت ملتها را تعیین می کنند . اشپنگلر

نصیحت  جبران خلیل جبران به زوج های جوان به هنگام شادی :و همگام نغنمه ساز کنید و پای بکوبید و شادمان باشید ، اما امان دهید که هر یک در حریم خلوت خویش آسوده باشد و تنها .
چون تارهای عود که تنهایند هر کدام ، اما به کار یک ترانه ی واحد در ارتعاش . جبران خلیل جبران

دانایان روشندل می دانند که دوران زندگی دراز نیست ، تن آدمی از این جهان است و روان از سرای دیگر . بزرگمهر

شادمانی اسطوره ایست که در جستجویش هستیم . جبران خلیل جبران

هیچ چیز به اندازه تمرکز انرژی روی تعداد محدودی از هدف ها به زندگی تان توان و نیروی بیشتر نمی دهد . نیدو کیوبین

هنرمندان ناب ، هر روز در برابر دیدگان مردم نیستند . اُرد بزرگ

وقتی که پرکاهی به چشمتان می رود ، آن را بیرون می آورید . وقتی عادتی بد وارد روح شما می شود ، می گویید : سال دیگر معالجه اش می کنیم . هوراس

سخاوت در زیاد دادن نیست، در به موقع دادن است . لابرویر

نیرنگ پیران بدنهاد ، تنها با مرگ به پایان می رسد . اُرد بزرگ

یکی از عظیم ترین اسرار عشق و محبت این است که بیاموزید: چگونه آرمان ها و اندیشه های ناهماهنگ را از ذهن خود بزدائید و همواره آرزوهایی کنید که صادقانه می خواهید نه آن چرا که فکر می کنید شاید بتوان بدست آورید .  کاترین پاندر

هر روز همان روز را زندگی کن و بدین سان تمامی عمر را زندگی کرده ای . نانسی سیمس

شر با شر خاموش نمی شود چنان که آتش با آتش، بلکه شر را خیر فرو می نشاند و آتش را آب . لقمان

در آیین خرد در هر کاری اندیشه باید . بزرگمهر

در خواب می توانی نیروی روان خویش را بنگری . اُرد بزرگ

گنجی که در اعماق نامحدود شما حبس شده است ، در لحظه ای که خود نمی دانید ، کشف خواهد شد .   جبران خلیل جبران

حافظه آفریده ای هوس باز و مستبد است . هرگز نمی توانید بگویید که از کرانۀ دریای زندگی چه سنگریزه ای را بر می گیرد و در گنجینۀ خود نگاه می دارد ، یا کدام گل ناشناخته ای را از مزرعه می چیند ، و به عنوان رمز اندیشه هایی که در اعماق قرار گرفته اند و روزی اشک به چشم می آورند حفظ می کند . و با این همه در این شک ندارم که مهمترین چیزها آنها هستند که بهتر به یاد می آیند . هنری وان رایک

درسهائی که بر زانوی مادر آموخته شده ، آموزش هایی که پدر داده ، همراه با داستانهای شیرینی که در کنار بخاری به گوش خورده ، یادگارهای شیرینی است که هرگز کاملاً از یاد نمی رود . لامنه

بزرگترین نابکاری آن است که بپنداریم برای آنکه برترین باشیم باید دست به ویرانگری چهره دیگران بزنیم . اُرد بزرگ

حقیقت مانند آب دریا است چون نمک  آب دریا زیاد است تشنگی را رفع نمی کند. اگر حقیقت آدمی تحریف شود مثل آب شور دریا خواهد بود که تشنگی اش را رفع نخواهد کرد . فردریش نیچه

ما با مشکلات می جنگیم تا آسایش بیابیم ، ولی وقتیکه آسایش یافتیم آن را غیر قابل تحمل می یابیم . هانری بروکس آدامز

من در زمان خودم با معدود افرادی مواجه شدم که اشتیاق شدیدی به کار سخت داشتند. خوشبختانه همه آنها همکاران من بودند.  بیل‌گلد

تن درست برای روان ، مهمانخانه ، و برای تن ناسالم بیمارستان است . بیگن

چهار چوب نگاه ما زمینی است ، اما برآیند اندیشه ما جنبه آسمانی نیز پیدا می کند . اُرد بزرگ

آنچه را که با خوشی و لذت آموخته ایم ، هرگز فراموش نمی کنیم . سیسرون

آنکه کردار به سخاوت بیاراید و گفتار براستی در این جهان نیک بخت است . بزرگمهر

آنچه جهان به ما می دهد و آنچه خوشبختی نام دارد بازیچه تقدیر بیش نیست. لاوات

اعتقاد به بخت و قسمت بدترین نوع بردگی است . اپیکتت

من احساس می کنم مختارم پس مختارم . لایب نیتس

مستمند کسی است ، که دشواری و سختی ندیده باشد . ارد بزرگ

در نظر خردمند شادیی که غم به دنبال دارد بی ارزش است .  بزرگمهر

آغاز و پایان جنگ توسط خون صورت می گیرد . همر

دروغ مثل برف است که هر چه آنرا بغلتانند بزرگتر می شود . لوتر

پاکی نفس جدایی می آورد . فردریش نیچه

انسان قبل از هر چیز باید حیوان خوبی باشد . هربرت اسپنسر

پاداش درستی را در درستی بجوی ، و انگیزۀ کار نیک را همان نیکی بدان و سود دیگر مخواه . حکمت هندو

خودبینی ، چنبره و محیط گیراییش درون است و افتادگی ،  پیرامون  و بیرون ماست و این می تواند همگان را به سوی ما بکشاند . اُرد بزرگ

خرسندترین  آدم کسی است که دل از مهر و موافقت گردان سپهر برگیرد . بزرگمهر

امید غذای روزانۀ بیچارگان است . هرشل

هرگز مگذارکه خنده تو باعث گریه دیگری شود .  حسین بهزاد

فلک به مردم نادان دهد زمام مراد *** تو اهل دانش و فضلی همین گناهت بس  . حافظ

حقیقت نیازمند نقد است نه ستایش  . فردریش نیچه

اندیشه و سخن ریش سفیدان برآیند بردباری ، مردمداری و سرد و گرم چشیدگی روزگار است .  اُرد بزرگ

اشکهای دیگران را مبدل به نگاههای پر از شادی نمودن بهترین خوشبختی هاست . بودا

انسان خوشبخت نمی شود اگر برای خوشبختی دیگران نکوشد . دوسن پیر

اگر می خواهی خوشبخت باشی برای خوشبختی دیگران بکوش زیرا آن شادی که ما به دیگران می دهیم به دل ما بر می گردد . بتهوون

شما چون فصلهای سال هستید ، زیرا در زمستان خود بهار را انکار می کنید ، در حالی که بهار سرسبز هرگز شما را انکار نمی کند ، بلکه در سنگین ترین خواب غفلت به روی شما لبخند می زند ، بی آنکه خشمگین شود و یا با شما ستیز کند و صفا و یکرنگی را نادیده بگیرد . جبران خلیل جبران

جاییکه در آن خوش بینی بیش از هر جای دیگر رواج و رونق دارد ، تیمارستان است . هاولاک الیس

آینده جوانان را از روی خواسته ها ، و گفتار ساده اشان ، می توان پی برد ، نپنداریم که میزان دارایی و یا امکانات آنها ، دلیلی بر پیروزی و  شکست آنهاست ، تنها مهم خواسته و آرزوی آنهاست . اُرد بزرگ

بیایید نه تنها برای خود و خانواده‌مان بلکه برای کشورمان مسؤولیت بیشتری بپذیریم . بیل کلینتون

آنان که نمی‌توانند مسؤولیت قبول کنند، به رهبر نیاز دارند و برای داشتن رهبر داد و هوار راه می‌اندازند . هرمان هسه

مرد پر جربزه و قابل وقتی با بحران روبه‌رو می‌شود، به تکیه‌گاه فکر نمی‌کند؛ روش خود را تحمیل می‌کند، مسؤولیتش را می‌پذیرد و نتیجه کار را [پیروزی یا شکست] از آن خود می‌داند. چارلز دوگل

به ما انسان‌ها حق انتخاب داد‌ه‌اند پس نمی‌توانیم مسؤولیت‌ها را به گردن خدا یا طبیعت بیندازیم. مسؤولیت خود ماست و باید خودمان به دوش بکشیم. آرنولد توین‌بی

نتیجه گیری زود پس از رخدادهای مهم زندگی از بی خردی است .  اُرد بزرگ

خوشبختی شکل ظاهری ایمان است ،تا ایمان و امید و سخت کوشی نباشد ،هیچ کاری را نمی توان انجام داد . هلن کلر

کسی که دارای عزمی راسخ است ،جهان را مطابق میل خویش عوض می کند. گوته

یک زندگی مطالعه نشده ،ارزش زیستن ندارد . سقراط

لینک ثابت | چاپ یادداشت | 0 نظر

شنبه 10 شهریور ماه سال 1386

سخن دلنشین بزرگان

نوشته شده توسط مونس شجاع نوری در ساعت 11:15 PM

خداوند درهای هنر را بر روی دانایان دادگر گشوده است . فردوسی خردمند

تا وقتیکه قلب شما نخواهد ، مسلماً مغزتان هرگز به چیزی عقیده پیدا نمی کند . ویلیام جیمز

وقتی «قدرت عشق» بر «عشق به قدرت» غلبه کند، دنیا طعم صلح را می چشد . جیمی هندریکس

اگر از کسی متنفری از قسمتی از خودت در او متنفری، چیزی که از ما نیست نمی‌تواند افکار ما را مغشوش کند . هرمان هسه

شاید چالاک‌ترین انسان نباشم، شاید بالابلندترین یا نیرومندترین نباشم، شاید بهترین و زیرک‌ ترین نباشم، اما قادرم کاری را بهتر از دیگران انجام دهم و این کار هنر خود بودن است . لئونارد نیموی

اسنخوان بندی فریاد ، پاسخ هزاران ستم بی صداست . اُرد بزرگ

مغز ما یک دینام هزار ولتی است که متاسفانه اکثرمان بیش از یک چراغ موشی از آن استفاده نمی کنیم . ویلیام جیمز

آسیب دیده همیشه درهای رویاهایش کوچک و کوچکتر می شود ، مگر با امید که شرایط ما را دگرگون می سازد . اُرد بزرگ

خوشبختی ، جستن خوشبختی است نه یافتن آن . ویلیام جیمز

نیکی برآیند خرد است ، در دل و روان آدمی . ارد بزرگ

سگی که هم خانه من است نمی فهمد من که هستم و چه هستم اما  احساس می کند که دوست اویم , مرتب دم خود را می جنباند و در ذهن من چون فرشته ای که در ماورای ابرهاست , تاثیر خوشی به جا می گذارد! او آرزو می کند کارخوبی انجام دهد . ویلیام جیمز

هیچوقت نمی‌توانید با مشت گره‌کرده دست کسی را به گرمی بفشارید.  دانیال نبی

باطن وسیرت مردم را در حین بدبختی آنان می‌توان شناخت . گاندی

برای تربیت اراده بهترین زمان ایام جوانی است. فیثاغورث

آسودگی آدمی ، به گنج و دینار نیست که به خرد است و روشن بینی . اُرد بزرگ

بیشتر مردم به پشت شیشه خودروهایشان این برچسب را می زنند:" امروز، اولین روز از بقیه زندگی من است." من ترجیح می دهم اینگونه تصور کنم:" امروز، آخرین روز زندگی من است و می خواهم طوری زندگی کنم که انگار دیگر هیچ  فرصتی ندارم." وین دایر

آنچه آدمی را والا می کند مدت احساس های والا در اوست نه شدت آن احساس ها . فردریش نیچه

زندگی به وجود آوردن اثری جاودان است . وینه

ایده ها در بیرون زمان قرار دارند و در نتیجه ابدی هستند. شوپنهاور

اولین مرحله شناخت آفرینش همانا خرد است چشم و گوش و زبان سه نگهبان اویند که لاجرم هر چه نیکی و شر است از همین سه ریشه می گیرد .و افسوس که بدنبال کنندگان خرد اندکند باید که به سخن دانندگان راه جست و باید جهان را کاوش نمود و از هر کسی دانشی آموخت و یک دم را هم برای آموختن نباید از دست داد . فردوسی خردمند

روزنامه باید خبرگزار باشد نه خبرساز ، حقیقت و مایۀ سرگرمی واقعی چندان زیاد است که نیازی به خیال پردازی و دروغسازی نیست و نشر خبر دروغ خیانت به حقیقت است . سایمونز

آنچه که باید بیشترین علاقه را در ما به وجود آورد این نیست که آیا تفسیر ما از جهان، حقیقی است یا دروغین ، بلکه این است که آیا این تفسیر، خواست قدرت را برای نیرومندی و کنترل جهان پرورش می دهد ، یا هرج و مرج و ناتوانی را . فردریش نیچه

پیران جهان دیده برای گفتگو  مانع تراشی نمی کنند . اُرد بزرگ

مهمترین چیز بعد از حل کردن یک مسئله یافتن اندکی طنز در آن است .  فرنک آکلارک

دو گوش داریم ویک زبان ، برای اینکه بیشتر بشنویم و کمتر بگوییم. دیوژن

سخن گفتن به موقع و سکوت نمودن به موقع نشانه عقل است. سقراط

دانش انسان را از بلاها حفظ می کند . غررالحکم و دررالکلم

برای ماندگاری ، رویایی جز پاکی روان نداشته باش . اُرد بزرگ

شاد ماندن به هنگامیکه انسان در گیرودار کارهای ملال آور و پر مسئولیت است ، هنر کوچکی نیست. نیچه

همه می‌خواهند بشریت را عوض کنند ، دریغا که هیچ کس در این اندیشه نیست که خود را عوض کند. تولستوی

چنین گفت رستم به اسفندیار   که کردار ماند ز ما یادگار . فردوسی خردمند

راز اندوختن خرد ، یکرنگی است و بخشش . اُرد بزرگ

مهم ترین نکته این است: در هر لحظه قادر باشیم آنچه را که هستیم به خاطر آنچه می توانیم بشویم قربانی کنیم . چارلز دیوبولیس

با مرگ هر دوست ... جزیی از وجود من نیز دفن میشود ... ولی سهم آنان در خوشیها و لذتهایم ، مرا وا میدارد تا در این دنیای فانی باقی بمانم . هلن کلر

فقط کارهای جسورانه به حساب می آیند . اسکاول شین

 
زندگی گره ای نیست که در جست و جوی گشودن آن باشیم. زندگی واقیتی است که باید آن را تجربه کرد . سورن کی یر کگارد

پرهیزگار باش که هرگز هیچ پرهیزگاری از درستی نمی میرد . غزالی طوسی

خودت را بشناس اما به آن مبال  . اُرد بزرگ

بدگمانی میان افکار انسان مانند خفاش در میان پرندگان است که همیشه در سپیده‌دم یا هنگام غروب که نور و ظلمت بهم آمیخته است بال‌فشانی می‌کند . فرانسیس بیکن

روح و روان  و دل جهان روشن است و زمین را بی دریغ روشن می سازد خورشید از خاور برخاسته بسوی باختر که مسیری درست و بی نظیر است ای آنکه همچون آفتاب لبریز از نور و خردی تو را چه شده است که بر من نمی تابی ؟!! . فردوسی خردمند

آموزش را در خانواده و دانش را در جامعه می آموزند و بینش را در تفکرات تنهایی . فردریش نیچه

آدمی که پول ندارد مانند کمانی است که تیر ندارد . فوللر

انسان ها به نسبت هر ظرفیتی که برای کسب تجربه دارند عاقلند نه به نسبت تجاربی که اندوخته اند . برنارد شاو

انسان ها مانند خطوط انگشتان هیچ کدام به هم شبیه نیستند ادیسون

اگر دیگران را با زیباترین منشها و صفات بخوانیم چیزی از ارزش ما نمی کاهد بلکه او را دلگرم ساخته ایم  آنگونه باشد که ما می گویم .   اُرد بزرگ

مردآن است که هر بار او را بیازمایند زودجوش بی غش تر از پیش ار بوته ی آزمون بیرون آید . رومن رولان

مرد اصیل اگر ذلیل بشود رذیل نمی شود . رومن رولان

مردان بزرگ همچون کوه اند که هر چه از آن ها دورتر می شویم عظمت آن ها بیشتر آشکار می گردد . لرد جوی

مردان بلند نام و با افتخار هرگز نمی میرند زیرا که گوهرشان قلوب نسل های آینده است . توسیدید

مردان شجاع فرصت می آفرینند ترسوها و ضعفا منتظر فرصت می نشینند . گوته

آدمهای آرمانگرا هنگامیکه به نادرست بودن آرزویی پی می برند بر ادامه آن پافشاری نمی کنند .  اُرد بزرگ

داود خوش باورراد

ای کریمی که بخشنده عطایی و ای حکیمی که پوشنده خطایی و ای صمدی که از ادراک خلق جدایی و ای احدی که در ذات و صفات بی همتایی و ای خالقی که راهنمایی و ای قادری که خدایی را سزایی. جان ما را صفای خود ده و دل ما را هوای خود ده و چشم ما را ضیای خود ده و ما را آن ده که ما را آن به و مگذار به که و مه.

الهی! عبدالله عمر بکاست، اما عذر نخواست.

الهی! عذر ما بپذیر و بر عیب های ما مگیر.

به نام آن خدایی که نام او راحت روح است و پیغام او مفتاح فتوح است و سلام او در وقت صباح مؤمنان را صبوح است و ذکر او مرهم دل مجروح است و مهر او بلا نشینان را کشتی نوح است. ای جوانمرد درین راه مرد باش و در مردی فرد باش و با دل پردرد باش.

الهی! خواندی تأخیر کردم. فرمودی تقصیر کردم.

الهی! عمر خود بر باد کردم و بر تن خود بیداد کردم.

الهی! اگر کار به گفتار است بر سر همه تاجم و اگر به کردار است به پشه و مور محتاجم.

الهی! بیزارم از طاعتی که مرا به عجب آرد. مبارک معصیتی که مرا به عذر آرد.

الهی! اگر بر دار کنی رواست، مهجور مکن و اگر به دوزخ فرستی رضاست، از خود دور مکن.

الهی! گناه در جنب کرم تو زبون است، زیرا که کرم تو قدیم و گناه اکنون است.

الهی! اگر عبدالله را بخواهی سوخت، دوزخی دیگر باید آلایش او را و اگر بخواهی نواخت،

بهشتی دیگر باید آسایش او را

الهی! اگر یکبار گویی بنده من، از عرش بگذرد خنده من.

الهی! همه از تو ترسند و عبدالله از خود زیرا که از تو همه نیک آید و از عبدالله بد.

الهی! گفتی کریمم امید برآن تمام است. چون کرم تو در میان است نا امیدی حرام است.

الهی! اگر امانت را نه امینم، آن روز که امانت می نهادی می دانستی که چنینم.

الهی! همچو بید می لرزم که مبادا به هیچ نیرزم.

فریاد از معرفت رسمی و عبارت عاریتی و عبادت عادتی و حکمت تجربتی و حقیقت حکایتی.

الهی! اقرار کردم به مفلسی و هیچکسی. ای یگانه ای که از همه چیز مقدسی.

چه شود اگر مفلسی را به فریاد رسی.

الهی! اگر با تو نمی گویم افکار می شوم. چون با تو می گویم سبکبار می شوم.

الهی! ترسانم از بدی خود بیامرز مرا به خوبی خود.

الهی! بر تارک ما خاک خجالت نثار مکن و ما را به بلای خود گرفتار مکن.

پادشاها گریخته بودیم تو خواندی، ترسان بودیم بر خوان ''لاتقنطوا ...'' تو نشاندی.

الهی! بر سر از خجالت گرد داریم و رخ از شرم گناه زرد داریم.

الهی! اگر دوستی نکردیم، دشمنی هم نکردیم.

اگر چه بر گناه مصریم بر یگانگی حضرت تو مقریم.

الهی! در سر خمار تو داریم و در دل اسرار تو داریم و به زبان استغفار تو داریم.

الهی! اگر گوییم ثنای تو گوییم و اگر جوییم رضای تو جوییم.

الهی! بنیاد توحید ما خراب مکن و باغ امید ما را بی آب مکن و به گناه روی ما را سیاه مکن.

الهی! تقوایی ده که از دنیا ببریم، روحی ده که از عقبی برخوریم.

یقینی ده که در آز بر ما باز نشود و قناعتی ده تا صعوه حرص ما باز نشود.

الهی! دانایی ده که از راه نیفتیم و بینایی ده تا در چاه نیفتیم.

دست گیر که دستاویزی نداریم، بپذیر که پای گریزی نداریم.

الهی! درگذر که بد کرده ایم و آزرم دار که آزرده ایم.

الهی! مگوی که چه کرده ایم که دردا شویم و مگوی که چه آورده یی که رسوا شویم.

الهی! توفیق ده تا در دین استوار شویم. عقبی ده تا از دنیا بیزار شویم.

بر راه دار تا سرگردان نشویم.

الهی! بیاموز تا سر دین بدانیم. برفروز تا در تاریکی نمانیم. تلقین کن تا آداب شرع بدانیم. توفیق ده تا خنگ طمع نرانیم. تو نواز که دیگران ندانند، تو ساز که دیگران نتوانند. همه را از خودپرستی رهایی ده. مه را به خود آشنایی ده. همه را از مکر شیطان نگاهدار. همه را از کید نفس آگاه دار.

الهی! فرمایی که بجوی و می ترسانی که بگریز. می نمایی که بخواه و می گویی که بپرهیز.

الهی! گریخته بودم تو خواندی. ترسیده بودم بر خوان تو نشاندی. ابتدا می ترسیدم که مرا بگیری به بلای خویش، اکنون می ترسم که مرا بفریبی به عطای خویش.

الهی! عمر بر باد کردم و بر تن خود بیداد کردم. گفتی و فرمان نکردم. درماندم و درمان نکردم.

الهی! تو ساز که ازین معلولان شفا نیاید، تو گشای که از این ملولان کاری نگشاید.

الهی! به صلاح آر که نیک بی سامانیم جمع دار که بد پریشانیم.

الهی! ظاهری داریم شوریده. باطنی داریم در خواب. سینه ای داریم پر آتش. دیده ای داریم پر آب. گاه در آتش سینه می سوزیم و گاه از آب چشم غرقاب.

الهی! اگر نه با دوستان تو در رهم، آخر نه چون سگ اصحاب کهف بر درگهم. انتظار را طاقت باید و ما را نیست. صبر را فراغت باید و ما را نیست.

الهی! مکش این چراغ افروخته را و مسوز این دل سوخته را و مران این بنده آموخته را ...

پَ نَ پَ

تو بانک واسه یه پیرزنه داشتم فیش پر میکردم ازش میپرسم شماره تلفن؟ میگه :می خوای تو فیش بنویسی؟
نه پس؛ می خوام باهات شبها تلفنی صحبت کنم

قبض آب ترکه میاد, میبینه خیلی زیاده, به بچه هاش میگه: حالا, فردا که رفتم پرینت آب رو گرفتم, معلوم میشه کیه که هی میره دستشویی

دارم خونه رو جارو می زنم به مامانم می گم پاتو بردار . می گه:می خوای زیرشو جارو بزنی؟می گم پ نه پ می گن زیر پای مادران بهشته می خوام ببینم راست می گن؟؟؟

دوستم میگه چرا انقدر غذات کم شده ؟ میگم : تو رژیمم ... میگه رژیم لاغری ؟! ...پَـــ نَ پـَـــ رژیم صهیونیستی

دوستم میپرسه تو هم مثل من به طبیعت و دریا و گل و چیزای رمانتیک علاقه داری؟ پـــ نه پـــ من فقط به زباله دونی و آشغال و توالت عمومی و چیزای چندش آور علاقه دارم!!!!
* مامان و بابام موقع جابه جا کردن مبل یکدفعه ولش کردند رو پام اشکم در اومده، تازه می پرسن دردت اومد؟
پـــ نــه پـــ از اینکه می بینم رابطه شما دوتا انقدر خوبه و با هم همکاری می کنید، دارم اشک شوق می ریزم!!!

  لپ تاپم رو بردم نمایندگیش، می گم ضربه خورده کار نمی کنه، یارو میگه ضربه فیزیکی؟!!پـــ نه پـــ ، یکم بی محلی کردم، ضربه روحـــی خورده.

 دارم چایی می خورم داغ بود سوختم داداشم می پرسه سوختی؟
 می گم پـــ نه پـــ رفتم مرحله بعد!!!

 به همکارم می گم همین الان یه فیلم باحال دانلود کردم، می گه از تو اینترنت؟
 پـــ نه پـــ از تو کانال کولر، اتفاقاً پهنای باندشم زیاده، قطعی هم نداره!!!

رفتم ساعت سازی به یارو می گم ساعتم کار نمی کنه، میپرسه یعنی درستش کنم؟
 پـــ نه پـــ باهاش صحبت کن سر عقل بیاد بره سر کار!!!

 تو فرودگاه دارم با رفیقم حرف میزنم یارو داره رد میشه میپرسه: شما ایرانی هستین؟
می گم:پـــ نه پـــ ما چینی هستیم فقط روی ما فارسی ساز نصب کردن!!!

 رفتم دکتر از منشیه می پرسم دکتر هست؟ میگه بله می خوایید برید پیششون؟
 پـــ نه پـــ اومدم ببینم اگه این وقت شب هنوز تو مطبند، تلاش شبانه روزیشون رو سرمشق زندگیم قرار بدم و برم

دارم تو کوچه راه میرم یه خانمه با ماشین رفت تو چاله آب پاشید همه صورتم و لباسام خیس شد، وایساده میگه وای خیس شدید ؟ پـَـ نـَـ پـَـ دیدم یه خانم محترمی مثل شما رانندگی یاد گرفته…اینا اشک شوقه

آه میکشم دوستم میگه دلت گرفته ؟ میگم پ ن پ آه شادیه !

 

توی باشگاه یارو داره مثل اسب روی تردمیل میدوه رفیقم میگه میخواد لاغر کنه ؟ گفتم پـَـ نـَـ پـَـ میخواد ببینه تردمیل کِی خراب میشه !

 

تو توالت بودم و تو حال خودم … یک هو یکی محکم زد به در … گفتم بله … ؟

دیدم داداشمه میگه اه تو اونجایی !؟!؟! گفتم پـ نـ پـ این صدای منشی توالته !!!

لطفا بعد از شنیدن بوق بفرمایین داخل !

 

زنگ زدم اداره مخابرات به زنه میگم خانوم ببخشید خط تلفن ما بوق نمیخوره !

زنه میگه خرابه ؟

گفتم پ نه پ سرما خورده صداش گرفته جیزی نمیگه !

زنه عصبانی شد بهم گفت فردا با مدرک شناسایی بیاید اینجا . گفتم بیام مخابرات ؟

زنه گفت پ نه پ برو داروخونه بگو تلفنم صداش در نمیاد بهش قرص بدید !

 

رفتم به همسایه میگم فرغون دارید ، میگه میخوای باهاش چیزی جابه جا کنید ؟ گفتم پـَـ نـَـ پـَـ میخوایم سوارش بشیم بریم شمال !

 

رفتم تو رستوران زنگ میزو زدم که گارسون بیاد ، یارو اومده میگه می خواین سفارش بدین ؟ گفتم پـَـ نـَـ پـَـ زنگه تفریحه گفتم خسته شدی یه استراحتی کنی !

 

توی صف دستشویی ایستاده بودم یارو اومده میگه : همه دستشویی ها پره ؟؟؟ میگم : پـَـ نـَـ پـَـ ما اینجا ایستادیم تا آستانه تحملمون رو بسنجیم!

رفتیم صحرا نشستیم روی علف ها میگه اومدین تفریح؟میگم پـَـــ نــه پـَـــ گاویم داریم میچریم

رفتیم پیست اسکی ، یارو میگه اومدید اسکی ؟ گفتم پـَـ نـَـ پـَـ اومدیم روی برفا غلت بزنیم !

 

ساعت ۸ صبح کلاس داریم ، منم خمیازه میکشم و دهنم یه متر باز میشه!

استاد میگه چیه خوابت میاد ؟ پـَـ نـَـ پـَـ میخوام بخورمت !

 

تو ایستگاه متروی آزادی یکی ازم پرسید اینجا آخرشه ؟ منم گفتم پـَـ نـَـ پـَـ نیم ساعت برای ناهار و نماز نگه داشته بعد دوباره راه میوفته !

 

دارم رو تردمیل عینه خر میدووم ، یارو مبگه اینجوری میدویی لاغر کنی ؟

میگم پـَـ نـَـ پـَـ دارم واسه نقش آفرینی تو سری جدید میگ میگ آماده میشم … !

 

رفتم پمپ بنزین به یارو میگم ۴۰ تا بزن !

میگه ۴۰ لیتر ؟

پـَـ نـَـ پـَـ ۴۰ تا قاشق چای خوری !

توی باشگاه یارو داره مثل اسب روی تردمیل میدوه رفیقم میگه میخواد لاغر کنه ؟ گفتم پـَـ نـَـ پـَـ میخواد ببینه تردمیل کِی خراب میشه !

 

رفتم به همسایه میگم فرغون دارید ، میگه میخوای باهاش چیزی جابه جا کنید ؟ گفتم پـَـ نـَـ پـَـ میخوایم سوارش بشیم بریم شمال !

واسه دوستم عکس ایمیل کردم زنگ زدم میگم فرستادمش واست . میگه یعنی الان تو ایمیلمه؟ پـَـ نه پـَـ الان دم در خونتونه ولی دستش به زنگ نمیرسه درو بزن بیاد بالا

به مامانم میگم:نمیخای واسه ما آستین بالا بزنی؟میگه:پسرم زن میخوای؟گفتم : پـَـ نه پـَـ گفتم آستیناتو بالا بزنی با هم مچ بندازیم ببینیم کی قوی تره

یکی از این سوسک کوچیکا از جلو پام رد شده یه دستمال از جیبم درآوردم â€¦ دوستم میگه میخوای بکشیش ؟ پـَـ نه پـَـ آبریزش بینی داره میخوام نریزه رو قالی

به یارو میگی آفتابه داری؟ میگه برا خونه می خوای؟ گفتم پـَـ نه پـَـ برا قالب کیک جشن تولد بابام می خوام، آخه سنتی دوست داره

سر کلاس راهنمایی رانندگی نشسته بودم. کلاس گرم بود و همه خیس عرق شده بودند . به مسئول کلاس میگم : ببخشید خانم میشه کولر رو روشن کنید میگه:گرمه. گفتم: پـَـ نه پـَـ هممون از خجالت خیس عرق شدیم.

صدای خر و پفش کشتمون!!!تکونش دادم از خواب پرید گفت صدای خر و پفم اذیتت میکنه ؟ گفتم په نه په جنس صداتو دوست دارم فقط میخواستم بهت بگم تئ ائج که میری رو تحریراتش بیشتر کار کنی

خانومه وایساده بود جلوی پله برقی نمیرفت روش. دوستم میگه یعنی میترسه؟ پـَـَـ نــه پـَـَـــ مونده با پای چپ بره ثواب داره یا با پای راست!!

یارو نشسته کنار خیابون نوک دماغش چسبیده به زمین. دوستم میگه : معتاده؟!میگم پـَـَـ نــه پـَـَــــ میخواد انعطاف بدنشو به رخ بکشه

از تاکسی پیدا شدم به راننده نیگا میکنم، میگه باقی پولتو میخوای؟
میگم پـَـَـ نــه پـَـَــــ میخوام یه دل سیر نیگات کنم که میری دلتنگت نشم!

داریم راه میریم با دوستام پام پیچ خورده، خوردم زمین میگه کمک می‌خوای؟
میگم پـَـَـ نــه پـَـَــــ شماها خودتونو نجات بدین من اینجا میمونم مقاومت می‌کنم

میگن کریستف کلمب وقتی رسید به امریکا سرش رو از پنجره کشتی کرد بیرون از یه سرخ پوست پرسید داداش اینجا آمریکاست؟
سرخ پوسته گفت پـَـَـ نــه پـَـَــــ ژاپنه ما هم چون شلوار پامون نیست از خجالت قرمز شدیم

 

جلو توالت عمومی… آقاهه میگه ببخشید شما هم تو صف توالت وایسادین؟
پـَـَـ نــه پـَـَــــ ما سوسکیم اومدیم عید دیدنی

رفتم بچه خواهرمو از مهدکودک بیارم. مربیه میگه بچه رو میبریدش؟
پـَـَـ نــه پـَـَــــ همینجا میخورمش

رفتم دستشویی عمومی در میزنم میگم یکم سریع تر. میگه شمام دستشویی داری؟
پـَـَـ نــه پـَـَــــ اومدم ببینم شما کم و کسری نداری ؟!

ساعت ۵-۴ صبح زنگ زده..گوشی رو برداشتم به زور دارم جواب میدم..میگه خواب بودی؟؟ پـَـَـ نــه پـَـَــــ داشتم سر گلدسته ی مسجد محلمون اذان میگفتم صدام گرفته

به خونه زنگ زدم داداشم برداشته میگم بابا هست ؟ میگه : آره کاریش داری ؟
پَ نَ پَ میخواستم ببینم حاضره ، جلو اسمش تیک بزنم !

 

 

«پاسخ نوزاد پره ترم (نارس) به نوای صدای مادر

رشد و تکامل نوزاد: وجود عوامل محرک بیرونی حتی در صورت عدم وجود تماس مستقیم می تواند باعث افزایش قدرت انطباق پذیری و واکنش مناسب شود تا سطح اضطراب و هیجان نوزاد را کاهش دهد. عوامل مختلفی هستند که باعث کاهش نتایج مورد انتظار ما از روند رشد و تکامل نوزادان نارس می گردد که شامل سن جنینی نوزاد در زمان تولد، داروهای تزریقی و مشکلات ناشی از بیماری میباشد. با این وجود 2 عامل عمده ممکن است فقدان محرک حسی باشد که قبل از یک تولد زود هنگام در داخل رحم اتفاق نیافتاده است و علاوه بر این انواع محرکهایی که توسط نوزادان پره مچور در بخش NICU تجربه شده اند می بشاد.

فرآیند تحریک در طول زندگی جنینی: در محیط داخل رحمی، تحریک مناسب و منظم، می تواند ناشی از فعالیت مادر، چرخه هورمونی و اصواتی باشد که از طریق پوست می رسد و همین طور نیروی جنبیشی که از طریق مایع و کیسه آمنیوتیک به جنین منتقل میشود باشد یکی از تجربیات مکرر برای جنین، می تواند مواجه مداوم و تناوب جنین در برابر صدای مادر باشد. صدای مادر به ندرت می تواند برای جنین ترسناک به نظر آید و یکنواختی و طرح آهنگین آن برای جنین، آرام بخش است وجود این عوامل محرک برای میزان واکنش نوزاد صداهای بعد از زایمان، حیاتی هستند . صدای مادر هر چند توسط آمینوتیک و بافت بدن مادر فیلتر میشود ولی توسط جنین شنیده میشود. نتایج تحقیقات و بررسی های انجام شده برروی طیف های مختلف اصوات فرستاده شده به داخل رحم نشان از اثبات خصوصیات آکوستیک (پخش صدا) رحم دارد. صدای مادر به خاطر ماهیت فرکانس پائین آن از راه داخل رحم با حداقل افت قدرت امواج به جنین می رسد. که این اولین صدای قابل دریافت توسط سیستم شنوایی نوزاد را تشکیل میدهد صداهای بیرونی به خصوص آنهایی که شبیه صداهای مادر از فرکانس پانین برخوردارند، نقش مهمی در تقویت دستگاه شنوایی جنین ایفا می کنند. دیده شده که مهم عکس العملهای رفتاری و مهم عکس العملهای فیزیولوژیکی توسط جنین ثبت شده است. پخش مکرر صداها برای جنین که از نظر فرکانس و نحوه پخش آن شبیه به صدای انسان باشد به نوزادان در تشخیص و تمیز صداهای مادر از صدای دیگران کمک میکند.

محرکهای حسی در بخش NICU:

رشد و تکامل طبیعی سیستم حسی نوزاد در طول دوره های رشد مغز، نیازمند عوامل تحریک کننده میباشد یک نوزاد نارس، اصولاً روند تغییر و تکامل دستگاه عصبی اش کامل نیست در بخش NICU این عوامل محرک حسی که به صورت مداوم، منظم و یا شبیه به محرکهایی که برای رشد طبیعی نوزاد باید وجود داشته باشد وجود ندارد. عوامل محرک موجود در بخش مراقبتهای ویژه نوزادان NICU ممکن است با مسیر شد مغز نوزاد نارس تداخل داشته باشد و حتی در روند رشد نوزاد دخالت کند. مطالعات و مشاهدات تجربی انجام شده برروی نوزادان نارس حاکی از آن است که روند رشد و تکامل کلامی این نوزادان با تاخیر و اختلال صورت می گیرد و آنچه به طور واضح مورد فراموشی قرار می گیرد ایجاد عوامل محرک حسی مناسب در جهت پیشگیری از نقصان رشد دستگاه حسی نوزادان نارس است یک سیستم مراقبتی و حمایتی پیشرفته در بخش NICU در چند مرکز مختلف با موفقیت استقرار یافته و توانسته از بروز عوامل ضرب و هیجان زا برای نوزادان نارس جلوگیری کند در این الگو تاکید به کنترل سر و صدا، نور، وضعیت مناسب نوزاد و الگوی مراقبتی مناسب براساس وضعیت نوزاد صورت گرفته است یک عامل محرک مناسب برای نوزاد مثل صدای مادرانه به نوزادان در جهت تطابق با محیط غیرمتعارف NICU کمک خواهد کرد. اساس و کاربردهای نظریه ای آن: اساس تئوری این مطالعه نشات گرفته از علم رشد و تکامل است با یک نگرش کلی به روند رشد انسان در می یابیم که سیستم های مغزی، بیولوژیکی و رفتاری در فرآیند تکامل انسان با محیط تکامل می یابد و این تعاملات هستند که روی رشد و تکامل افراد تاثیر می گذارند. علم رشد و تکامل است که وضعیت پیچیده و دینامیک رشد را تشخیص داده و اهمیت تغییر را در گذشت زمان، مشخص می سازد. میزان پاسخ به محرک شنیداری بستگی به عملکرد هوش کودک در سن 8 سالگی اش دارد.

پاسخ های نوزاد پره ترم سالم به نوای صدای مادر:

این مطالعه در حال بررسی و مرور طرحهای معین شده، رفتارهای آزمایش شده و پاسخ های فیزیولوژیک نوزادان پره مچور به نوای صدای مادر می باشد. پانزده نوزاد پره مچور 31-34w stable و تحت کنترل آنها مانیتور میشوند و نوار ویدئویی 3 بار در روز برای 3 روز متوالی در طول اولین هفته زندگی آنها گذاشته شد. تفاوت خاصی در ضربان قلب و اشباع اکسیژن آنها د ر طول شرایط و مطالعه کشف نشد مفروضات رفتاری، فعالیتهای حرکتی کمتر و بیداری و هوشیاری بیشتری را ابراز کردند. هنگامیکه نوای صدای مادر را می شنیدند بعضی از اثرات را روی نوزادان با شرایط یکسان اظهار می کردند رفتارهای  مورد  توجه مانند باز نگه داشتن چشم و حرکات صورت خیلی مهم بودند. دیسترس مختصری در طول مطالعه مشاهده شد به طوری که ضربان قلب و اشباع اکسیژنی پایدارتری نشان داده شد و همچنین عدم وجود رفتارهایی مثل: لرزش، کاهش تون عضلات یا کاهش رنگ. نتایج این مطالعه اولیه، نشان داد که نوزادان پره مچور قادر هستند که به نوای صدای مادیشان توجه کننده بیشتر نوزادان تازه متولد شده در تماس فیزیکی نزدیک با مادرشان هستند و حرکات تحریکی منظم و سخن گفتن متناوب در طول پیشرفت زندگی جنینی تا بعد از تولد ادامه می یابد. نقش مادران در سازماندهی سیستمیک در نوزادان پره مچور تازه متولد شده نسبت به نوزادان ترم بسیار متفاوت است زیرا نوزادان پره مچور، تجربه تماس مداوم با مادرشان را در ساعتهای اولیه زندگی ندارند. مدارکی وجود دارد که صدای مادر می تواند بعنوان یک محرک مهم برای نوزادان پره مچور در NICU باشد با این وجود صدای مادر با تحریکات بیش از حدی که در NICU وجود دارد مقابله می کند. هدف این مطالعه این بود که تاثیرات فیزیولوژیک و رفتاری نوای صدای مادر در نوزادان پره ترم را کشف کند.

کمک گرفتن از طریق مطالعه روی حیوانات: پژوهش کنندگان روی مطالعات حیوانات، جنبه هایی از رفتارهای مادران را مشاهده کردند که تکامل را توسعه داد و تاثیرات مضر جداسازی مادران را کاهش داد. مطالعات روی زاد و ولد موش صحرایی جنبه هایی از رفتارهای مادران را مطرح کرد که تحریک پذیری را تعدیل می کرد. هنگامی که تاثیرات اجتماعی هماهنگ ثابت نشدند یا محدودیت طولانی از مادر اتفاق افتاده این تولدها اختلالتی مثل کاهش سطح فعالیتهای خودکار و عدم تعادل بیوشیمیایی را نشان دادند در پستانداران غیرانسانی، تاثیرات جدایی مادر و نوزاد، اثر قوی روی افزایش فعالیتهای خودکار و عدم تعادل بیوشیمیایی را نشان دادند در پستانداران غیر انسانی، تاثیرات جدایی مادر و نوزاد، اثر قوی روی افزایش فعالیت هیپوتالاموس، تالاموس و آدرنال داشته و منجر به تغییرات عصبی و رفتاری میشود. در مطالعات همزمان روی میمونها و موشهای صحرایی هنگامی که از مادرانشان محروم می شدند پاسخ های ایمنی به عملکرد منظم هیپوتالاموس به خوبی کاهش پیدا کرد. مثل دمای بدن، خواب و بسیاری از فرآیندهای خودکاری که تحت تاثیر قرار می گرفتند. محققان همچنین ثابت کردند که در میان پستانداران وجود دیداری و شنیداری مادران هم از طریق صدای ضبط شده و هم از طریق نوار ویدئویی می تواند پاسخ های بیولوژیک یا رفتارهای مضر را اصلاح کند هنگامی که مادر نوزاد در دسترس نباشد پیشنهاد می شود که تهیه صدای مادر روی نوار ممکن است رفتارهای منظم را در نوزادان نارس بستری در NICU حمایت کند.

اکرمن در 30 مطالعه نوزادان 29 تا 30 هفته حاملگی از سه پروتکل مختلف (سکوت، صحبت کردن به تنهایی و صحبت کردن با لمس) استفاده کرد و دریافت که صدا یک عامل موثر برای افزایش هوشیاری در نوزادان حتی در سنین کم پس از بارداری بود. به علاوه تحریک لمسی عاملی برای کاهش      و افزایش علایم دیسترس می باشد. در دیگر تحقیقات که شامل تحریکات صوتی انسان و تحریکات مولتی مودال (ترکیبی از لمس، صوت و تحریک رستپبولار) بود در همه 31 یافته صدای مادر را ارائه داد. افزایش میزان خواب و پائین ترین رنج ریت قلبی را نتیجه گرفت. این نوزادان کمی بزرگتر از نوزادان تحقیق اکرمن بودند و آنها چندین نوع از تحریکات اضافی دیگر را دریافت نمودند که فرض ممکن اختلاف در بیداری بود. اما در این تحقیقات همه از صدا همراه با فرمهای دیگر از تحریکات استفاده می کردند هیچ کدام از آنها تنها به صورت انحصاری از صدای مادر به عنوان تحریک جهت تعیین تاثیر آن استفاده نکردند و همه این مطالعات بیشتر از 20 سال قبل تنظیم شده اند. ارائه نوار ضبط شده صدای مادر منجر به افزایش تون عضلانی و افزایش وزن شد است ریت قلبی نوزادان گریان در پاسخ به صدای مادرشان کاهش می یافت اگر چه چگونگی اندازه گیری آن روشن نیست چون این مطالعات در گذشته تنظیم شده بودند نوزادان تکنولوژی محدودی را نسبت به نوزادان پره ترم مراقبت شده در NICU مجهز و مدرن داشته اند. از این رو نتیجه مطالعه ممکن است برای جمعیت درستی از  نوزادان پره مچور قابل اجرا نباشد. پاسخ های رفتاری فوری نوزادان به صدای مادر ناشناخته میباشد برای این مطالعه متغییرها شامل ریت قلبی، ریت تنفسی، اکسیژن اشباعی میزان هوشیاری نوزاد، فعالیت و رفتارهای قابل مشاهده که این متغییرها برای تعیین میزان رفتارهای نوزادی به تحریکات در چندین تحقیق استفاده شدند.

هدف مطالعه: کشف اثرات فوری نوای صدای مادر روی فیزیولوژیک دریت قلبی، ریت تنفسی و اشباع اکسیژن و رفتاری و فعالیت، توجه، بیماری، حرکت، حالت صورت) نوزادان پره مچور بستری شده و آزمایش تاثیرات نوار صدای مادر در کل زمان با توجه به اینکه نوارهای ضبط شده استفاده شده در NICU مختلف است با ایمن بودن آشکار این تمرین تعیین اینکه نوار صدای مادری منجر به ایجاد دیسترس در نوزادان پره مچور نمی شود یک هدف بود. همچنین تعیین اینکه نوزادان پره مچور یک پاسخ هوشیارانه به نوار صدای مادرشان نشان دهند مفید بود کاهش حرکات بدن کاهش مختصر در ربت قلبی و کاهش ریت تنفسی اغلب هوشیاری به تحریکات را نمایش می دهد. تغییرات ریت قلبی معمولی ترین شاخص مطالعات فعالیت مجدد اتونومیک محسوب میشود و الگوهای افزایش و کاهش سرعت ریت قلبی از میزان اساسی و پایه گزارش شده است. در یک کار کلاسیک گراهام وکلیفتون پیشنهاد نمودند که کاهش سرعت ریت قلبی در نوزادان ترم ترکیبی از بیداری یا توجه است کاهش قابل توجه در ریت قلبی و تنفسی در پاسخ به صداهای کلامی در میان نوزادان 24 ساعت نمایش داده میشود. تحقیقات برروی نوزادان تازه متولد شده تا 3 روزه و جنین های 26 هفته حاملگی نشان داد که ریت قلبی در پاسخ به نوار ضبط شده صدای مادر پیوسته در حال کاهش می باشد.. در این مطالعه فرض بر این بود که نوزادان هنگامی که صدای مادرشان را می شنوند استرس کمتری را نشان خواهند داد تغییرات فیزیولوژیکی علامتی از یک پاسخ درست خواهد بود. مهیا نمودن ترکیبی نمایش نوار صدای مادری انتظار می رود که افزایش توجه به صدا را در زمان طولانی تر و دوره های طولانی تر از زیرکی و هوشیاری را در نوزادان منجر شود.

طرح ها و روش ها:

کاربرد نیمه آزمایشی، اندازه گیری های مکرر، مطالعه در 2 سطح پرستاری در نواحی Seattlearea

هر دوی واحدها برای یک پرستاری میانه و متوسط شرایط برابری داشتند چون نوزادان بدحال و ناپایدار به سطح مراقبت و سلامت منتقل می شدند. نوزادان در این واحدها هر 3 ساعت تحت مراقبت های پرستاری بودند. اتاق نگهداری نوزادان، فعالیت مناسب میزان صدا و نور فلورسانت کافی در طول روز در جریان مطالعه بررسی می شد فعالیت معمول در اتاق نگهداری نوزادان در تمام مدت دوره ها جمع آوری اطلاعات ادامه داشت.

عوامل مداخله گر:

نمونه های اتفاقی از 14 نوزاد پره مچور stable برای این مطالعه بعنوان گروه راهنما در نظر گرفته شدند. نوزادان پره ترم بین 2 تا 5 روز پس از تولد بودند هنگامی که مطالعه آغاز شد خط مشی خاصی برای استفاده از نوار ضبط شده با نوزادان پره ترم در دست نبود. استقرار مدت ارائه مناسب خاصی وجود نداشت محققان یک زمزمه خوانی مختصر را به کار گرفتند. نوار را برای تعدادی از نمونه ها برای کمک به تعیین اینکه چقدر ارائه صدای مادر برای یک پاسخ   غیر مجاز نیاز است مهیا و ارائه داردند معیارهای لازم و مسئول این مطالعه: سن حاملگی بین 28 تا 34 هفته، نگهداری در انکیباتور، عدم نیاز به ونتیلاسیون سن کمتر از 1 هفته در زمان نزدیک به مطالعه سن مادر حداقل 18 سال و رضایت والدین عوامل احتمالی تاثیر روی رفتار و ریت قلبی. نوزادان، نقایص مادرزادی و نورولوژیکی شناخته شده، قرار گرفتن در معرض داروهایی چون دوپامین و شل کننده های عضلانی. تاریخچه مصرف دارو، در مادر یا سونو جمجمه ای به نفع هموراژی داخل بطنی بیشتر از درجه 2 بودند که از مطالعه خارج شدند. 8 نوزاد پسر (57%) و 6 نوزاد دختر (43%) در مطالعه وجود داشتند نوزادان از 31 تا 34 هفته حاملگی با سن حاملگی متوسط 33 هفته (sp-1) و وزن تولد 1658 تا 2885 گرم (وزن متوس 2059) SD-31/9 بودند. با در نظر گرفتن 13 سال آموزش در آموزشگاه (SD-2) پدران نوزادان 9 تا 13 سال سابقه آموزش در آموزشگاه و به طور متوسط 11 سال سن داشتند (SD-3) وضعیت کلینیکی نمونه ها برای نوزادان متولد شده پره مچور نداشتن علائم دیسترس تنفسی بود. همه نوزادان فقط تحت O2 تراپی بودند که از زمان جمع آوری اطلاعات O2 تراپی قطع شده بود. همه نمونه ها از ابتدا تحت درمان  داخل وریدی بودند که در طول زمانی که به صورت مقدماتی و پیشرفته تغذیه می شوند ادامه داشت. همه نوزادان در طول مطالعه در انکیباتور نگهداری می شدند 12 نوزاد از 14 نوزاد برای هیپوبیلی وریدی فتوتراپی دریافت کردند اما فقط 4 تا از آنها در شروع جمع آوری اطلاعات معالجه شدند 5 تا از نوزادان برای آپنه پره مچوریتی کافئین دریافت نمودند.

مداخله: مادر نوزادان برای ادامه تحریکات صوتی جهت تثبیت تحمل نوزادان در رحم و تسهیل برقراری ارتباط مادر و نوزاد انتخاب شدند. همه مادران برای خواندن یک داستان کودکانه برای نوزادشان که یک نوار ضبط شده به مدت 3 دقیقه بود دعوت شدند. کتاب بچه ها به عنوان وسیله مداخله و برای کمک به درک مادران در سلامت استفاده شد. چون آنها همین قدر ساده داخل ضبط کننده ها صحبت می کنند. نوارهای صدای مادران برای اصلاح قبل از استفاده آزمایش می شدند. یک نوار ضبط شده قرار گرفته در بیرون از انکیباتور پیام ضبط شده مادر پخش می کرد. یک قطعه تثبیت شده در گوش که برای تست سنجش شنوایی نوزادان استفاده میشد برای رساندن صدای ضبط شده مادر روی نوار به کار گرفته شد. گوش های تک صدا کالیبره شده در یک سریال در یک میزان فشار صدای برگشتی معادل با حد آستانه مبنی بر استانداردهای موسسه بین المللی آمریکا تعبیه شد. یک متخصص گویایی – شنوایی صدایی معادل 65 دسی بل را اندازه گرفت این میزان برای نوزادان سالم تعیین شده است و تعیین میزان صدایی که می تواند برای شنوایی نوزادان ایجاد خطر کند بسیار سخت است. میزان صدای بین 55 تا 75 دسی بل روی مقیاس اندازه گیری A می تواند اندازه گیری شود. تعدادی از مطالعاتی که استفاده کردند از صدای ضبط شده برای نوزادان گزارش دادند پروتکل هایی را که میزان فشار صدایی مابین 69 تا 80 دسی بل را ایجاد میکنند.

متغییرها و اطلاعات فیزیولوژیک این اندازه گیری: ریت قلبی – ریت تنفس و اکسیژن اشباعی به طور مداوم توسط مانیتور بزرگ مرکزی و کامپیوتر شخصی مانیتورینگ ثبت میشوند و در دیسکهای کامپیوتر ذخیره می شوند. مانیتور مرکزی به طور اتوماتیک خودش را برای زمانی در حدود 2 بیت در دقیقه قبل از دوره جمع آوری اطلاعات کالیبر میکند. اگر چه اطلاعات فیزیولوژیکی به طور مداوم اندازه گیری می شوند، کامپیوتر اطلاعات را هر 10 ثانیه برای انطباق با وقفه برای کدگذاری اطلاعات رفتاری ثبت میکند.

10 ثانیه تغییر ریت قلبی – ریت تنفسی و اکسیژن اشباعی با در نظر گرفتن بیشتر از 10 ثانیه توقف نمایش داده میشوند.

این سرعت (تکرار) برای نگهداری مناسب حجم بزرگی از اطلاعات تولید شده و برای اجتناب از حادثه متغییرهای ناپایدار در اطلاعات انتخاب شده است. اطلاعات فیزیولوژیک به صورت لحظه ای و همزمان با تصاویر ضبط شده برای آنالیز یادداشت می شوند.

ضبط ویدئویی:

ضبط کننده های ویدئویی از نوزادان با یک دوربین کوچک ساخت توشیبا، مانیتور تلویزیون و نوارهای ویدیوئی ضبط کننده ساخته شده است دوربین در یک گوشه از انکیباتور نصب و در همان جا در طول روزهای دوره جمع آوری اطلاعات باقی ماند و در انتهای هر روز مطالعه برداشته شد. برنامه نوراهای ویدئویی رمز گذاری شده را منتقل 2 کامپیوتر رمزدار می کنند. همه رفتارهای مشاهده شده حتی آنهایی که به صورت نادر اتفاق افتادند رمزگذاری شدند. یک رفتار خاص و منحصر به فرد در نظر گرفته می شود و مورد اهمیت و توجه قرار می گرفت مانند یک حادثه در 10 ثانیه وقفه رمز گذاری شد. 6 دسته بزرگ از رفتارهای مشاهده شد. شامل (فعالیت – وضعیت و حالت) رفتارهای استرس – رفتارهای شماست پایداری و توجه بودند. برای رمز و کدگذاری رفتارهایی مطابق با مراقبتها و پرستاری های فردی و برنامه ریزی شده مشخص شده است که اخیراً در بسیاری از NICUها برای مراقبت براساس رفتارها و نیازهای نوزادان به کار گرفته میشود.

رفتارهای مشخص شده شامل شاخص های ثبات و تعادل مانند: حرکات آرام، صورت غیرجدی و بیحالی یا پریشانی مانند: کشیدن انگشتان. همانطوری که توسط ALS41 توصیف شد و در چندین تحقیق و بررسی مورد استفاده قرار گرفت شاخص ها و نشان گرهای قابل توجه از کارسل گارونرومگنانو گرفته شده است و براساس آنها تطبیق یافته است این کدهای رفتاری در جدول 1 لیست شده اند. رفتار نوزادان بعداً به 3 دسته عمده و اصلی تقسیم شده اند که از نظر محقق شامل استرس، تعادل و توجه است. وضعیت نوزاد طبق موارد تعیین شده توسط برازلتون ونا گنت مشخص شده است. 6 دسته از موارد در حالت بیداری، خواب و گریه کردن از حال می رفتند.

میزان فعالیت بلکبرن برای نوزادان نارس برای تعیین سطح فعالیت براساس حرکات ناهنجار دستگاه مورد استفاده قرار گرفت. این مقیاس مطلق از ساعت نوار ویدئویی و دیداری نوزادان قبل از مورد به دنیا آمده توسعه می یابند و از فعالیتهای غیر چهره ای یا بدن به حرکات شدید مربوط به بالاتنه دسته بندی می شوند (به خود پیچیدن یا کوبیدن) این مقیاس از طریق مقایسه نوار های ویدئویی ضبظ شده دارای وقفه از وضعیتهای رفتاری و وضعیتی نوزادان 29 تا 34 هفته بارداری بدست می آید و این در تحقیق های آزمایشی دیگر در مورد سطوح فعالیت نوزادان نارس و زودرس به کار گرفته میشود..

این دسته فعالیتها، همراه با رفتارهای  معین و مشخص شده توسط (ALS41) تعدیل یافتند تا یک برنامه رمز گذاری کامپیوتری را بوجود آورد که برای هر یک از رفتارهای تعیین شده ارزش مقداری اختصاص دهد. زیرا آن برای تعیین کمیت و کیفیت رفتارهای مور بررسی انتخاب شده است. قابل اعتماد بودن رمز و کدگذاری رفتاری توس کدگذاری مجدد بخشی از نوارها و از طریق کدگذاری نوارهای دیداری با مشاهده کننده ثانوی که به کدهای خاصی پاسخ نمی دهد برقرار می گردد. قابلیت اعتماد دستگاه ارزیابی کننده داخلی در 10% از نوارها به طور اتفاقی انتخاب شده از هر فرد مشخص تعیین می گردد و 94% توافق و هماهنگی در آن یافت شده است. یافته های کوهن 91% بوده قابلیت اعتماد ارزیابی کننده داخلی با مشاهده کننده ثانوی در 91% و سطح 81% تعیین شد.

با موافقت و تصویب نمونه هایی از انسان ها، پرستاران اطفال و نوزادان و پرستاران مادران پس از وضع حمل به زنانی که نوزادان آنها در تحقیق به معیار و حد خاص رسیده اند هشدار می دهند. اگر مادر تمایلی برای مشارکت نشان دهد، محقق توصیف کاملی از تحقیق برای او فراهم می آورد و رضایت نامه کتبی از او گرفته میشود. مادر هر نوزاد داستان یکسانی را با صدای خود می خواند و در نوار ضبط میشود. محقق اصلی جمع آوری داده ها و اطلاعات را انجام می دهد و 48 ساعت پس از تولد و آغاز زندگی نوزاد این کار را انجام می دهد. (تا کودک را با محیط  خارج از رحم سازگار سازند). و پس از هفت روز رفتار کودک نارس را ارزیابی می کنند یعنی قبل از اینکه تغییرات خاصی در نوزاد صورت گیرد برای تعیین میزان پخش کردن صدای مورد نیاز برای تولید پاسخ و واکنش به صدای ضبط شده به اطلاعاتی در طول یک دوره 3 روزه جمع آوری شد و شامل چهار نوار ضبط شده از صدای مادرها در هر روز می شود. مجموعاً 12 جلسه برای هر نوزاد. هر 9 دقیقه از جمع آوری اطلاعات شامل 3 دقیقه از اندازه گیری های نهایی می شد که در پی ضبط کردن 3 دقیقه ای صدای مادر و اندازه گیری پس از ضبط کردن 3 دقیقه ای صورت می گرفت جمع آوری اطلاعات در هر مرحله تقریباً 30 دقیقه قبل از مراقبتهای پرستاری برنامه ریزی شده آغاز می گردد. این چهارچوب زمانی برای اجتناب و جلوگیری از مختل کردن استراحت نوزاد به حداقل رساندن زحمت پرستاران، همچنین به دست آوردن زمان هایی که نوزاد بیدار است انتخاب شده است تنها محققی که با نوزاد تماس دارد لوله و میله بازرسی گوش را در گوش نوزاد قرار می دهد و آنرا هم ردیف با دوربین قرار می دهد. کابل ها از مانیتور و نمایشگر وابسته به ریه و قلب به نمایشگر تحقیق و بررسی وصل می شود تا اطلاعات جمع آوری شود . این کامپیوتر برنامه ریزی شده است تا اطلاعات فیزیولوژیکی را جمع آوری کند و هماهنگی زمان با دستگاه تصویر برداری نیز دارد بعد از اینکه مقیاس ها و اندازه های نهایی به دست آمدند، ضبط کننده نوار روشن می شود و پس از 3 دقیقه روشن بودن متوقف میشود. مشاهدات تا 3 دقیقه پس از پخش شدن صدای مادر ادامه می یابد پس از این هیچ ضبط و ثبت شدنی صورت نمی گیرد تا زمان مراقبت بعدی اگر چه فواصل و زمان های جلسات بسته به نیازهای مراقبتی کودکان کمی تفاوت دارد، زمان متوسط و میانگین بین جلسات 3 ساعت است. جلسات جمع آوری اطلاعات برای 4 مرتبه و نوبت متوالی در هر روز به مدت 3 روز صورت می گیرد.

بررسی اطلاعات و داده ها:

مقادیر از دست رفته در اطلاعات فیزیولوژیکی که به خاطر حرکت کودک بوجود می آید و در کمتر از 2% از مواقع صورت می گیرد با میانگین گیری مقادی قبلی و بعدی جایگزین می گردد. داده ها و اطلاعات چند هفته پس از جمع آوری توسط محقق رمزگذاری میشود بنابراین شانس کمتری وجود دارد که این روندها از طریق شناسایی و تشخیص نوزادان در نوارهای ویدئویی معرفی گردند. داده های رفتاری کدگذاری شده به فایل های ASCLL منتقل میشود و با فایل های فیزیولوژیکی مورد بررسی ترکیب می شود برای تعیین تفاوتهای بین پاسخ های رفتاری نوزاد، مقایس ها و اندازه گیری های نهایی در فواصل 3 دقیقه ای به طور پیوسته و مداوم، نیز نوار صدای مادر، پس از وضع حمل از اطلاعات و داده ها به طور پیوسته استخراج میشود برای بررسی پاسخ های فردی نوزادان دوره های 10 ثانیه ای در 12 جلسه کنار هم قرار می گیرند بنابراین الگوهای پاسخ های نوزاد می توانند به صورت دیداری مورد بررسی قرار گیرد. منحنی های فردی برای هر نوزاد با استفاده از الگوریتم و محاسبه عددی 39 لوئیس شکل گرفتند تا با یکی از مدل های قوی به غیر پارامتری، غیرخطی تطبیق و هماهنگی یابند.

معیارهای تکراری بررسی چندگانه تفاوتها و مغایرتها برای ارزیابی مقدارهای متوسط و میانگین برای هر نوزاد در طول 12 جلسه ارزیابی و اندازه گیری می شوند. اندازه های متفاوتی برای نمونه های مورد بررسی از مقیاس های متوسط و میانگین فردی بدست می آید از آنجایی که هیچ تفاوت قابل ملاحظه ای در هر دو بررسی یافت نشده 12 جلسه و مرحله جمع آوری اطلاعات برای هر نوزاد میانگین گرفته شد و ترکیب شد تا اثرات صدای مادر را روی نوزادان به صورت گروهی بررسی گردد و نمونه های وابسته تی تست برای آزمایش کردن تفاوتهای بین حدنهایی برای ضبط کردن و پس از ضبط کردن مورد استفاده قرار گرفت توسط سطح مهم و قابل ملاحظه 10/05 این کار صورت گرفت. این تحقیق مشخص شد که قدرت 8/0 برای تشخیص تاثیر اندازه 51/0 اختلاف استاندارد مورد استفاده قرار گرفت بعلاوه میانگین 30 ثانیه اول شروع نوار با 30 ثانیه آخر موارد نمونه مقایسه می شد و با استفاده از آزمایش های تی تست، وجود پاسخ جهت دار مشخص شد.

پاسخ های فیزیولوژیکی: متغییرهای فیزیولوژیکی برای تغییر سریع در آغاز ضبط کردن صدا برای تعیین وجود یک پاسخ جهت دار مورد آزمایش قرار می گیرند اگر چه ضربان قلب و میزان تنفس در 57% از نوزادان کاهش یافت، تفاوت بین بخشهای نوار نداریم. مثال: سن بارداری مناسب و اطلاعات کمی در مورد واکنش نوزاد و آستانه تحمل آنها داریم هر دو این مسائل با مطالعات بیشتر آشکار خواهد شد. کم کردن داده ها با کاهش یافتن اطلاعات می انجامد بنابراین تحلیل هایی که زمان بیشتری در آنها اختصاص داده میشود مناسب تر است علی رغم این محدودیت ها، این مطالعه نشان می دهد گوش کردن به صدای مادر برای نوزادان نارس اضطراب آور نیست و هوشیاری آنها را نیز افزایش می دهند. رویاروئی مداوم با صدای مادر در حین بستری می تواند به بهبود مشکلات رشدی نوزادان نارس کمک نماید زیرا بستری در بیمارستان موجب کاهش تماس این نوزادان با مادر خود می شود نشانه های آشکاری در این تحقیق وجود دارد که راهنمایی های بسیاری را در مورد رشد طبیعی نوزادان نارس بیان می کند. زمانی که صدای مادر را از ابعاد بیشتری مورد بررسی قرار می دهیم و تعدادی از واکنش ها نیز مشخص میشود می توانیم به موارد بیشتری در مورد مراقبت و حمایت از نوزادان نارس پی ببریم.