بیماریهای قلبی عروقی
بیماری های قلبی- عروقی اولین عامل مرگ در سراسر جهان و ایران است. این بیماریها شامل طیف وسیعی از بیماریهایی است که بر قلب اثر می گذارد. بیماری عروق کرونر قلب (رگ های قلبی)، حمله های قلبی ، نارسایی احتقانی قلب، و بیماریهای مادرزادی قلب همه از این نوع بیماریها به شمار می روند.
سکته قلبی : سکته قلبی عامل اول مرگ و میر در ایران است. سکته قلبی در اثر اختلال در خون رسانی اتفاق می افتد.
از آنجا که اکثر این مرگ و میر ها بدلیل بیماری های کرونری قلبی روی می دهند آگاهی شما از علایم هشدار دهنده حمله قلبی ضروری است. برخی ازحملات قلبی ناگهانی و شدید هستند.اما اکثر آنها به آهستگی آغاز می شوند و با درد یا ناراحتی خفیفی همراه میباشند.
علائم هشدار دهنده سکته قلبی احساس ناراحتی ، فشار ، پری یا درد در مرکز قفسه سینه که بیش از چند دقیقه به طول انجامیده یا رفع شده و دوباره بر گردد .
احساس درد یا ناراحتی در یک یا هر دو بازو ، پشت ، گردن ، فک یا معده، تنگی نفس با یا بدون احساس ناراحتی در قفسه سینه سایر علایم مانند تعریق سرد، تهوع یا سبکی سر.
ضربانات سریع و نامنظم قلبی.
علائم هشدار دهنده سکته قلبی در زنان: سکته های قلبی در زنان اغلب با درد سینه شروع نمی گردد. زنان نسبت به مردان، بیشتر احساس سوزش در قلب ، بی اشتهایی، ضعف و خستگی ، سرفه و تپش های قلبی لرزشی دارند. این علائم نباید نادیده گرفته شوند. هر چه شما درمان را به تعویق بیندازید آسیب وارده به قلب شما بیشتر خواهد شد.
علائم بیماری عروق کرونر قلب: سکته قلبی، بیماریهای عروق کرونر قلب یا بیماریهای قلبی عروقی زمانی اتفاق می افتند که در درون شریان ها عروق کرونر پلاگ تشکیل شود و مانع خونرسانی به قلب گردد.
اغلب مردم تا زمانی که سکته قلبی روی ندهد، نمی دانند که به بیماری قلبی مبتلا شدند. برخی از علائم هشداردهنده مثل عود مجدد، درد سینه با کاهش خونرسانی در قلب همراه است که به این درد آنژین گفته می شود.
آنژین قلبی: شایعترین علامت بیماری عروق کرونر قلب آنژین یا درد قفسه سینه است. آنژین احساس ناراحتی ، فشار، سنگینی، درد و سوزش در قفسه سینه است که در اثر کاهش جریان خون به عضلات قلب بوجود می آید. این وضعیت زمانی رخ می دهد که قلب شما اکسیژن مورد نیاز خود را دریافت نمی کند. با گذشت زمان سرخرگهای کرونری تامین کننده خون مورد نیاز قلب ممکن است در اثر رسوب چربی، کلسترول و سایر مواد دچار انسداد شوند. این رسوبات پلاک نامیده می شوند. اگر یک یا تعداد بیشتری سرخرگ به شکل نسبی دچار انسداد شوند، خون به مقدار کافی نمی تواند جریان پیدا کند و با احساس درد یا ناراحتی در قفسه سینه بروز می نماید که در این حالت آنژین قلبی رخ می دهد.
آنژین قلبی یکی از علائم بیماری عروق کرونر قلب است.
چه عاملی سبب سکته قلبی می شود ؟ پلاگ ماده ای تشکیل شده در شریان ها ست که لایه خارجی آن سخت و شکننده و لایه درونی آن نرم و خمیری است. گاهی اوقات لایه خارجی پلاگ شکسته می شود. در اثر این شکستگی لخته های خون دور پلاگ تشکیل می شود که اگر این لخته مانع خونرسانی به قلب شود بخشی از قلب دچار اختلال می شود. در صورت عدم درمان بخشی از ماهیجه قلب آسیب دیده یا از بین می رود.
از سوی دیگر حمله قلبی زمانی رخ می دهد که سرخرگهای تامین کننده خون عضلات قلب بدلیل رسوب چربی ، کلسترول و سایر مواد که پلاک نامیده می شود ، بتدریج ضخیم تر ، سفت تر و تنگ تر شده و مانع خونرسانی به قلب می شوند.
علائم بیماری عروق کرونر قلب شامل ناراحتی و درد منتشره به پشت، فک و گردن، تهوع و استفراغ ،سوء هاضمه، درد و سوزش قلب، احساس ضعف، اضطراب و نگرانی یا تنگی نفس، ضربان های قلبی تند و نامنظم است. اگر شما دارای درد قفسه سینه بدون دلیل هستید، فورا به پزشک مراجعه کنید.
اقدامات ضروری در سکته قلبی: در صورت احساس علائم سکته قلبی زمان را از دست ندهید.
بهترین زمان برای درمان سکته قلبی بلافاصه بعد از شروع علائم است. صبر و تحمل درد بطور قطع منجر به آسیب قلبی دائمی یا مرگ می گردد. اگر شما فکر می کنید که دچار سکته قلبی شده اید با 115 تماس بگیرید. از رانندگی در چنین شرایطی پرهیز کنید.
توصیه های لازم برای اطرافیات بیمار حتي المقدور بيمار را از هرگونه فعاليت اضافي مانند راه رفتن، دويدن، بالارفتن از پله و... باز داريد و او را در وضعيت استراحت کامل قرار دهيد بر روحيه خود مسلط باشيد و تمامي تلاش خود را براي کاهش اضطراب بيمار بکار ببنديد.از سر و صدا کردن، گريه و ساير مواردي که باعث اضطراب بيشتر بيمار مي شود خودداري کنيد از دادن خوراکي و آشاميدني به بيمار اجتناب کنيد.
در صورتي که بيمار، دچار تنگي تنفس است، وي را در وضعيت نشسته قرار دهيد و پاهايش را از تخت آويزان کنيد در صورتي که بيمار، دچار افت فشار خون است وي را در وضعيت خوابيده قرار دهيد و پاهايش را بالاتر از سطح بدن نگهداريد. لباس هاي اطراف گردن و قفسه سينه را شل كنيد.
انتقال هر چه سريع تر بيمار به مراکز درماني با آمبولانس یا وسیله شخصی نکته بسيار مهمي است، بنابراين سعي کنيد در اين موارد، زمان را از دست ندهيد. ایجاد تغییراتی در شیوه زندگی ، استفاده کردن از داروها و برخی از اقدامات پزشکی واعمال جراحی می توانند آنژین قلبی را کاهش دهند.
چه عواملی باعث ایجاد بیماریهای قلبی عروقی می شوند؟ عوامل ایجاد کننده بیماریهای قلبی عروقی عمدتا قابل پیشگیری هستند فقط لازم است از امروز شیوه زندگی خود را تغییر دهید. کلید پیشگیری بیماریهای قلبی عروقی کاهش کلسترول خون, کنترل فشار بالای خون نگهداری وزن بدن در وضعیت سالم و طبیعی، ترک سیگار و تحرک جسمانی است.
افزایش چربی خون (هایپرلپیدمی): LDL ( چربی بد خون) اصلي ترين ناقل كلسترول در خون است و افزايش آن با افزايش بروز بيماريهاي قلبي عروقي همراه است بطوري كه 1واحد افزايش در LDLخون برابر است با 2-1 % افزايش خطر بیماریهای قلبي عروقي. سطح بالای کلسترول LDL به مفهوم میزان خطر بالاترابتلا به بیماری قلبی و سکته مغزی است. سطوح کلسترول(LDL-C) در مبتلایان به بیماری قلبی یا دیابت: کمتر از 100میلی گرم در دسی لیتر = مطلوب 100-129 میلی گرم در دسی لیتر = بالای حد طبیعی. 130-159 میلی گرم در دسی لیتر = نسبتا بالا. 60-189 میلی گرم در دسی لیتر =بالا. 190 میلی گرم در دسی لیتر یا بالاتر = بسیار بالا سطح .LDL خون بايد كمتر از 130 ميلي گرم در دسي ليتر حفظ شود. افزایش میزان زیاد .LDL در خون خطر تشکیل پلاگ در دیواره رگ ها را افزایش می دهد. HDL: کلسترول مفید که عامل كاهنده كلسترول خون است. 1 واحد افزايش HDL 3 -2%ريسك بيماريهاي قلبي عروقي را كاهش می دهد.
HDL مخفف لیپوپروتئین با چگالی بالا می باشد HDLکلسترول خوب است، چرا که به نظر می رسد سبب کاهش میزان خطرابتلا به بیماری قلبی و سکته مغزی می شود. این بدان مفهوم است که برخلاف سایر انواع کلسترول هرچه سطح کلسترول HDL بیشتر باشد، بهتر است. شما می توانیدسطح کلسترول HDL خودتان رااز طریق ترک سیگار ، کاهش اضافه وزن و فعالیت جسمانی بیشتر افزایش دهید .
میزان HDL بايد بيشتر از 35 ميلي گرم در دسي ليتر حفظ شود. سطح کلسترول HDL کمتر از 40 میلی گرم در دسی لیتر در مردان = پایین (افزایش میزان خطر). کمتر از 50 میلی گرم در دسی لیتر در زنان = پایین (افزایش میزان خط). 60 میلی گرم در دسی لیتر یابیشتر: بالا (کاهش میزان خطر). LDL اكسيد شده و ضايعات آترواسكلروز ایجاد می کند، در حالي كه HDL ازتجمع چربي در ديواره عروق جلوگيري ميكند.
تری گلیسیریدها تری گلیسرید ها منابع عمده انرژی در بدن هستند. تری گلیسرید ها از غذاها تامین شده و همچنین بدن نیز قادر به ساخت آنهاست . با بالا رفتن سن افراد، افزایش وزن یا هردو، سطح تری گلیسیرید و کلسترول افزایش می یابد. بسیاری از افراد مبتلا به دیابت یا بیماری قلبی دارای سطوح بالا ی تری گلیسیرید می باشند. تحقیقات نشان داده اند که افراد با سطح تری گلیسیرید ناشتای بالای حد طبیعی (150 میلی گرم در دسی یا بیشتر ) در معرض خطر بیشتر ابتلا به بیماری قلبی یا سکته مغزی هستند.
سطوح تری گلیسیرید (Triglycerides):
کمتر از 150 میلی گرم در دسی لیتر= طبیعی 150-199 میلی گرم در دسی لیتر = نسبتا بالا 200-499 میلی گرم در دسی لیتر= بالا 500 میلی گرم در دسی لیتر یا بیشتر = بسیار بالا چاقی: چاقی: نمایه توده بدن بالاتر از 25 میزان خطر ابتلا به سندرم متابولیک را افزایش می دهد. همچنین افراد با چاقی شکمی یا چاقی سیبی شکل بیش از افراد با چاقی گلابی شکل در معرض ابتلا به سندرم متابولیک قرار دارند. مصرف سیگار
سيگار نكشيدن، عامل مهمي در به دست آوردن زندگي طولاني و همراه با سلامتي است.
كشيدن سيگار خصوصا در سنين پايين، بدليل عوارض قلبي و يا ريوي ممكن است منجر به مرگ گردد. سيگار كشيدن به راحتي ميتواند 10 سال از عمر شما بكاهد. اما خبر مسرت بخش اين است كه در صورت ترك سيگار از لحظه شروع قطع سيگار، مي توانيد از اثرات مفيد آن بهره مند شويد خطر ابتلا به بيماري قلبي به دنبال ترك سيگار، به مدت كمتر از يكسال، به نصف ميرسد. استفاده از روش هاي مختلف ترك سيگار ممكن است شانس شما را در ترك موفقيت آميز سيگار افزايش دهد براي انتخاب روش مناسب ترك سيگار با پزشك مشورت كنيد.
از سوی دیگر استعمال دخانیات، مقاومت به انسولین را افزایش داده و پیامدهای ناشی از سندرم متابولیک را افزایش می دهد. در رابطه با ترک سیگار از پزشک خود کمک بگیرید. همان طور که گفته شد استعمال دخانیات مقاومت به انسولین را افزایش می دهد و منجر به وخیم تر شدن عوارض ناشی از سندرم متابولیک می گردد. بر خلاف تصور خیلی از افراد که فکر می کنند سیگار باعث لاغری می شود ولی حتی در افراد لاغر نیز زمینه ی بروز چاقی شکمی و مقاومت به انسولین را افزایش می دهد؛ علاوه بر آن که در طولانی مدت سیگار می تواند منجر به چاقی گردد. لذا برای ترک سیگار اقدام نموده و بدین منظور از پزشک خود کمک بگیرید. فشارخون بالا: فشار خون بالا به قلب شما آسيب وارد می کند. براي اطمینان از وضعيت سلامتی خود بايد ميزان فشار خون شما بطور منظم چك شود تا در صورت لزوم اقدامات درماني جهت برطرف كردن افزايش خطر ابتلا به بيماري قلبي صورت گيرد.
دیابت: دیابت خطر بیماریهای قلبی عروقی را افزایش می دهد. رژیم غذایی ناسالم (مصرف چربی ها، غذاهای پرنمک و عدم استفاده از میوه و سبزیجات) توصیه های تغذیه ای
به گونه اي برنامه ريزي كنيد كه روزانه بتوانيد 5 تا 10 وعده ميوه و سبزيجات بخوريد . استفاده از ميوه و سبزيجات نه تنها در پيشگيري از بيماري هاي قلبي موثرند، بلكه در پيشگيري از ابتلا به سرطان و ساير بيماري هاي مزمن نيز بسيار موثرند. استفاده از مقادير زياد ميوه و سبزي بطوری كه گرسنگي شما برطرف گردد، موجب می شود که شما از غذاهاي پر چرب مانند گوشت، پنير و ميان وعده هاي ناسالم کمتر استفاده کنید. مقداري هويج ، كلم و كرفس را بطور دائم در يخچال آماده نگهداريد و به عنوان ميان وعده هاي غذايي از آنها استفاده كنيد به هنگام مصرف سبزیجات از سس مايونز و يا مخلفات پر چرب استفاده نكنيد.
از نمک کمتر استفاده کنید.
از غذاهاي شور مثل ماهي دودي ، آجيل شور، پنير شور، چيپس، كنسرو، ترشي هاي شور، سوسيس و كالباس پرهيز كنيد.
استفاده از رژيم هاي غذايي كم نمك و سبزيجات و میوه اجتناب از مصرف غذاهای پر چرب و سرخ شده و روغن با کلسترول بالا. انجام ورزش و فعالیت بدنی یکی از راههای مهم پیشگیری از سکته قلبی است که باید در تمام سنین انجام شود اجتناب از مصرف غذاهای آماده و موادی مانند سوسيس و كالباس و نوشابههاي گازدار تا حد امکان. استرس و فشارهای روانی را از خود دور کنید
استرس و نگرانی مداوم خطر سکته قلبی را افزایش میدهد، اما هنوز محققین علوم پزشکی متوجه نشدهاند که آیا استرس خودش باعث بروز سکته قلبی میشود یا رفتارهایی که فرد به دلیل داشتن استرس مانند سیگار کشیدن پیدرپی از خود نشان میدهد باعث بروز سکته میشود. نگرانیهای دائمی میتواند خطر ابتلا به سکته قلبی را تا سه برابر افزایش دهد. همچنین نگرانی باعث میشود میزان مصرف سیگار نیز بالا رود که این به نوبه خود میتواند خطر سکته قلبی را بالا ببرد. وجود فشارهای روانی در زندگی به اندازه سایر عوامل خطر ساز بیماریهای قلبی- عروقی برای قلب شما خطرناک است.
يكي ديگر از عوامل موثر در داشتن قلبي سالم ، داشتن ديدگاه مثبت به زندگی، آمادگي براي تغييرات لازم در ابعاد مختلف زندگي است. همچنين، بخشش خود و ديگران، اميدواري و شكيبايي و پذيرش اختلاف سليقه و افكار ديگران باعث كاهش فشارهاي رواني ميشود.


